Toraks Derneği'nden tütün uyarısı: Her dört kişiden üçü bağımlı hale geliyor

Toraks Derneği'nden tütün uyarısı: Her dört kişiden üçü bağımlı hale geliyor

Türkiye'de her yıl yaklaşık 34 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konulurken, vakaların yüzde 80 ila 90'ının tütün kullanımıyla ilişkili olduğu belirtiliyor. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin özellikle gençleri hedef aldığını vurgulayan Türk Toraks Derneği, yasaların güçlü olmasına karşın denetim ve uygulamada eksik kalındığını belirtti. Satış kanallarının kapatılması ve ruhsatların iptali çağrısı yapılırken, tütünün sağlık maliyetlerinin vergi gelirlerini aştığına dikkat çekildi.

Türkiye'de tütün ve nikotin ürünlerinin kullanımına ilişkin endişeler artarken, Türk Toraks Derneği elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin halk sağlığı açısından oluşturduğu risklere dikkati çekti. Dernek, bu ürünlerin “daha az zararlı” olduğu yönündeki söylemlerin bilimsel dayanağının bulunmadığını belirterek tütün kontrolü politikalarının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.

1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, Türkiye'de her yıl yaklaşık 34 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konuluyor. Hastalık erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk sırada, kadınlarda ise dördüncü sırada yer alıyor. Bakanlık, akciğer kanserindeki en temel ve önlenebilir risk faktörünün tütün kullanımı olduğuna dikkat çekerek, elektronik sigaralar da dahil olmak üzere tütün ürünlerinin akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80 ila 90'ına neden olduğunu bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, ülke genelinde faaliyet gösteren 1910'dan fazla sigara bırakma polikliniğinde 2026 yılı içerisinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğu da kaydedildi. Bu rakamla, bir yıl içinde polikliniklerden yararlanan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığı belirtildi.

Türk Toraks Derneği Başkanı Çağlar Çuhadaroğlu ve Başkan Yardımcısı Oğuz Kılınç, Ankara'da düzenlenen basın toplantısında tütün endüstrisinin yeni ürünler üzerinden pazarını genişletmeye çalıştığını, özellikle gençlerin hedef alındığını ve mevcut yasaların uygulama ve denetim bakımından yetersiz kaldığını ifade etti.

“TÜTÜN ENDÜSTRİSİ YENİ TÜKETİCİLER ARIYOR”

Dernek bünyesindeki çalışma gruplarının bilimsel araştırmalar yürüttüğünü ve raporlar hazırladığını belirten Çuhadaroğlu, son dönemde en fazla üzerinde durdukları konuların tütün kullanımı ve elektronik sigara olduğunu kaydetti.

Tütün endüstrisinin yeni tüketicilere ulaşmak ve pazarını büyütmek için çalıştığını vurgulayan Çuhadaroğlu, bilim insanlarının ise insanların karşı karşıya kaldığı sağlık risklerini ortaya koymak ve toplumu bilgilendirmekle yükümlü olduğunu ifade etti.

Temiz havanın önemine de değinen Çuhadaroğlu, çevrenin korunması ve insanların temiz hava soluyabilmesi için daha sağlıklı enerji üretim yöntemlerinin mümkün olduğunu belirterek, bu konuda gerekli bilimsel bilgi ve insan kaynağının bulunduğunu söyledi.

4207 SAYILI YASA İÇİN YENİ DÜZENLEME HAZIRLIĞI

Türk Toraks Derneği Başkan Yardımcısı Oğuz Kılınç, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.

Meclis'teki 2027 yılı bütçe görüşmeleri nedeniyle ertelenen kanun teklifinin ocak ayından itibaren yeniden gündeme gelmesinin beklendiğini aktaran Kılınç, teklifin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu ile Adalet Komisyonu'nda görüşülmesinin öngörüldüğünü söyledi.
Tütün endüstrisinin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin ruhsatlandırılması yönünde girişimlerde bulunduğunu savunan Kılınç, bu ürünlerin ruhsatlandırılmasının mevcut kazanımları zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

“TÜTÜN KULLANIMINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİNDEKİ EN YÜKSEK TÜKETİM MİKTARINA ULAŞILDI”

Kılınç, alanda çalışan dernekleri bir araya getirerek “Beşi Bir Yerde” adıyla bir öneri sunduklarını belirterek, 4207 sayılı yasanın 2008 yılında uygulanmaya başlamasının ardından 2011'e kadar önemli başarılar elde edildiğini, ancak sonraki dönemde tütün endüstrisinin müdahaleleriyle bu kazanımların gerisine düşüldüğünü ifade etti.

15 yaş üzeri nüfusta tütün kullanım oranının geçmişte yüzde 20'lere kadar gerilediğini, ancak yeniden yükseldiğini belirten Kılınç, 2025 yılı TÜİK verilerine göre bu oranın yüzde 33,2 olduğunu söyledi. Kılınç, erkeklerde tütün kullanım oranının yüzde 46, kadınlarda ise yüzde 20,6 olarak kaydedildiğini aktardı.

Aynı yıl Türkiye'de 80 milyar adet sigara tüketildiğini belirten Kılınç, bunun Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki en yüksek tüketim miktarı olduğunu ifade etti. Kılınç, Türkiye'nin OECD ülkeleri arasında tütün tüketiminde ilk sırada, dünya genelinde ise ikinci sırada bulunduğunu söyledi.

whatsapp-image-2026-11-21-at-17-13-58.jpeg

“ELEKTRONİK SİGARAYI DENEYEN HER DÖRT KİŞİDEN ÜÇÜ BAĞIMLI HALE GELİYOR”

Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin mevcut mevzuat kapsamında ithalatı ve pazarlanmasının yasak olduğunu hatırlatan Kılınç, buna rağmen ürünlerin dijital platformlar üzerinden kolaylıkla temin edilebildiğini belirtti.

Derneğin yaptığı çalışmalarda bu ürünlerin satışında iki ana kaynak platformun öne çıktığını tespit ettiklerini aktaran Kılınç, söz konusu kaynakların denetlenmesi ve engellenmesi halinde elektronik sigara satışının önemli ölçüde önüne geçilebileceğini savundu. Kılınç, elektronik sigarayı deneyen her dört kişiden üçünün bağımlı hale geldiğini belirterek, özellikle çocukların ve gençlerin nikotin ürünleriyle erken yaşta tanışmasının ciddi bir risk oluşturduğunu söyledi.

13-15 yaş grubundaki erkek çocukların dörtte birinin, kız çocukların ise beşte birinin elektronik sigarayı denediğini aktaran Kılınç, toplantıda paylaşılan araştırma verilerinin gençler arasındaki kullanımın boyutunu ortaya koyduğunu ifade etti. Öte yandan Kılınç, nikotinle ne kadar erken yaşta tanışılırsa bağımlılığın ve uzun süreli tüketimin o kadar kolay gelişebileceğine dikkati çekti.

“BİLİMSEL ELEŞTİRİLERİ HEDEF ALAN ORGANİZE PAYLAŞIMLAR YAPILIYOR”

Dernek Başkanı Çuhadaroğlu, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin masum ya da daha az zararlı gösterilmesine yönelik kampanyaların ticari kaygılarla yürütüldüğünü söyledi.

Sosyal medya üzerinden tütün ürünlerine yönelik eleştirileri hedef alan organize paylaşımlar yapıldığını belirten Çuhadaroğlu, bu hesapların ve faaliyetlerin incelendiğini aktardı. Türkiye'de bazı tütün ürünü satıcılarının yurt dışı bağlantılı hesaplar üzerinden sosyal medya saldırıları gerçekleştirdiğini ifade eden Çuhadaroğlu, bu faaliyetlerin tütün endüstrisinin iletişim stratejisinin bir parçası olduğunu savundu.

Elektronik sigara ürünlerinin Türkiye'deki tanınmış alışveriş sitelerinde farklı isimler ve tanıtımlarla satışa sunulabildiğini belirten Çuhadaroğlu, bazı ürünlerin “gıda aroması” adı altında pazarlanmasına tepki gösterdi. Çuhadaroğlu, ürünlerin tüketicilere masum bir aroma veya koku ürünü gibi tanıtılabildiğini, ancak gerçekte elektronik sigara kullanımında değerlendirilen bileşenler ve ekipmanlar olduğunu söyledi.

“RUHSATLARIN İPTAL EDİLMESİ GEREKİYOR”

Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin ruhsatlandırılmasına yönelik girişimlere karşı çıkan Kılınç, bu ürünlerin yasak kapsamından çıkarılarak ruhsatlandırılmasının tüketimi artırabileceği uyarısında bulundu. Kılınç, “Ne olduğu belli olmayan ürünleri ruhsatlandırıp piyasaya sunmak” yaklaşımının doğru olmadığını belirterek, mevcut ruhsatların iptal edilmesi ve yeni ruhsat verilmemesi gerektiğini söyledi.

Finlandiya ve Avustralya gibi ülkelerdeki uygulamalara işaret eden Kılınç, ürünlerin halk nezdinde masum gösterilmesinin önüne geçilmesinde ruhsat politikalarının önemli bir araç olduğunu ifade etti.

Derneğin farklı siyasi partilerden milletvekilleriyle temaslarını sürdürdüğünü belirten Kılınç, tütün kontrolünün siyasi ayrım gözetmeksizin ele alınması gereken bir halk sağlığı meselesi olduğunu söyledi.

İNTERNET SATIŞLARINA KARŞI DENETİM ÇAĞRISI

Çuhadaroğlu, elektronik sigara ürünlerinin internet üzerinden satışının engellenmesi için dijital altyapı ve denetim mekanizmalarının daha etkin kullanılabileceğini belirtti. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun, bu ürünleri satan internet sitelerine ve satışa aracılık eden kaynaklara yönelik erişim engelleme mekanizmalarını devreye sokabileceğini ifade eden Çuhadaroğlu, internet üzerinden satışın kontrol altına alınmasının piyasadaki erişimi önemli ölçüde azaltacağını savundu.

Dernek temsilcileri, mevcut yasaların yalnızca hazırlanmasının yeterli olmadığını, uygulama ve denetim aşamalarında da ciddi eksiklikler bulunduğunu vurguladı. Tütün ürünlerinin satışına, pazarlanmasına ve gençlere ulaşmasına ilişkin denetimlerin güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

TÜTÜN ŞİRKETLERİNİN KAZANCI, SAĞLIK MALİYETLERİNİN GERİSİNDE KALIYOR

Çuhadaroğlu, tütün kullanımının ekonomik boyutunun yalnızca satış ve vergi gelirleri üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Tütün şirketlerinin uluslararası borsalarda önemli bir ekonomik büyüklüğe sahip olduğunu belirten Çuhadaroğlu, şirketlerin resmi satışların yanı sıra kaçak ticaretten de kazanç elde edebildiğini ifade etti.

Buna karşılık tütün kullanımının yol açtığı kanser, kronik hastalıklar, ilaç ve hastane giderleri ile iş gücü kaybının devletler ve toplumlar açısından çok daha ağır bir maliyet oluşturduğunu vurgulayan Çuhadaroğlu, “Hastalıklar nedeniyle harcayacağınız paralar, tütün satmakla elde edeceğiniz vergiyi de o tütünün yarattığı ekonominin de çok çok üstünde.” dedi.

Çuhadaroğlu, tütün endüstrisinin elde ettiği kazanç ile devletlerin satışlardan aldığı vergiler arasında büyük bir dengesizlik bulunduğunu belirterek, halk sağlığının ekonomik çıkarların önünde tutulması gerektiğini söyledi.

“TÜTÜN KONTROLÜ ÜLKELERİN DEMOKRATİK YAPISIYLA DA İLGİLİ”

Kılınç, tütün ve nikotin kontrolünde yalnızca tüketiciyi bilinçlendirmeye dayalı politikaların yeterli olmadığını, arzı azaltan önlemlerin de eş zamanlı uygulanması gerektiğini ifade etti. Kılınç, yeni ruhsat verilmemesi, mevcut ruhsatların azaltılması veya iptal edilmesi, mentol ve diğer katkı maddelerinin yasaklanması, satış ve pazarlama ağlarının kısıtlanması ile denetimlerin güçlendirilmesini temel önlemler arasında sıraladı.

Derneğin geçen yıl uluslararası bir dergide yayımladığı çalışmaya da değinen Kılınç, tütün kontrolünün yalnızca ürünlere yönelik düzenlemelerle değil, ülkelerin demokratik yapısı ve sağlık politikalarıyla da ilişkili olduğunu söyledi.

Çalışmada tütün kontrolü uygulayan 31 ülkenin stratejilerinin karşılaştırıldığını aktaran Kılınç, arz ve talebi azaltıcı önlemlerin yanı sıra hukukun üstünlüğünün güçlenmesi, yolsuzluğun azaltılması, parlamentolardaki kadın temsilinin artması ve gayrisafi milli hasıladan sağlığa ayrılan payın yükselmesi gibi faktörlerin de tütün kaynaklı hastalık ve ölümlerin azaltılmasıyla ilişkili bulunduğunu ifade etti.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN