Teknolojinin ve seri üretimin unutturduğu meslekler arasında yer alan devdâhlık, Bursa’da yaşayan tek bir ustanın adımlarıyla nefes almaya devam ediyor. 53 yıldır ipek ipliği üretmek için günde ortalama 6 saat koşan Ertuğrul Şengünalp, dünyada örneği kalmamış bir dayanıklılık sanatını icra ediyor. Çocuk yaşta babasının yanında, boyu yetişmediği için gazoz kasalarının üzerinde başladığı bu meşakkatli yolculuk, bugün Japonya’dan Avrupa’ya uzanan bir başarı öyküsüne dönüştü.
DÜNYADA NEREDEYSE KAYBOLDU
Devdâhlık, ham ipeğin tamamen insan gücüyle ve özel bir teknikle ipliğe dönüştürülmesi sanatı olarak biliniyor. 60 yaşındaki Ertuğrul Şengünalp, mesleğinin zorluğunu "Günde 15-20 kilometre koşmadan iplik üretmek imkansız" sözleriyle özetliyor. Tezgah üzerindeki 24 kancaya bağlanan iplikler arasında saatlerce gidip gelen usta, yalnızca 700 gram iplik elde edebilmek için günün büyük bir kısmını hareket halinde geçiriyor. Bu devasa emek, devdâhlığı sadece bir zanaat değil, aynı zamanda bir sabır ve güç gösterisi haline getiriyor.
ZEYTİNYAĞLI SABUNLA GELEN DOĞAL RENK VE ZERAFET
Üretim süreci sadece koşmakla sınırlı kalmıyor, her aşaması geleneksel yöntemlerle planlanıyor. İplikler, ipek böceği kozasından kalan ve "serisin" adı verilen yapışkan maddenin temizlenmesi için hafta sonları zeytinyağlı sabunlarla dev kazanlarda kaynatılıyor. Yaklaşık iki saat süren bu işlem sonucunda ipek, kendine has doğal beyazlığına ve yumuşaklığına kavuşuyor. %30’a yakın fire verilerek elde edilen bu saf iplikler, daha sonra 320 farklı renk seçeneğiyle usta ellerde boyanarak sanatçılara sunuluyor.
JAPONYA'DAN TALEP YAĞIYOR
Bursa’da üretilen bu özel ipekler, sadece Türkiye’de değil dünya çapında bir saygınlığa sahip. Özellikle geleneksel el sanatlarına büyük önem veren Japonya, Şengünalp’in ürettiği ipliklerin en büyük talibi konumunda. Japonların "İnoye" adını verdikleri özel çalışmalarda bu ipliklerin kullanıldığını belirten usta, emeğin hiçbir sınır tanımadığını ve Bursa ipeğinin kalitesinin tüm dünyaya ulaştığını ifade ediyor.
"YAŞAYAN İNSAN HAZİNESİ"
Kültür ve Turizm Bakanlığı sanatçısı olan Ertuğrul Şengünalp, 12 yıldır çeşitli festivallerde Bursa’nın kültür elçisi olarak görev yapıyor. Sanata kattığı değer nedeniyle "Yaşayan İnsan Hazineleri" ödülüne layık görülen Şengünalp, ödülünü Ankara'da bizzat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden aldı. Bu unvan, 680 yıllık mirasın korunması adına verilen mücadelenin devlet nezdinde de tescillendiğini gösteriyor.
680 YILLIK MİRAS İÇİN DESTEK ÇAĞRISI
Son devdâh ustası olan Şengünalp, bu kadim sanatın kendisiyle birlikte toprağa girmesinden endişe ediyor. Yeni nesillere bu zanaatı aktarmak için belediyelere ve kamu kurumlarına çağrıda bulunan usta, "Ben bıraktığımda bu bayrağı devralacak kimse yok" diyerek sitemini dile getiriyor. 680 yıllık bu tarihi mirasın yaşaması için gerekli altyapının oluşturulmasını ve eğitim süreçlerinin desteklenmesini bekliyor.
