Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Haziran 2026 verilerine göre inşaat maliyetlerindeki yıllık artış sürerken sanayi üretiminde düşüş kaydedildi. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1,4 geriledi. İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi ise temmuzda 50,4’ten 52,2’ye yükselerek son 8 ayın en belirgin iyileşmesine işaret etti. En büyük 10 ihracat pazarının 8’inde ekonomik aktivite arttı. Bu verilerin Türkiye ekonomisinin özeti olduğunu belirten uzmanlar, “İmalat sanayi üretimi yıllık yüzde 1,5 daraldı. Savunma hariç aylık daralma yüzde 1,53. Asıl alarm burada: Üretim manşet veriden çok daha zayıf. Dünya korumacılığa ve ithal ikameciliğe yönelirken, yapay zekâ ve teknoloji dönüşümü hızlanıyor” dedi. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yıllık bazda yüzde 1,6, imalat sanayi sektörü endeksi ise yüzde 1,5 azaldı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,1 arttı. Sanayi üretim endeksi Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,1 yükseldi. Aylık bazda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi yüzde 0,5 azalırken, imalat sanayi sektörü endeksinde değişim yaşanmadı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise yüzde 1,5 arttı.
İTHAL ÜRÜNLERE BAĞIMLILIK AZALMALI
Konu ile ilgili sosyal medyada görüş beyan eden ekonomist İris Cibre de kırılganlıklara dikkat çekti. Cibre, “İmalat sanayi üretimi aylık bazda değişim göstermezken yıllık bazda yüzde 1,5 daraldı. Aşırı oynak kalem olan savunma sanayinden arındırıldığında ise aylık daralma yüzde 1.53. Her iki kalem de uzun vadeli trendin altında ama savunma hariç bakıldığında üretim göründüğünden çok-çok-çok daha zayıf. Artık ülkeler ithal ikameci ve daha fazla kamu eliyle korumacı ticaret politikalarına yöneliyor. Yapay zeka ve hızlı teknoloji gelişmesiyle birleştiğinde bu yeni döneme çok fazla kırılgan giriyoruz. Eğer, sadece, enerji transit bölgesi olacağımıza ve savunma sanayine güveniliyorsa büyük, nesilleri etkileyecek stratejik bir hata yapılıyor!” uyarısında bulunundu.
İĞNE İŞ DÜNYASINA DA BATTI
Düşüşün sebebinin enflasyona bağlanamayacağını belirten Dr. İbrahim Can ise farklı bir bakış açısı getirerek iş dünyasının eksikliklerini dile getirdi. Can, “Bunun sebebi enflasyon olarak açıklanıyor ama gerçek neden, bilimsel yönetim ilkeleri yerine yönetici ortakların kişisel zayıflıklarıyla aşırı müdahaleci olması. Ayrıca, çoğu şirket hasılat veya kar artışından bahsediyor ama yine enflasyon düşülür ve gerçek kazanca bakılırsa ya zarar ya da enflasyona yol açan haksız ve hesapsız bir kazanç görülüyor. Bu da yakın gelecekte şirketleri iflasa sürüklüyor” ifadelerini kullandı Banu Kıvcı Tokalı da sanayi ikinci çeyrekte daralmadan büyümeye geçse de; yıllık büyümenin sınırlı kaldığını söyledi. Tokalı, “Son verilerde de ivme zayıf. TCMB’nin bu haftaki Enflasyon Raporu’nda enflasyon tahminlerinde agresif kalma alanı azalıyor” dedi.
YENİ İNŞAATLARDA MALİYET PAHALI
İnşaat maliyet endeksi, Haziran 2026’da bir önceki aya göre yüzde 0,45, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,66 arttı. Yıllık artışta malzeme ve işçilik maliyetlerindeki yükseliş etkili oldu.Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,68 yükselirken işçilik endeksi yüzde 1,66 geriledi. Yıllık bazda ise malzeme endeksi yüzde 27,78, işçilik endeksi yüzde 30,25 arttı. Bina inşaatı maliyet endeksi, Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,96, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,54 arttı. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 2,44 yükselirken işçilik endeksi yüzde 1,49 azaldı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 27,78, işçilik endeksi ise yüzde 29,87 arttı. Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, Haziran 2026’da bir önceki aya göre yüzde 1,15 geriledi. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 29,06 arttı. Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 0,57, işçilik endeksi yüzde 2,26 azaldı. Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 27,79, işçilik endeksi yüzde 31,61 yükseldi.
