Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt fiyatlandırmasında köklü bir değişikliğe gidildi. Enflasyonla mücadele ve maliyet baskılarını azaltma hedefiyle motorinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), ağustos ayının kalanı için sıfırlandı. Ancak eylül ayından itibaren yıl sonuna kadar her ay 3'er lira artış yapılacak. Öte yandan, uzun süredir uygulanan eşel mobil sistemi motorin için tamamen yürürlükten kaldırıldı.
MOTORİNDE KADEMELİ ÖTV DÖNEMİ BAŞLADI
Yeni düzenlemeyle birlikte motorin fiyatlarındaki aşırı dalgalanmaların önüne geçmek ve nakliye/sanayi sektöründeki maliyetleri dengelemek amacıyla kademeli bir vergi sistemine geçildi.
MOTORİN FİYATLARINA AY AY UYGULANACAK ÖTV ARTIŞI
Karara göre aylara bölünen yeni ÖTV takvimi şu şekilde uygulanacak:
Ağustos (Kalan Günler): 0 TL
Eylül: 3 TL
Ekim: 6 TL
Kasım: 9 TL
Aralık: 12 TL
1 Ocak 2027 İtibarıyla: 13,9006 TL (Eşel mobil sistemi öncesi seviye)
MOTORİNDE EŞEL MOBİL SİSTEMİ KALDIRILDI MI?
Motorin fiyatlarında belirlenen bu yeni kademeli ÖTV takvimiyle birlikte, akaryakıt fiyatlarındaki artışın vergi indirimleriyle karşılanmasını sağlayan eşel mobil sistemi motorin türü ürünler için iptal edildi. Bundan sonraki süreçte motorin fiyatları, doğrudan yeni ÖTV oranları ve uluslararası piyasa dinamiklerine göre şekillenecek.
BENZİN VE LPG'DE EŞEL MOBİL KALDIRILDI MI?
Motorin için kaldırılan eşel mobil sistemi, benzin ve LPG türü yakıtlar için kısa bir süre daha devam edecek. Bu gruptaki yakıtlar için alınan kararların detayları şöyle:
30 Eylül'e Kadar: Yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanırsa, bu artışın %25'i ÖTV'den karşılanacak. Fiyatlarda indirim olursa, indirimin tamamı ÖTV tutarına yansıtılacak (pompa fiyatı düşmeyecek, vergi toplanacak).
1 Ekim İtibarıyla: Eşel mobil sistemi benzin ve LPG için de tamamen kaldırılarak bütünüyle serbest piyasa fiyatlamasına geçilecek.
NEDEN BU KARAR ALINDI?
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, uluslararası piyasalarda motorin fiyatlarının benzine kıyasla çok daha hızlı artması bu kararın alınmasında etkili oldu. Yeni düzenlemenin temel hedefleri şunlar:
Tüketici ve Sanayiciyi Koruma: Nakliyeciler, üreticiler ve tüketiciler üzerindeki ani fiyat baskısını hafifletmek.
Dezenflasyon Sürecine Destek: Ulaştırma ve gıda başta olmak üzere ekonominin geneline yayılan ikincil fiyat artışlarını (enflasyonu) frenlemek.
Rekabet Gücünü Koruma: Üretim ve lojistik maliyetlerini kontrol altında tutarak Türkiye'nin ekonomik aktivitesini ve rekabet gücünü sürdürülebilir kılmak.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDEN KALDIRILDI?
Akaryakıt haberleriyle birlikte sıkça gündeme gelen Eşel Mobil Sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların vatandaşa zam olarak yansımasını önlemek amacıyla kurulan bir "vergi kalkanı" sistemidir. Bu sistemde, akaryakıta gelmesi gereken zam miktarı kadar Devlet ÖTV'den feragat eder ve pompa fiyatı sabit tutulurdu.
Ancak, uluslararası piyasalardaki sert dalgalanmaların kamu maliyesi ve bütçe disiplini üzerinde oluşturduğu ağır yük nedeniyle, Hazine ve Maliye Bakanlığı enflasyonla mücadele programı kapsamında bu sistemden çıkış kararı aldı. Böylece vergi kayıplarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
EYLÜL AYINDA POMPAYA NASIL YANSIYACAK?
Sürücülerin ve nakliye sektörünün en çok merak ettiği konu ise bu ÖTV düzenlemesinin tabela fiyatlarını nasıl etkileyeceği oldu. Alınan karara göre:
Ağustos Ayında Rahat Nefes: Ağustos ayının sonuna kadar motorinden ÖTV alınmayacağı için pompa fiyatlarında vergi kaynaklı bir artış yaşanmayacak, uluslararası düşüşler pompaya indirim olarak yansıyabilecek.
1 Eylül İtibarıyla İlk Zam Yansıyacak: Eylül ayına girilmesiyle birlikte motorin litre fiyatına doğrudan 3 TL ÖTV + KDV oranında otomatik bir artış yansıyacak. Bu artış her ayın başında katlanarak devam edecek.
GIDA FİYATLARINA ZAM GELECEK Mİ?
Motorin, yalnızca binek araç kullanıcılarını değil, Türkiye'deki lojistik, tarım ve tedarik zincirinin ana damarını oluşturuyor. ÖTV'nin ağustos ayında sıfırlanıp kademeli artırılmasının stratejik bir zamanlaması bulunuyor:
Yaz aylarında hasat edilen yaş sebze ve meyvenin büyük şehirlere nakliyesi sırasında motorin maliyetlerinin sabit tutulması, market raflarındaki gıda enflasyonunu frenleyecek.
Zamların tek seferde (örneğin bir gecede 12-13 TL) yapılması yerine aylara bölünerek 3'er TL şeklinde yansıtılması, piyasalardaki şok fiyatlama davranışlarının ve ani maliyet artışlarının önüne geçecek.
