DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) Haziran 2026 tarihli Ücret Kayıpları İzleme Raporu, yüksek enflasyon ile vergi yükünün ücretliler üzerindeki etkisini ortaya koydu. Rapora göre 2026 yılının ilk beş ayında sigortalı işçilerin enflasyon ve gelir vergisi kaynaklı toplam kaybı 889 milyar 991 milyon liraya ulaştı. DİSK-AR, söz konusu kaybın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46,8 arttığını belirtti.
Raporda, yüksek enflasyonun yanı sıra gelir ve damga vergilerinin ücretlilerin satın alma gücünü aşındırdığı vurgulanırken, işçilerin yılın ilk beş ayında ciddi bir gelir kaybıyla karşı karşıya kaldığı ifade edildi. DİSK-AR’ın hesaplamalarına göre yalnızca SGK kapsamındaki 16,7 milyon sigortalı işçi dikkate alındığında enflasyonun yarattığı toplam kayıp 458,8 milyar liraya, gelir ve damga vergilerinin yarattığı kayıp ise 431,2 milyar liraya ulaştı. Böylece işçi ücretlerinde oluşan toplam erime yaklaşık 890 milyar lira olarak hesaplandı.
VERGİ VE ENFLASYON İŞÇİ ÜCRETLERİNİ BİRLİKTE AŞINDIRDI
DİSK-AR, ücretlerdeki erimenin iki temel kaynağı bulunduğunu belirtti. Buna göre ücretlerden yapılan gelir ve damga vergisi kesintileri çalışanların eline geçen geliri azaltırken, yüksek enflasyon da kalan gelirin alım gücünü düşürdü. Raporda, “enflasyon ve kesintiler emek gelirleri üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor” değerlendirmesine yer verildi.
Araştırmada yer alan hesaplamalara göre 2026’nın ilk beş ayında ortalama brüt işçi ücreti 64 bin 985 lira olarak esas alındı. Bu ücret düzeyinde çalışan bir işçinin yalnızca gelir ve damga vergisi nedeniyle mayıs ayındaki kaybı 7 bin 79 lira oldu. Aynı dönemde beş aylık resmi enflasyonun etkisiyle oluşan alım gücü kaybı ise 8 bin 458 liraya ulaştı. Böylece ortalama bir işçinin ücretindeki toplam kayıp mayıs ayında 15 bin 537 liraya yükseldi.
Raporda, kesintiler de hesaba katıldığında 64 bin 985 liralık brüt ücretin net olarak 48 bin 159 liraya gerilediği, enflasyonun etkisi sonrasında reel net ücretin ise 39 bin 701 liraya düştüğü kaydedildi. Böylece ortalama işçi ücretinin yaklaşık yüzde 39’unun vergi, prim kesintileri ve enflasyon nedeniyle eridiği belirtildi.
“İŞÇİLER MAYISIN 12 GÜNÜNÜ VERGİ VE ENFLASYONA ÇALIŞTI”
Raporda dikkat çeken değerlendirmelerden biri de çalışanların kaybettikleri gelir karşılığında kaç gün çalıştıklarına ilişkin hesaplama oldu. Buna göre işçiler mayıs ayında 31 günün en az 12 gününü vergi, kesinti ve enflasyonun yarattığı kayıpları karşılamak için çalıştı.
DİSK-AR’ın verilerine göre ortalama işçi ücretindeki beş aylık kümülatif vergi kaybı 431 milyar 231 milyon liraya ulaşırken, enflasyon kaynaklı kayıp 458 milyar 760 milyon lirayı aştı.
KAYIP BİR YILDA YÜZDE 46,8 ARTTI
Raporda geçen yılın aynı dönemine ilişkin karşılaştırmalara da yer verildi. Buna göre 2025’in ilk beş ayında işçilerin toplam enflasyon ve vergi kaybı 606,1 milyar lira düzeyindeydi. Bu tutar 2026’nın aynı döneminde yaklaşık 890 milyar liraya yükseldi.
Enflasyon kaynaklı kayıp bir yılda yüzde 43,5 artarak 319,8 milyar liradan 458,8 milyar liraya çıktı. Vergi kaynaklı kayıp ise yüzde 50,7 artışla 286,2 milyar liradan 431,2 milyar liraya yükseldi. Böylece toplam kayıpta yıllık bazda yüzde 46,8’lik artış gerçekleşti.
ASGARİ ÜCRETLİNİN KAYBI 9 BİN 618 LİRAYA ULAŞTI
Raporda farklı ücret gruplarına ilişkin hesaplamalar da yer aldı. Buna göre 2026 yılı için belirlenen 33 bin 30 liralık brüt asgari ücrette, SGK ve işsizlik sigortası primi kesintilerinin ardından net ücret 28 bin 76 lira olarak hesaplandı.
TÜİK’in açıkladığı ilk beş aylık yüzde 16,61’lik enflasyon dikkate alındığında asgari ücretlinin alım gücündeki kayıp 4 bin 663 liraya ulaştı. Böylece reel net asgari ücret 23 bin 412 liraya geriledi. Kesintiler ve enflasyon birlikte değerlendirildiğinde ise asgari ücretlinin toplam kaybı 9 bin 618 lira olarak hesaplandı.
DİSK-AR’ın ücret gruplarına göre yaptığı hesaplamalarda, ücret düzeyi yükseldikçe vergi ve enflasyon nedeniyle yaşanan toplam kaybın da arttığı görüldü. Mayıs 2026 itibarıyla asgari ücretin 1,5 katı ücret alan bir çalışanın toplam kaybı 17 bin 145 lira, asgari ücretin iki katı ücret alan bir çalışanın kaybı 25 bin 298 lira, üç katı ücret alan bir çalışanın kaybı ise 41 bin 41 liraya ulaştı.
