Süreç MGK’nın PKK’nın feshini teyidi sonrası yasanın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacak.Kanun 6 ay geçerli olacak. Başvurular adli makamlara yapılacak.Terör suçlarından 15 yılın altında alınan cezalar için 5, 15 yıl üstü cezalar için de 10 yıllık erteleme olacak. Bu sürede suç işlemeyenlerin cezaları düşürülecek. Cinsel suçlar ve ‘kasten adam öldürme’ gibi ağır suçlar kapsam dışı olacak.
YÜRÜTME YETKİSİ CUMHURBAŞKANI’NDA
Sürecin takibi ve koordinasyonunu Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığındaki kurul üstlenecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri de olacak. Meclis bünyesinde de 17 üyeden oluşan izleme komisyonu oluşturulacak.
PKK LİDERİ ÖCALAN KAPSAM DIŞI
Teklifte terör örgütü lideri Abdullah Öcalan’a ‘statü’ tanıyacak bir madde yer almıyor. 1 Haziran 2005 yılından önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet gerektirecek suçlar yasa kapsamı dışında tutulacak. Bu şekilde Öcalan ve örgütün yönetim kadrosunun yasadan yararlanmasının önü kesilmiş olacak.
KİM YARARLANACAK KİM YARARLANMAYACAK
Teklife göre örgüt üyeliği ve propaganda gibi suçlardan hakkında soruşturma, dava veya infaz süreci bulunanlar bireysel başvuruda bulunabilecek. Cinayet ve cinsel saldırı dahil belirli suçlara karışanlar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ve örgüt yöneticileri düzenlemeden yararlanamayacak.
USUL VE ÜSLUP AÇISINDAN SON DERECE YANLIŞ
Yeni Parti Lideri Özel, “Siyasi yaklaşımımızda bir değişiklik yok, ancak usul ve üslup açısından son derece yanlış bir iş. Teklif metnini sır gibi saklayıp boş kağıtlara imza alıp diğer siyasi partiye yolladıktan yarım saat sonra Meclis Başkanlığına teslim etmek meselenin ruhuna aykırı” dedi.
ÇÖZÜM TİYATROSUNUN PİYONU OLMAYACAĞIZ
Dervişoğlu: Önlerine bir kağıt konuyor. Neyin altına imza attıklarını bile bilmiyorlar. Sonra da kendilerine milletin vekilleri diyorlar. Tüm yasal sorumluluk sizindir. Evlatlarınıza bırakmak istediğiniz miras bu mudur? Onların yüzüne nasıl bakacaksınız?
360’A YAKIN İMZA İLE MECLİS’TE
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, “Süreçle ilgili olarak Sayın Cumhurbaşkanımız Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, DEM Parti, CHP, HÜDA-Par, Yeni Yol ve bağımsız milletvekillerine teşekkür ediyoruz. Yaklaşık 360’a yakın imza ile teklifimizi, TBMM Başkanlığına arz ettik” dedi.
SÜRECİN YASAL ADIMI İÇİN KARAR MECLİS’TE
Çözüm Süreci’nin en kritik aşaması olan yasal adım için artık söz de yetki de Meclis’te. AK Parti’nin hazırladığı ‘Çerçeve Yasa’ vekillerin imzasına açılmasından sonra siyasi partilerin grup yönetimlerine gönderdi. Tarihi teklif cuma günü komisyonda, pazar günü de Genel Kurul’da görüşülecek. 12 maddelik düzenlemede, Öcalan için bir ‘statü’ durumu yer almazken kasten öldürme suçu işleyen PKK’lılar da kapsam dışı. Örgütü kurma veya yönetme, üyelik, yardım, propaganda suçları ise pakette.
Yeni Çözüm Süreci kapsamında Türkiye’nin beklediği tarihî kanun teklifi olan ‘Çerçeve Yasa’, Meclis’e sunuldu. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Kürt meselesinin çözümüne yönelik çerçeve yasanın ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni TBMM Başkanlığı’na sunulduğunu bildirdi. Teklif 360’a yakın imzayla sunuldu. Cuma günü komisyonda, pazar günü de Genel Kurul’da görüşülerek yasalaşacak olan 12 maddelik süreç düzenlemesinin yürürlüğe girmesi için Milli Güvenlik Kurulu’nca (MGK), PKK/KCK ile bağlantılı her türlü oluşumun kendini feshettiğini ve silahların tamamen bırakıldığını tespit ve teyit etmesi şartı aranacak. Bu şartın gerçekleşmesi halinde, ‘örgütü kurma veya yönetme, üyelik, bilerek ve isteyerek yardım, propaganda, örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar ve terörün finansmanına ilişkin suçlar’ ile ilgili soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri ertelenecek. Buna göre, bu suçlar kapsamında zamanaşımı süreleri olmaksızın 15 yılın altındaki suçlarda 5 yıl, 15 yılın üzerindeki suçlarda ise 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor. Bu sürelerin sonunda gerekli şartların yerine getirilmesi hâlinde de cezanın düşmesi öngörülüyor.
CUMHURBAŞKANLIĞI KURUL OLUŞTURACAK
Ancak düzenlemeyle, ‘örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu’ ile 1 Haziran 2005 yılından önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet yükümlülüğü doğuran suçlar yasa kapsamı dışında tutulacak. Böylece, feshedilme kararı alan PKK lideri Abdullah Öcalan’ın yasadan yararlanmasının önü kesilecek. Düzenleme kapsamında, Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlığında, teyit ve tespitle ilgili oluşturulacak “Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu”nda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yapılacak. Yasa ile TBMM bünyesinde de ayrıca 17 üyeli İzleme Kurulu oluşturulacak. Kurulun kimlerden oluşacağına TBMM Başkanı karar verecek. Kanunla kurulacak komisyon, Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacak. Düzenleme, hak yoksunluğunu da içeriyor. Buna göre, erteleme kararları kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek ve gerek görülmesi halinde soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması talep edebilecek. İşte çerçeve yasa olarak anılan ve TBMM’deki siyasî partilere sunulan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin kapsamı: “Kanun kapsamına girenlere ilişkin değerlendirmeler halihazırda soruşturma ve kovuşturmaların bulunduğu merciler tarafından yapacaktır. Ancak, bu Kanundan yararlanmaya yönelik başvurunun bulunulan yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yapılabileceği düzenlenmiştir.
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARIN ERTELENMESİ
Üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek. İki hafta içinde karara karşı başvuru ve itiraz yolu açıktır. Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri koşullarının bulunması halinde kaldırılacaktır. Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesi tarafından erteleme kararı verilecektir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecektir. Erteleme sürelerinde dava ve ceza zamanaşımı süreleri işlemeyecektir. Erteleme kararları Kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecektir. Kurul gerekli görülmesi halinde soruşturma/kovuşturma/mahkûmiyet nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını sulh ceza hâkimliği/mahkeme/infaz hâkimliğinden talep edebilecektir. 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl ve 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması aranmaktadır.
İSTİNAF VE YARGITAY’DAKİ DOSYALAR BOZULACAK
Kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar için de ayrı bir yöntem getiriliyor. İstinaf veya temyiz aşamasındaki bir dosyanın kanun kapsamına girdiğinin belirlenmesi halinde bozma kararı verilecek. Dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek ve erteleme kararı ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak. Böylece bölge adliye mahkemeleri veya Yargıtay önündeki dosyalarda ertelemenin doğrudan üst mahkeme tarafından yapılması yerine, kararın yargılamayı yapan mahkemece verilmesi öngörülüyor.
AF DEĞİL, ŞARTA BAĞLI ERTELEME MODELİ
Teklif, doğrudan ve koşulsuz bir genel af yerine şarta bağlı erteleme sistemi getiriyor. Soruşturma, dava ve kesinleşmiş cezalar başlangıçta ortadan kaldırılmayacak. Dosyalar suçun veya cezanın ağırlığına göre 5 ya da 10 yıl bekletilecek. Bu sürede kanunun öngördüğü koşullara uyulması gerekecek. Süre başarıyla tamamlandığında soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, davada düşme kararı verilecek; kesinleşmiş ceza ise infaz edilmiş kabul edilecek. Bu yönüyle teklif, cezai sorumluluğu derhal silen bir model yerine kişinin belirli bir süre boyunca koşullara uyup uymadığının izlendiği denetimli bir geçiş sistemi öngörüyor.
AK PARTİ: AKSAMA YOK, ERTELEME YOK YASA ZAMANINDA ÇIKACAK
AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, ‘çerçeve yasaya’ dair açıklamalarda bulundu. Ala “Hiçbir aksama ya da erteleme yok. Her şey öngörüldüğü biçimde devam ediyor. Yasa teklifi sunulacak, görüşmeler başlayacak. Meclis tatile girmeden yasanın çıkmasını planlıyoruz” dedi. Çalışmaların ve görüşmelerin sona geldiğini belirten Ala “Bu sorunu kökten çözüp Türkiye, hedeflerine doğru emin adımlarla ilerleyecek. Atmosfer ve değerlendirmeler olumlu. Ciddi siyasal ve toplumsal destek var” ifadesini kullandı.
DEM PARTİ: ANLAŞMAZLIK SÖZ KONUSU DEĞİL MUTABIKIZ, MADDELERİ ONAYLADIK
DEM Parti, TBMM’ye sunulacak çerçeve yasaya imza attı. Kanun teklifi Meclis’e sunulmadan önce DEM Partili isimler de imzalamak için bir araya geldi. DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ile Tülay Hatimoğulları, İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar ve TBMM Adalet Komisyonu’ndaki partili vekiller imzalamak üzere kanun teklifini aldı. Kanun teklifi, Hatimoğulları ve Bakırhan tarafından imzalandı. Öte yandan TBMM’de DEM Parti grubu teklifi değerlendirmek üzere olağanüstü toplandı. Verilan arada konuşan DEM Parti Antalya Milletvekili Saruhan Oluç, “Anlaşmazlık yok mutabıkız, maddelere DEM Parti onay verdi” dedi.
