İktisatçı Serkan Özcan, NOW TV canlı yayınında son günlerde gündemin ana başlıklarından biri haline gelen fon krizini değerlendirdi. Fonların tasfiye edilmesi ve mevcut varlıkların satılmasının tek başına yeterli olmayacağını belirten Özcan, geçmiş dönemlerde olağan dışı kazanç sağlayan kişilerin de sürece dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Özcan, “Sadece fon varlıkları satılarak bu işi çözemezsin” diyerek, fonlara ilk günden itibaren girip piyasa koşullarıyla açıklanamayacak ölçüde kazanç elde edenlerin geriye dönük olarak incelenmesi gerektiğini savundu.
SPK'dan son dakika 'Tasfiye Edilen Fonlar' açıklaması: 131 fonda kaç kişi var, paralar ne olacak?
“1 LİRAYI 1000 LİRA YAPANLARDAN BAHSEDİYORUM”
Özcan, normal piyasa hareketleriyle uyumlu getiri sağlayan yatırımcıları kastetmediğini belirterek şunları söyledi:
“Enflasyonla, faizle, dövizle, Türkiye’deki piyasaların genel hareketiyle, uluslararası piyasalardaki genel hareketle uyumlu bir gelir kazanmış olanlardan bahsetmiyorum. Vurgunculardan bahsediyorum. 1 lira koyup 100 lira alan, 1 lira koyup 1000 lira alan, 1 lira koyup 10 bin lira alan; bu malı 1 liradan 1000 liraya getirip küçük yatırımcıya satanlardan bahsediyorum.”
Özcan’a göre fon varlıklarının oluşturacağı havuza yalnızca mevcut menkul kıymetler değil, haksız kazanç sağlandığı ileri sürülen işlemlerden elde edilen gelirler de dahil edilmeli.
“500 MİLYAR LİRALIK FONDA YÜZDE 2 ÜCRET 10 MİLYAR LİRA”
Fonlardan tahsil edilen işletim ücretlerine de dikkat çeken Özcan, yaklaşık 500 milyar liralık bir fon büyüklüğünde yıllık yüzde 2 işletim ücretinin yaklaşık 10 milyar liraya karşılık geldiğini söyledi.
Özcan, bu ücretlerin de geriye dönük olarak incelenmesi gerektiğini belirterek, fon yönetiminde veya denetiminde görev alan kişilerde açıklanamayan gelir ya da servet artışı olup olmadığının araştırılması gerektiğini savundu.
“Bu işte ister denetleyici olarak, ister şirketin içinde bulunmuş olup görevlerini ihmal edenlerin varlıklarında açıklanamayacak bir gelir artışı var mı, yok mu? Bunlara bakılacak” dedi.
“1 MİLYON LİRASI OLAN 50-100 BİN LİRAYLA ÇIKABİLİR”
Özcan, sadece mevcut fon varlıklarının satılması halinde yatırımcıların ciddi kayıpla karşılaşabileceğini söyledi.
Kesin bir hesaplama yapmak için tablonun netleşmesi gerektiğini belirten Özcan, şu ifadeleri kullandı:
“Benim hissiyatım, bu dediklerim yapılmazsa burada vatandaş mağdur olacak ve parasının belki çok çok küçük bir kısmını alıp çıkabilecek. Yüzde 5’ini, 10’unu. Mesela 1 milyon lirayla girdi; 50 bin lira, 100 bin lira alıp çıkacak.”
Özcan, geçmişte haksız kazanç elde edenlerden ve haksız yere tahsil edildiğini savunduğu ücretlerden geri ödeme alınması halinde yatırımcıların en azından ana paralarını kurtarma ihtimalinin doğabileceğini söyledi.
TASFiYE SIRASINI ANLATTI
Fonların tasfiye sürecinin nasıl işlemesi gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Özcan, öncelikle fon varlıklarının satılması ve fonların repo piyasası gibi alanlardan kaynaklanan borçlarının kapatılması gerektiğini belirtti.
Ardından kalan kaynağın, daha önce satış emri vermesine rağmen parasını alamayan yatırımcılara yönlendirilmesi gerektiğini söyleyen Özcan, sonrasında tasfiye nedeniyle fonda kalan varlığın diğer yatırımcılara dağıtılması gerektiğini ifade etti.
Özcan, bu sürecin yalnızca mevcut varlıkların satışı üzerinden yürütülmesinin yatırımcıların zararını büyüteceğini savundu.
“455 BİN DEĞİL, MİLYONLARCA İNSANI İLGİLENDİRİR”
Fon krizinin yalnızca doğrudan yatırımcı sayısı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Özcan, olası ekonomik etkilerin çok daha geniş olabileceğini belirtti.
“455 bin değil. Milyonlarca insanı ilgilendirir bu iş” diyen Özcan, büyük miktarda servetin ortadan kalkmasının konut, otomobil ve diğer varlık piyasalarını da etkileyebileceğini söyledi.
Yaklaşık 850 milyar liralık bir servet kaybından söz eden Özcan, bunun milli gelirin yaklaşık yüzde 1,5-2’sine denk geldiğini ifade etti.
“KONUT VE OTOMOBİL PİYASASINI DA VURUR”
Özcan, büyük bir servet kaybının tüketim ve yatırım kararlarını değiştireceğini belirterek konut sektörünü örnek gösterdi.
Fonlarda kaybedilen servetin konut talebini azaltabileceğini, bunun da yeni konut yatırımlarını yavaşlatabileceğini söyleyen Özcan, benzer etkinin otomobil ve diğer varlık piyasalarında da görülebileceğini ifade etti.
Özcan, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bir sürü konut üreticisi konut yapmayacak. Çünkü ‘Bunu bu fiyata satamam, artık böyle bir servet yok’ diyecek. Otomobil piyasasını durduracak.”
“İSTİHDAMA VE GEÇİME DOĞRUDAN ETKİ EDER”
Konut ve otomobil piyasalarında oluşabilecek daralmanın istihdamı da etkileyeceğini söyleyen Özcan, fon krizinin yalnızca yatırımcıların uğradığı zararla sınırlı görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Özcan, “Bu kriz sadece 450 bin mağdur üzerinden açıklanamaz. Bu kriz milyonlarca insanın ekmeğine, ücretine, işine, istihdamına, geçimine doğrudan etki edecek bir kriz. Büyük bir zincirden bahsediyorum” dedi.
