Milyonlarca çalışanın gözü kulağı Ankara'dan gelecek kademeli emeklilik yasasına çevrili bekliyor. 2023 yılında çıkan EYT yasasının ardından oluşan yaş uçurumunu kapatmak amacıyla gündeme gelen kademeli emeklilik düzenlemesinde beklentiler zirve yapmış durumda iken gün kademeli emeklilik çıktı mı? Nasıl erken emekli olunur? sorularının yanıtları merakla araştırılmakta. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrası işe girenler için büyük bir mağduriyet yaratan mevcut sistemin, yeni bir torba yasa ile revize edilmesi talep ediliyor. Peki, kademeli emeklilik Meclis'ten geçti mi, kimleri kapsayacak?
KADEMELİ EMEKLİLİKTE SON DURUM
Kademeli emeklilik düzenlemesi henüz Resmi Gazete'de yayımlanarak yasalaşmamış olasa da muhalefetin kanun teklifleri ve artan kamuoyu baskısı, Meclis gündeminin en sıcak başlıklarından biri halini almıştır.
EYT SONRASI HESAPLAR ŞAŞTI
Türkiye'de emeklilik sistemi, 3 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesiyle adeta sil baştan değişmişti. Ancak bu yasa, 8 Eylül 1999 öncesi girişlileri sevindirirken, sadece bir gün veya birkaç ay sonra işe girenler için emeklilik yaşını kadınlarda 58, erkeklerde 60'a sabitlemişti. Aradan geçen üç yıllık süreçte, "EMADDER" gibi platformlar çatısı altında birleşen EYT mağdurları, 17 yıla varan geç emeklilik farkından muzdarip olunduğunu savunmaya devam ediyor.
1999–2008 ARASI SİGORTA GİRİŞİ OLANLAR DİKKAT
Düzenlemenin odak noktasında 1999-2008 arası sigorta girişi olan çalışanlar bulunuyor. Bu grup, Kademeli Emeklilik sistemiyle, prim gün sayısını doldurmaları halinde, 60 yaşını beklemeden, belirlenecek bir yaş aralığı ile birlikte (örneğin 48-50-52 yaşlarında) emekli olmayı talep ediyor. Masadaki formüllere göre, sigorta başlangıç tarihine göre yaş şartının kademeli olarak geriye çekilmesi ve prim gün sayısında (7000 gün gibi) bir standardın oturtulması hedeflenmekte.
| Sigorta Başlangıç Tarihi | Mevcut Emeklilik Şartı (Kadın/Erkek) | Kademeli Emeklilik Beklentisi (Tahmini) |
| 8 Eylül 1999 Öncesi | Yaş Şartı Yok (EYT Kapsamında) | Yaş Şartı Yok |
| 1999 - 2002 Arası | 58 Yaş / 60 Yaş | 48 - 50 Yaş Aralığı |
| 2002 - 2004 Arası | 58 Yaş / 60 Yaş | 50 - 52 Yaş Aralığı |
| 2005 - 2008 Arası | 58 Yaş / 60 Yaş | 52 - 54 Yaş Aralığı |
| 2008 Sonrası | 58-65 Yaş Arası Kademeli | 55 - 58 Yaş (Prim Gün Şartıyla) |
KİMLER ERKEN EMEKLİ OLABİLİR?
Kademeli emeklilik yasası çıkana kadar, mevcut 5510 sayılı kanuna göre erken emeklilik kapısı sadece belirli gruplar için açık. İşte yaş şartına takılmadan veya süreyi erkene çekerek emekli olabilecek kişiler:
Engelli Hakkı: %40 ve üzeri iş gücü kaybı raporu olanlar ve vergi indiriminden yararlananlar, yaş şartına bakılmaksızın sigortalılık süresi ve primle emekli olabilmektedir.
Malulen Emeklilik: Çalışma gücünü en az %60 oranında kaybedenler, 10 yıllık sigorta ve 1800 gün primle emekli olabilir.
Yıpranma Payı: Madencilik, gazetecilik, sağlık gibi ağır ve riskli işlerde çalışanlar, fiili hizmet süresi zammı ile emeklilik yaşını öne çekecek iken;
Anneler İçin Prim: Bakıma muhtaç engelli çocuğu olan anneler, prim günlerinin dörtte birini toplam primlerine ekleterek yaştan düşebilecek.
Gözler şimdi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan gelecek olası bir "çalışma başlatıldı" açıklamasında.
