Yüksek enflasyon ve eriyen alım gücü, vatandaşı banka kredilerine ve kredi kartlarına mahkûm etti. TBB Risk Merkezi'nin son raporu, borcun borçla çevrildiği bir ekonomik döngünün sürdürülebilirlik sınırlarını zorladığını kanıtladı. Ülkede neredeyse her iki kişiden biri bankalara borçlu hale gelirken, tasfiye olunacak (batık) alacakların bir yılda iki katına çıkması finansal riskin boyutunu ortaya koydu.
KİŞİ BAŞI BORÇTA DEV ARTIŞ
Rapora göre, bireysel finansman tarafındaki en çarpıcı veriler şunlar oldu:
Borçlu Sayısı: Bireysel kredi borçlusu olan kişi sayısı 43,6 milyona yükseldi.
Kişi Başı Borç: Geçen yıl 95 bin TL olan ortalama borç miktarı, yıllık %42,5 artışla 135 bin 500 TL seviyesine ulaştı. Bu tutar, mevcut asgari ücretin yaklaşık 5 katına tekabül ediyor.
Toplam Bakiye: Bireysel kredi ve kredi kartı toplam borç stoku 5,9 trilyon TL’ye ulaştı. Bu stokun yaklaşık yarısını (2,9 trilyon TL) kredi kartları oluşturuyor.
Limit Darboğazı: 13,9 trilyon TL’lik toplam kart limitinin sadece %21’i kullanılabildi. Uzmanlar, bu düşük kullanım oranını "yeni harcama yapacak limitin kalmaması" ve "geri ödeme zorlukları" ile açıklıyor.
KREDİ KARTLARINDA "LİMİT OPERASYONU" BAŞLADI
Birgün'ün haberine göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), artan borçluluk oranını kontrol altına almak amacıyla bankalara verdiği süreyi tamamladı. Dün itibarıyla devreye giren yeni sistemle birlikte kredi kartı limitlerinde sıkılaştırma dönemi başladı:
Toplam Limit Esası: Bir kişinin farklı bankalardaki tüm kredi kartlarının toplam limiti artık tek bir havuzda değerlendirilecek ve kullanıcının geliriyle uyumlu hale getirilecek.
Gelir Sınırı: 2026 yılından itibaren ilk kez kart alacaklar için limit, aylık net gelirin en fazla iki katı ile sınırlandırılacak.
400 Bin TL Eşiği: Toplam limiti 400 bin liraya kadar olan müşteriler ilk aşamada indirim kapsamı dışında tutulacak; ancak bu sınır tüm kartların toplamını kapsayacak.
İstisnalar: Sağlık ve eğitim harcamaları, vatandaşın mağdur olmaması adına limit hesaplama kriterlerinin dışında tutulabilecek bir altyapıya kavuşturuluyor.
