Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Kurnaz, bu yaz beklenen aşırı sıcaklara ilişkin dikkat çeken bir uyarıda bulundu. Kurnaz, X hesabından blogunda yayımladığı makaleyi paylaşarak, küresel ısınmanın üzerine güçlü bir El Niño etkisinin eklendiğini ve temmuz sonundan itibaren sıcaklık rekorlarının kırılabileceğini belirtti.
Kurnaz, paylaşımında “Tarihteki en kuvvetli El Niño geliyor — küresel ısınmış bir zemin üzerine. Temmuz sonundan itibaren sıcaklık rekorları kırılmaya başlayacak. Ama asıl risk rakamlarda değil. Klimasız, yalnız, kapısını çalacak kimsesi olmayan yaşlıların evlerinde” ifadelerini kullandı.
Uzmanlardan “Süper El Nino” uyarısı
“TARİHTEKİ EN KUVVETLİ EL NİNO”
Kurnaz, yazısında beklenen tabloyu yalnızca meteorolojik bir öngörü değil, bilimsel verilerle desteklenen bir tespit olarak nitelendirdi.
Dünya Meteoroloji Örgütü ve NOAA verilerine işaret eden Kurnaz, Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinde normalin 6 derece üzerinde seyreden büyük bir sıcak su kütlesinin yavaş yavaş yüzeye çıktığını belirtti.
Pasifik Okyanusu’nun yerkürenin neredeyse yarısını kapladığını hatırlatan Kurnaz, bu bölgedeki sıcaklık artışlarının tüm gezegen açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Kurnaz, “Bugün yaşadığımız, ölçtüğümüz tarihteki en kuvvetli El Niño’nun başlangıcıdır. Ve bu kez küresel ısınmış bir zemin üzerine geliyor. Temmuz ayının sonundan itibaren sıcaklık rekorlarının kırılması an meselesi” değerlendirmesinde bulundu.
2003 AVRUPA SICAK DALGASINI HATIRLATTI
Kurnaz, aşırı sıcakların yalnızca termometre değerleri üzerinden okunmaması gerektiğini vurgulayarak 2003 yazında Avrupa’da yaşanan felaketi hatırlattı.
O yıl Avrupa’da 70 bin kişinin sıcak hava nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Kurnaz, yalnızca Fransa’da 15 bin kişinin yaşamını yitirdiğini ifade etti.
Kurnaz, ölümlerin büyük çoğunluğunun yalnız yaşayan yaşlılar arasında görüldüğüne dikkat çekerek, “O gün kapılarını çalan tek bir komşuları olsaydı bu ölümlerin büyük bölümü önlenebilirdi” dedi.
Paris’te ağustos tatili döneminde şehrin boşaldığını, yaşlıların evlerinde yalnız kaldığını hatırlatan Kurnaz, 2003 yazında binlerce kişinin “sessizce, kimse fark etmeden” hayatını kaybettiğini belirtti.
“BİZ BU DERSİ ALMADAN AYNI SINAVA GİRECEK MİYİZ?”
Fransa’nın 2003 sıcak hava dalgasının ardından ulusal düzeyde sıcak hava dalgası acil eylem planı kurduğunu, yaşlı nüfusu kayıt altına aldığını ve komşuluk ağlarını organize ettiğini hatırlatan Kurnaz, Türkiye için de benzer bir hazırlığın önemine dikkat çekti.
Kurnaz, “Biz bu dersi almadan aynı sınava girecek miyiz?” sorusunu yöneltti.
Türkiye’de 65 yaş üstü nüfusun 8,5 milyonu aştığını belirten Kurnaz, bu nüfusun önemli bir bölümünün kentlerin eski dokularında, klima erişimi olmayan binalarda ve yalnız yaşadığını ifade etti.
“SICAK HAVA DALGASI YALNIZLIĞI ÖLÜMCÜL HALE GETİREBİLİR”
Kurnaz’a göre sıcak hava dalgalarında en kırılgan grupların başında yalnız yaşayan yaşlılar geliyor.
Yaşlı bireylerin vücudunun sıcak havayı genç bireyler kadar iyi yönetemediğini belirten Kurnaz, termoregülasyon kapasitesinin azaldığını, susuzluk hissinin zayıfladığını ve dehidrasyonun fark edilmeden ilerleyebildiğini vurguladı.
Kurnaz, yalnızlığın bu noktada ölümcül bir risk haline gelebileceğini belirterek, aynı apartmanda yıllarca yaşadığı halde birbirini tanımayan insanların bulunduğu yeni kent yaşamına dikkat çekti.
“ÇÖZÜM KARMAŞIK DEĞİL: BİR KAPININ TIKLATILMASI”
Prof. Dr. Kurnaz, aşırı sıcakların yol açabileceği kayıpları azaltmak için çözümün yalnızca büyük planlardan ibaret olmadığını belirtti.
Kurnaz, “Çözüm karmaşık değil: Bir kapının tıklatılması” diyerek şu çağrıyı yaptı:
“Sıcak bir yaz gününde yalnız yaşayan yaşlı komşunuzu ziyaret etmek, bir bardak su ikram etmek, ‘İyi misin?’ diye sormak. Baş dönmesi, aşırı terleme, bilinç bulanıklığı görüyorsanız hemen yardım çağırmak.”
Kurnaz, bu basit jestin sistematik hale getirilebileceğini, organize edilebileceğini ve sürdürülebilir kılınabileceğini ifade etti.
MAHALLE AFET GÖNÜLLÜLERİ İÇİN ÇAĞRI
Türkiye’nin elinde bu konuda güçlü bir araç bulunduğunu belirten Kurnaz, Mahalle Afet Gönüllüleri’ne dikkat çekti.
Deprem, sel ve yangın gibi afetler için hazırlanan binlerce gönüllünün her mahallede örgütlü olduğunu hatırlatan Kurnaz, sıcak hava dalgalarının da bir afet olarak ele alınması gerektiğini söyledi.
Kurnaz, “Sıcak hava dalgası da diğerleri gibi bir afettir; hatta daha sessiz, görünmez ve öldürücü” değerlendirmesinde bulundu.
Mahalle Afet Gönüllüleri’ne verilecek tek bir mesajın yeterli olacağını belirten Kurnaz, “Sıcak günlerde yalnız yaşayan yaşlı komşunun kapısını çal, kontrol et, yardım et” çağrısı yaptı.
El Nino uyarısı: Türkiye yangın sezonuna hazır mı?
“SICAK HAVA DALGASINDA HEPİMİZİN DESTEĞE İHTİYACI OLACAK”
Kurnaz, bu çağrının yeni bir bütçe ya da yeni bir yapılanma gerektirmediğini, yalnızca var olan bir örgütlenmenin doğru yöne yönlendirilmesiyle uygulanabileceğini belirtti.
KVKK tartışmalarına da değinen Kurnaz, meselenin komşunun adı, soyadı ya da kimlik bilgisi olmadığını; karşı kapıda yardıma ihtiyacı olabilecek bir kişinin fark edilmesi olduğunu vurguladı.
Kurnaz, “Bu kişinin yaşlı olması bile gerekmez. Sıcak hava dalgası üzerimize çöküp elektrikler kesildiğinde hepimizin desteğe ihtiyacı olacak” dedi.
Yazısını “Bu yaz kaç yaşlı komşumuzun kapısı çalınmayacak?” sorusuyla bitiren Kurnaz, çok geç olmadan harekete geçilmesi gerektiğini belirtti.
Kurnaz’ın çağrısı net oldu:
“Komşunuzun kapısını tıklatın. Bugün.”
