ABD merkezli finans ajansı Bloomberg, Türk hükümetinin bütçe açığını daraltmak ve harcamaları kontrol altına almak amacıyla Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki (BES) devlet katkısını düşürmeyi planladığını iddia etti. Taslağa göre mevcut yüzde 30'luk katkı oranının yüzde 20'ye indirilmesi gündemde.
Türkiye'de 10 milyondan fazla vatandaşı ve yaklaşık 2 trilyon liralık (46 milyar dolar) bir fon büyüklüğünü ilgilendiren kritik bir düzenleme hazırlığı olduğu öne sürüldü. Bloomberg'in konuya yakın yetkililere dayandırdığı habere göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı BES devlet katkısını azaltacak bir çalışma yürütüyor.
YÜZDE 30'DAN YÜZDE 20'YE İNECEK
Haberde yer alan detaylara göre, hükümet şu anda katılımcıların birikimlerine yüzde 30 oranında devlet katkısı sağlıyor. Yıllık brüt asgari ücretin belirli bir oranıyla sınırlı olan bu katkının, yeni düzenleme ile yüzde 20 seviyesine çekilmesi planlanıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan teklifin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayına sunulacağı belirtildi. Bakanlık yetkilileri ise konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
GEREKÇE: BÜTÇE DİSİPLİNİ VE ENFLASYONLA MÜCADELE
Bloomberg, bu hamlenin gerekçesini Hazine'nin borçlanma ihtiyacını hafifletmek ve enflasyonu dizginleme çabalarına destek olmak şeklinde açıkladı. Türkiye'de enflasyonun zirve yaptığı dönemden bu yana yarı yarıya düştüğü (Aralık ayı verisi %30,9) hatırlatılırken, yatırımcıların kamunun harcamaları kısma yönünde daha somut adımlar atmasını beklediği vurgulandı.
DEVLETİN YÜKÜ 220 MİLYAR LİRA
Mevcut verilere göre BES fonlarındaki toplam devlet katkısı tutarı 220 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Devletin sağladığı bu katkı, bir önceki yıla göre yaklaşık 83 milyar lira artarak yüzde 60'lık bir büyüme kaydetti.
SEKTÖRDEN İLK TEPKİ: "SİSTEMİ FİİLEN BALTALAMAKTIR"
Osmanlı Portföy CEO'su Mehmet Gerz, katıldığı canlı yayında Bloomberg'in gündeme getirdiği "devlet katkısının düşürüleceği" iddiasını sert bir dille eleştirdi.
Söz konusu değişikliğin BES'e duyulan güveni sarsacağı uyarısında bulunan Gerz, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Fazla Sert Bir Adım": Devlet katkısının %30’dan %20’ye çekilmesini "fazla sert" olarak nitelendiren Gerz, bu katkının geçmişte vergiden düşülemeyen primlerin yerine ikame edilen bir mekanizma olduğunu hatırlattı.
Güven Sorunu Uyarısı: BES ve OKS (Otomatik Katılım Sistemi) toplamında yaklaşık 20 milyon katılımcı olduğunu vurgulayan Gerz, beklentinin bozulmasının tasarruf davranışlarını doğrudan zedeleyeceğini belirtti.
"Motoru Durdurur": Gerz, sistemin en önemli teşvik unsuruna dikkat çekerek; "BES’in en önemli motoru devlet katkısıdır; onu %30’dan %20’ye indirmek, sistemi fiilen baltalamaktır" ifadelerini kullandı.
Çözüm Önerisi %25: Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin (TES) devreye girmesiyle kamunun yükünün artacak olmasını "anlaşılabilir" bulan Gerz, %20 yerine %25 gibi bir ara oranın hem dengeyi koruyacağını hem de daha makul bir çözüm olacağını savundu.
