Pasifik Okyanusu’nda gelişen El Nino’nun 2026’nın sonlarına doğru rekor düzeyde güçlenebileceği belirtilirken, bilim insanları bu durumun 2027’de küresel sıcaklıkları daha da artırabileceği uyarısında bulundu. Güçlü El Nino’nun kuraklık, aşırı yağış, sıcak hava dalgaları ve orman yangını risklerini dünyanın farklı bölgelerinde artırabileceği değerlendiriliyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), mevcut El Nino’nun 1950’ye kadar uzanan veri setindeki en güçlü olay haline gelme ihtimalini yüzde 69 olarak hesapladı. Meteoroloji ve iklim kurumlarının tahminleri de El Nino’nun yılın ilerleyen dönemlerinde modern ölçüm döneminin en güçlü örneğine dönüşebileceğine işaret ediyor.
Birleşik Krallık’ın ulusal meteoroloji kurumu Met Office’in Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Prof. Adam Scaife, gelişmelere ilişkin, “Bunun benzeri görülmemiş bir olay olduğu konusunda açık olmalıyız. Tahminlerimizde daha önce hiç bu kadar güçlü bir El Nino sinyali görmedim” dedi.
EL NINO NEDİR?
El Nino, Pasifik Okyanusu’nda genellikle 2 ila 7 yılda bir görülen doğal iklim döngüsünün sıcak evresi olarak tanımlanıyor.
Normal koşullarda doğudan batıya esen alize rüzgarlarının zayıflamasıyla okyanusun batısında toplanan sıcak sular Orta ve Doğu Pasifik’e doğru ilerliyor. Bu durum, okyanustan atmosfere aktarılan ısıyı değiştirirken atmosferdeki rüzgar ve yağış düzenlerini de etkiliyor. Bunun sonucunda dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış ve yüksek sıcaklık görülme olasılıkları değişebiliyor.
Bu yılki El Nino ise hızlı biçimde güçlenmesi ve modern ölçüm döneminin en güçlü örneği olma ihtimali nedeniyle önceki döngülerden ayrılıyor.
Miami Üniversitesi’nden iklim bilimci Emily Becker, Pasifik’te normalden sıcak yüzey sularının birkaç ay boyunca varlığını sürdürmesinin bölgedeki bulut ve fırtına oluşumunu değiştirdiğini, bunun da “küresel atmosferin tamamında zincirleme etkiler” oluşturabildiğini söyledi.
NOAA İklim Tahmin Merkezi’nden Michelle L’Heureux ise El Nino güçlendikçe kuraklık, aşırı yağış ve sıcaklık gibi beklenen etkilerin ortaya çıkma ihtimalinin yükseldiğini belirtti. L’Heureux, buna karşın tek tek hava olaylarının doğrudan El Nino’ya bağlanamayacağına dikkat çekti.
PASİFİK’TE SICAKLIK FARKI 3,9 DERECEYE ÇIKABİLİR
El Nino’nun gücünün takip edildiği Orta Pasifik’teki Niño 3.4 bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının son 30 yıl ortalamasının yaklaşık 2,6 derece üzerinde olduğu bildirildi.
Tahminlere göre söz konusu sıcaklık farkı kasım ayında 3,9 dereceye kadar yükselebilir. Bu değer, 2015’teki güçlü El Nino sırasında kaydedilen yaklaşık 3 derecelik farkı da aşabilir. Met Office ise farkın yılın ilerleyen dönemlerinde 3 derecenin üzerine çıkmasını bekliyor.
İklim bilimciler Zeke Hausfather ve Andrew Dessler’in hesaplamalarına göre güçlü El Nino, insan kaynaklı uzun vadeli küresel ısınmaya geçici olarak yaklaşık 0,3 derece daha ekleyebilir. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde 2027’de küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,76 derece üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.
“2027’NİN KAYITLARDAKİ EN SICAK YIL OLMASI İHTİMALİ ÇOK YÜKSEK”
Met Office iklim bilimci Dr. Nick Dunstone, güçlü El Nino dönemlerinde okyanustan atmosfere daha fazla ısı aktarıldığını ve bunun küresel ortalama sıcaklıkları yükselttiğini belirtti.
Dunstone, “Güçlü El Nino dönemlerinde okyanustan atmosfere önemli ölçüde daha fazla ısı aktarılıyor ve bu da küresel ortalama sıcaklıkları yükseltiyor. Bu etki özellikle El Nino’nun kış aylarında zirveye ulaşmasını izleyen yılda daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle 2027’nin, 2024’ü geride bırakarak kayıtlardaki en sıcak yıl olması ve küresel sıcaklığın sanayi öncesi dönemin 1,5 derece üzerine bir kez daha geçici olarak çıkması ihtimali çok yüksek” dedi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EL NINO’NUN ETKİLERİNİ ŞİDDETLENDİREBİLİYOR
Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle yükselen sıcaklıkların El Nino’yla bağlantılı aşırı hava olaylarının daha şiddetli yaşanmasına neden olabileceğine işaret ediyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcak okyanusların iklim sistemine daha fazla ısı ve nem aktarmasının El Nino ile bağlantılı sıcak hava dalgalarını ve yoğun yağışları daha güçlü hale getirebildiğini bildiriyor.
NOAA’ya göre daha sıcak bir atmosferin daha fazla nem tutabilmesi, El Nino’nun yağış getirdiği bölgelerde yağışların şiddetini artırabiliyor. Uzun vadeli sıcaklık artışı ise toprağın daha fazla nem kaybetmesine ve kuraklığın ağırlaşmasına yol açabiliyor. Bu nedenle aynı El Nino düzeninin daha sıcak bir iklimde daha ağır sonuçlar ortaya çıkarabileceği belirtiliyor.
