DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), temmuz ayına ilişkin Enflasyon Bülteni’ni yayımladı. TÜİK’in açıkladığı temmuz ayı enflasyon verileri üzerinden hazırlanan raporda, yüksek enflasyonun özellikle dar gelirli kesimler üzerindeki etkisine dikkat çekildi. Bültende, asgari ücretin temmuz ayında enflasyon karşısında 5 bin 576 TL eridiği belirtilirken, gıda fiyatlarının uzun vadede genel fiyat artışının üzerinde seyretmeye devam ettiği vurgulandı.
ASGARİ ÜCRETTE 5 BİN 576 TL’LİK KAYIP
Rapora göre TÜİK verileri esas alındığında yıllık tüketici enflasyonu temmuz ayında yüzde 31,75, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon yüzde 31,90 ve aylık enflasyon ise yüzde 1,78 olarak gerçekleşti. Yılın ilk yedi ayında fiyat artışlarının devam ettiği belirtilen raporda, asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybının temmuz itibarıyla 5 bin 576 TL’ye ulaştığı ifade edildi.
DİSK-AR, yıllık enflasyon hızındaki gerilemenin fiyatların düştüğü anlamına gelmediğini belirterek, baz etkisi nedeniyle enflasyon oranındaki yavaşlamaya rağmen fiyatların artmaya devam ettiğini kaydetti.
GIDA FİYATLARI GENEL ENFLASYONU GERİDE BIRAKTI
Raporda, 2005 yılı baz alındığında genel fiyatların 36,3 kat arttığı, aynı dönemde gıda fiyatlarının ise 55,2 kat yükseldiği belirtildi. Gıda fiyatlarının uzun süredir genel fiyat seviyesinden daha hızlı arttığına dikkat çekilen değerlendirmede, bu durumun özellikle bütçesinde gıdanın payı yüksek olan düşük gelirli kesimleri daha fazla etkilediği ifade edildi.
ENFLASYONUN YÜKÜ DAR GELİRLİNİN OMZUNDA
Bültende, gelir gruplarının enflasyondan farklı düzeylerde etkilendiği vurgulandı. TÜİK verilerine göre en düşük yüzde 20’lik gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay yüzde 6,4 olurken, bu grubun harcamalarının yüzde 29,2’sini gıda oluşturuyor. En yüksek yüzde 20’lik gelir grubunun ise toplam gelirin yüzde 48’ini elde ettiği ve gıdanın harcamalar içindeki payının yüzde 12,4 seviyesinde kaldığı belirtildi.
Raporda, gelir düzeyleri arasındaki bu fark nedeniyle enflasyonun dar gelirli kesimlerde çok daha ağır hissedildiği değerlendirmesine yer verildi. En düşük gelir grubunun sınırlı bütçesi nedeniyle temel ihtiyaçlara ayırdığı payın arttığı, buna karşın harcanabilir gelirinin giderek azaldığı ifade edildi.
“DÜŞÜK GELİRLİLER GIDADAN KISIP KİRA VE KONUTA HARCIYOR”
DİSK-AR, TÜİK’in Hanehalkı Tüketim Harcaması Araştırması verilerine dayanarak son iki yılda düşük gelir grubunun bütçesindeki değişime de dikkat çekti. Buna göre en düşük gelir grubunda gıda harcamalarının bütçe içindeki payı yüzde 36’dan yüzde 29,2’ye gerilerken, konut ve kira harcamalarının payı arttı. Raporda, konut maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle dar gelirli hanelerin gıda harcamalarını kısmak zorunda kaldığı belirtildi.
TÜİK’E MADDE FİYAT LİSTESİ ELEŞTİRİSİ
Raporda ayrıca TÜİK’in Haziran 2022’den bu yana enflasyon hesaplamasında kullanılan madde fiyat listesini yayımlamadığı hatırlatıldı. DİSK-AR, kesinleşen yargı kararlarına rağmen söz konusu verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığını savunarak bunun enflasyon verilerine ilişkin tartışmaları sürdürdüğünü ifade etti.
