2025 yılı, Türk hayvancılığı için kayıplarla dolu bir yıl olarak kayıtlara geçiyor. 81 ilde hayvan pazarlarının kapanmasına neden olan şap hastalığı, sadece hayvan ölümlerine değil; et, süt ve buzağı üretiminde de geri dönülemez kayıplara yol açtı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde'de süt inekçiliği yapan Zülfü Ünal'ı ziyaret ederek, üreticinin yaşadığı dramı yerinde dinledi. Ortaya çıkan tablo, gıda enflasyonunun nedenlerini de bir kez daha hatırlattı.
"HAYVANI ELLERİMİZLE BESLEYEREK ÖLÜMDEN DÖNDÜRDÜK"
Hastalığın vurduğu işletmelerden birinin sahibi olan üretici Zülfü Ünal, yaşadıkları zorlu süreci bir "hayatta kalma mücadelesi" olarak tanımladı. 700 kiloluk Simental cinsi gebe hayvanının şap nedeniyle ölümün kıyısına geldiğini belirten Ünal, o günleri şöyle anlattı:
"Hayvanımız normalde 650–700 kilo ağırlığındaydı. Şapa yakalanınca ağzı ve dili yara içinde kaldı, yem yiyemez hale geldi. Biz onu ellerimizle, zorla besleyerek hayatta tuttuk. 15 günlük yoğun mücadelenin sonunda kurtardık ama 4 aylık gebe olan hayvan yavrusunu attı. Buzağı kaybımız var."
VERİM ÇAKILDI: 40 LİTREDEN 25 LİTREYE
Hastalık sadece ölümlere değil, yaşayan hayvanlarda kalıcı hasara da neden oluyor. Ünal'ın verdiği bilgilere göre, hastalıktan kurtulan hayvanlarda ciddi verim kaybı ve kısırlık riski baş gösteriyor:
Süt Kaybı: Hastalık öncesi günde 40 litre süt veren inek, iyileştikten sonra ancak 25-30 litreye ulaşabiliyor.
Kısırlık Döngüsü: Aşılamaya rağmen hayvanlar tohum tutmuyor. Ünal, "6 ay sonra tohumladık tutmadı, 1,5 ay önce tekrar denedik. Eğer yine gebe kalmazsa kesime göndermek zorunda kalacağız" diyerek tehlikenin boyutuna dikkat çekti.
GÜRER'DEN ÇARPICI FRANSA - TÜRKİYE KIYASLAMASI
CHP'li Ömer Fethi Gürer, sahadan aldığı bu verileri makroekonomik bir analizle birleştirdi. Türkiye'nin hayvan sayısında üstün olmasına rağmen üretimde geri kaldığını vurgulayan Gürer, şu karşılaştırmayı yaptı:
Fransa: 3,5 milyon süt ineği var.
Türkiye: 6,5 milyon süt ineği var.
Sonuç: Fransa, Türkiye'den çok daha az ineğe sahip olmasına rağmen Türkiye'den daha fazla süt üretiyor.
Gürer, bu tablonun nedenini "hayvan refahının sağlanamaması ve beslenme desteğinin yetersizliği" olarak açıkladı.
"HER KÖYE VETERİNER, HER TARLAYA MÜHENDİS"
Şap hastalığının kolay yayılan ancak önlenebilir bir hastalık olduğunu hatırlatan Gürer, çözüm için kamunun sahaya inmesi gerektiğini belirtti. Gürer, "Hayvancılığın olduğu her köyde mutlaka veteriner, tarımın olduğu her yerde ziraat mühendisi bulunmalı. Hastalık önlenemezse ithalat kaçınılmaz olur" uyarısında bulundu.
"DİNLİYORLAR AMA İCRAAT YOK"
Girdi maliyetleri ve borç yükü altında ezilen üretici Zülfü Ünal ise yetkililere sitem etti. ÇKS kaydı yaptırmalarına rağmen 2024 desteklerini tam alamadıklarını ve şap kaynaklı zararlarının karşılanmadığını belirten Ünal, sözlerini şöyle tamamladı:
"Tarım müdürlüklerine gidip derdimizi anlatıyoruz. Herkes 'tamam' diyor, dinliyor ama icraata gelince ortada kimse yok. Çiftçi bankalara borçlu. Mahsul alamazsa tarlasını, traktörünü satıyor. Biz artık dinlenilmek değil, somut destek bekliyoruz."
