Bağımsız İstanbul Milletvekili Mustafa Yeneroğlu, son dönemde Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin devlet okullarına alınmadığı, sınıflardan uzaklaştırıldığı ve söz konusu uygulamalara itiraz eden kişilerin gözaltına alındığı yönündeki haberler üzerine yazılı bir açıklama yaptı. Ortaya çıkan tablonun temel hak ve özgürlükler bakımından endişe verici olduğunu belirten Yeneroğlu, farklı şehirlerden yansıyan benzer olayların münferit değil, daha geniş çaplı bir soruna işaret ettiğini ifade etti. Azerbaycan’ın kendi anayasasının güvence altına aldığı eşitlik, din özgürlüğü ve eğitim hakkı ilkelerine dikkat çeken Yeneroğlu, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldıran uygulamalara son verilmesi ve yasakları protesto ettikleri gerekçesiyle gözaltına alınan kişilerin serbest bırakılması gerektiğini söyledi.
“SİSTEMATİK BİR SORUN”
Son günlerde sosyal medyaya ve uluslararası insan hakları raporlarına yansıyan bilgilere dikkat çeken Yeneroğlu, uygulamaların yaygınlığına işaret etti. “Bakü’den Sumgait’e, Abşeron’dan Mehdiabad’a kadar farklı şehirlerdeki eğitim kurumlarında benzer uygulamaların görülmesi, bunun münferit değil, sistematik bir sorun olduğunu göstermektedir. Halbuki Azerbaycan, kendi anayasasının güvence altına aldığı temel hak ve özgürlükleri vatandaşlarına eksiksiz tanımakla yükümlüdür. Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldıran bu uygulamalara son verilmelidir.” dedi.
“HUKUKİ DAYANAĞI YOK”
Yeneroğlu, söz konusu uygulamaların Azerbaycan hukukunda herhangi bir yasal karşılığı bulunmadığını vurguladı. “Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 25. maddesi din ve inanç ayrımı gözetmeksizin herkesin eşit haklara sahip olduğunu güvence altına alırken, 48. maddesi din özgürlüğünü koruma altına almakta; 71. maddesi ise anayasal güvenceli hakların hiçbir gerekçeyle kısıtlanamayacağını açıkça hükme bağlamaktadır. Ayrıca devlet okullarında başörtüsü takılmasını yasaklayan herhangi bir yasal düzenleme de mevcut değildir; dolayısıyla başörtülü kız öğrencilerin okula alınmaması, anayasal bir hak olan eğitim hakkının mesnetsiz olarak engellenmesinden başka bir şey değildir.” ifadelerini kullandı.
Başörtüsü yasağına tepki gösterenlere yönelik işlemlere de değinen Yeneroğlu, gözaltı ve tutuklamalara dikkat çekti:
“Başörtüsü uygulamalarını protesto eden ya da kamuoyu önünde eleştiren Müslüman Birlik Hareketi üyeleri, uydurma uyuşturucu suçlamalarıyla tutuklanmıştır. Gözaltına alınan Samir Babayev’in aile üyelerine ilettiği ses kaydı, ifadesi alınırken işkenceye maruz kaldığı yönündeki ciddi iddiaları içermektedir. Bu tablo, dini inancına sahip çıkan vatandaşlara yönelik sistematik bir baskı politikasına işaret etmektedir."
“TÜRKİYE’NİN GEÇMİŞİ HATIRLATILMALI”
Türkiye’nin geçmişte benzer yasaklar nedeniyle yaşadığı sorunlara değinen Yeneroğlu, şu ifadeleri kullandı: “Türkiye, yıllarca başörtüsü yasağının eğitim hayatı, aile ve toplumsal barış üzerindeki derin yaralarını bizzat yaşadı. Bu yasaklar toplumsal gerilimi derinleştirdi ve devlet-vatandaş ilişkisini zedeledi. Azerbaycan’ın da bu tarihi yanlışlara yönelmesini kaygıyla izliyor, bu yolun bir çıkmaz olduğunu hatırlatmak istiyorum.”
Yeneroğlu, İlham Aliyev’e çağrıda bulunarak başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının korunması gerektiğini belirtti. “Azerbaycan, kendi anayasasının güvence altına aldığı temel hak ve özgürlüklerden başörtülü vatandaşları mahrum bırakamaz. Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını ihlal eden uygulamalara bir an önce son verilmeli, bu yasağı protesto ettiği için gözaltına alınan kişiler serbest bırakılmalıdır.” dedi.
Açıklamasının sonunda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine de değinen Yeneroğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuyu gündeme taşıyacağına dair beklentisini dile getirdi: “Erdoğan’ın, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin eşsiz derinliğine ve ‘tek millet, iki devlet’ ruhuna yakışır bir şekilde bu meseleyi Sayın Aliyev ile dostane bir görüşmede ele alacağına olan inancımı paylaşmak istiyorum.”
