CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarım sektörünün içinde bulunduğu borç krizini çarpıcı verilerle gözler önüne serdi. Çiftçinin bankalara olan borcunun son 4 yılda 1 trilyon liranın üzerinde arttığına dikkat çeken Gürer, asıl tehlikenin döviz bazındaki artış olduğunu belirtti. Gürer'in paylaştığı tabloya göre çiftçinin borcu sadece Türk Lirası olarak değil, Dolar bazında da yüzde 129 oranında fırladı.
Türkiye'de tüketicinin en büyük sorunlarının başında gelen gıda enflasyonu ve hayat pahalılığının arka planındaki "üretici krizi", açıklanan son verilerle bir kez daha gündeme geldi.
CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, çiftçilerin kredi borçlarındaki devasa artışı mercek altına aldı. Mevcut tarım politikalarını "üretenin de tüketenin de kaybettiği bir sistem" olarak nitelendiren Gürer, çiftçinin 54 aydır aralıksız borçlandığını, vatandaşın ise 66 aydır aralıksız zamlı gıda tükettiğini savundu.
4 YILDA 1 TRİLYON LİRALIK 'BORÇ DAĞI'
Tarım sektöründeki nakdi kredi hacminin 2022 yılından bu yana ulaştığı seviyeye dikkat çeken CHP'li vekil, çiftçinin sırtındaki yükün artık taşınamaz bir noktaya geldiğini belirtti.
Gürer'in paylaştığı verilere göre; 2022 yılının Ocak ayında 173 milyar TL seviyesinde olan toplam tarımsal kredi borcu, 2026 yılının Ocak ayında 1 trilyon 269 milyar TL'ye ulaştı. Bu tablo, sadece dört yıl içinde çiftçinin borcunun yüzde 634 oranında (1 trilyon 96 milyar TL) artması anlamına geliyor.
EN ÇARPICI VERİ: DOLAR BAZINDA %129 ARTIŞ
İktidarın "borç odaklı" bir tarım modeli inşa ettiğini savunan Gürer'in paylaştığı verilerdeki en dikkat çekici nokta ise borcun döviz karşısındaki durumu oldu. Kur artışına rağmen çiftçinin borcu Dolar bazında da katlanarak büyüdü:
Aşağıdaki verileri tablo haline getirdim:
Yıl (Ocak) | Toplam Borç | Dolar Kuru (TL) | Dolar Bazlı Borç |
|---|---|---|---|
2022 | 173 Milyar TL | 13,4 | 12,9 Milyar $ |
2023 | 351 Milyar TL | 18,7 | 18,7 Milyar $ |
2024 | 608 Milyar TL | 29,7 | 20,4 Milyar $ |
2025 | 899 Milyar TL | 35,3 | 25,4 Milyar $ |
2026 | 1 Trilyon 269 Milyar TL | 42,9 | 29,6 Milyar $ |
Tablodaki rakamları yorumlayan Gürer, "AKP iktidarı döneminde borçlanma sadece kağıt üzerinde artmıyor. 2022'de çiftçinin sırtındaki yük 12,9 milyar dolar iken, bugün bu rakam 29,6 milyar dolara çıkmıştır. Yani çiftçinin borcu dolar bazında bile %129 oranında artmıştır" değerlendirmesinde bulundu.
"ÇİFTÇİ BANKAYA ÇALIŞIYOR, VATANDAŞ ETİKETLE SAVAŞIYOR"
Gıda fiyatlarındaki yükselişin 5,5 yıldır (66 ay) durmaksızın devam ettiğini hatırlatan Gürer, Şubat 2026 itibarıyla aylık gıda enflasyonunun %6,89 olduğunu vurguladı.
Raflardaki yangının tarladaki krizden bağımsız olmadığını belirten CHP'li vekil, "Çiftçi tarlasına girmeden borçlanıyor, ürünü hasat ediyor yine borçlu çıkıyor. AKP öyle bir mekanizma kurdu ki; çiftçi bankaya çalışıyor, vatandaş ise markette etiketlerle savaşıyor. Bugün sofradaki ekmek pahalıysa sebebi çiftçinin tarladaki borcudur" ifadelerini kullandı.
İKTİDARA 3 MADDELİK ÇÖZÜM ÇAĞRISI
Bu tablonun tesadüfi bir kriz değil, ithalatı teşvik eden politikaların bir sonucu olduğunu savunan Ömer Fethi Gürer, acil eylem planı çağrısında bulunarak çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
Tarımsal kredilerin faizleri derhal silinmeli ve ana para uzun vadeye yayılmalıdır.
Çiftçinin en büyük gider kalemi olan mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı, girdi maliyetleri makul seviyeye çekilmelidir.
İthalat odaklı politikalardan vazgeçilip, yerli üreticiyi koruyan kamucu bir fiyat politikası benimsenmelidir.
