İzmir’in sanayi kalbi Aliağa’da son günlerde yaşanan sarsıntılar, bilim dünyasının dikkatini bölgeye çevirdi. Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü ve AFAD Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Aliağa’daki Güzelhisar Fayı üzerine yürüttükleri bilimsel çalışmaların çarpıcı sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Sözbilir, yaklaşık 2 bin yıldır yıkıcı deprem üretmeyen bu fayın 6,7 büyüklüğünde bir sarsıntı yaratma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Hasan Sözbilir
"POTANSİYEL AKTİF" DEĞİL, DOĞRUDAN "DİRİ FAY"
Prof. Dr. Sözbilir, yaz aylarında Güzelhisar Fayı üzerinde gerçekleştirdikleri hendek çalışmaları (paleosismoloji) sonucunda fayın statüsünün değiştiğini belirtti. Daha önce "potansiyel aktif" olarak değerlendirilen fayın, yapılan incelemeler ve son 5 günde meydana gelen 10’a yakın sarsıntı ile "diri fay" sınıfına girdiği kesinleşti.
Sözbilir, fayın özelliklerini şu sözlerle aktardı:
"Fay yaklaşık 25 kilometre uzunluğunda ve 6,7 büyüklüğüne varan deprem üretme potansiyeline sahip. Açtığımız hendekler ve sarsıntı hareketliliği, buradaki aktivitenin çok önemli olduğunu gösteriyor. En büyüğü 3,8 olmak üzere yaşanan depremler fayın orta kısımlarında yoğunlaşıyor."
20 ASIRLIK SUSKUNLUK: TEHLİKE BOYUTU YÜKSEK
Güzelhisar Fayı’nın geçmişine dair yapılan analizler, fayın sanılandan daha tehlikeli bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koydu. Yapılan araştırmalara göre:
Yıkıcı Geçmiş: Fay, son 10 bin yıllık süreçte toplam 3 kez büyük ve yıkıcı depreme imza atmış.
Son Sarsıntı MS 105: Fay üzerindeki en son yıkıcı deprem milattan sonra 105 yılında gerçekleşmiş.
Suskunluk Süresi: Yaklaşık 1921 yıldır büyük bir kırılma yaşamayan fay, enerji biriktirmeye devam ediyor.
Sözbilir, bu uzun süreli sessizliğin fayın tehlike katsayısını artırdığını belirterek, "2 bin yıldır deprem üretmeyen bir fayla karşı karşıyayız, bu da tehlikenin belli ölçeklerde yüksek olduğunu gösteriyor" uyarısında bulundu.
"ÖNCÜ DEPREM OLABİLİR Mİ?" SORUSUNA YANIT
Aliağa bölgesinde yaşanan mikro depremlerin bir ana şokun habercisi olup olmadığı sorusu üzerine Prof. Dr. Sözbilir temkinli konuştu. Şu anki aktivitenin küçük ölçekli olduğunu ifade eden Sözbilir, "Bu depremler herhangi bir büyük sarsıntının öncüleri de olabilir ancak bunu söylemek için henüz çok erken. Hem AFAD hem de üniversitelerimiz bölgeyi saniye saniye takip ediyor" dedi.
ALİAĞA İÇİN YEREL RİSK VURGUSU
Güzelhisar Fayı’nın olası bir kırılma durumunda özellikle Aliağa ve yakın çevresinde lokal ölçekte ciddi hasarlara yol açabileceği belirtiliyor. Sanayi tesislerinin yoğun olduğu bölgede, fayın diri statüsünde olması kentsel ve endüstriyel planlamalar açısından hayati önem taşıyor.
Öte yandan Sözbilir, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde bir süredir devam eden hareketliliğin ise azalma eğilimine girdiğini sözlerine ekledi.
