Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), eylül ayında üretici ile market arasındaki fiyat farklarını ve tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri açıkladı. Üretici-market makasının en fazla açıldığı ürün yüzde 633,4 ile limon olurken, mazot fiyatındaki yıllık artış yüzde 70,7’ye ulaştı.
TZOB, üretici ile market arasındaki fiyat farklarına ilişkin, “Eylül ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 633,4 ile limonda görüldü” açıklamasını yaptı.
Limondaki fiyat farkını yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz takip etti.
TZOB, fiyatların üreticiden markete nasıl değiştiğini şöyle aktardı:
“Limon 7,3 kat, kuru incir ve havuç 4,4 kat, elma 3,4 kat, maydanoz ise 3,3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 7 lira olan limon markette 51 lira 34 kuruşa, 130 lira olan kuru incir 570 lira 77 kuruşa, 11 lira olan havuç 48 lira 16 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elma 73 lira 20 kuruşa, 7 lira 66 kuruş olan maydanoz 25 lira 14 kuruşa satıldı.”
MARKETTE 25 ÜRÜNÜN FİYATI ARTTI
Eylül ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş görüldü.
TZOB, “Eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 26 ile patlıcan oldu” bilgisini paylaştı. Patlıcandaki artışı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı izledi.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 39,5 ile limon oldu. Limondaki düşüşün ardından yeşil soğanda yüzde 33,4, kuru soğanda yüzde 21, elmada yüzde 18,3 ve mısırözü yağında yüzde 14,3 gerileme kaydedildi.
ÜRETİCİDE KURU FASULYE YÜZDE 62,5 ARTTI
Üretici tarafında 28 ürünün 16’sında fiyat yükselirken, 11’inde düşüş yaşandı. Bir ürünün fiyatı ise değişmedi.
“Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede görüldü” açıklamasını yapan TZOB, kuru fasulyeyi yüzde 23,3 ile patlıcan, yüzde 15,5 ile elma, yüzde 13,1 ile kabak ve yüzde 12,1 ile yeşil mercimeğin izlediğini bildirdi.
En yüksek üretici fiyatı düşüşü ise yüzde 48 ile kuru incirde yaşandı. Kuru incirin ardından limon yüzde 30, patates yüzde 20,7, kuru soğan yüzde 14,1 ve kuru üzüm yüzde 13,6 ucuzladı.
KURU İNCİRDE TMO BEKLENTİSİ
TZOB, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine ilişkin kuru incire dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Kuru incirde TARİŞ’in alım fiyatını henüz açıklamamış olması, piyasada fiyatların geçtiğimiz sezonun altında oluşmasına neden oldu ve üretici fiyatları 130 lira seviyelerine kadar geriledi. Üreticiler, piyasadaki fiyat düşüşünün önlenmesi ve istikrarın sağlanması amacıyla TMO’nun alım fiyatını açıklayarak piyasaya müdahil olmasını bekliyor.”
Limonda ise hasadın devam etmesi ve geçen yıldan kalan ürünlerin depolardan piyasaya sunulmasıyla arz arttı, fiyatlar geriledi. Patates ve kuru soğanda da hasadın sürmesiyle piyasaya giren ürün miktarının artması fiyatları aşağı çekti.
Patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ve tarladan seraya geçiş döneminin etkisiyle arz azalırken fiyatlar yükseldi. Kuru fasulye ve elmada ise hasadın yeni başlaması üretici fiyatlarında artışa neden oldu.
GÜBRE FİYATLARINDA ARTIŞ
TZOB’un Ziraat Odaları aracılığıyla girdi piyasalarından aldığı verilere göre eylülde bir önceki aya kıyasla DAP gübresinin fiyatı yüzde 9,9, ÜRE gübresinin yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 6,6, amonyum nitrat gübresinin yüzde 6,3 ve amonyum sülfat gübresinin yüzde 1,4 arttı.
Yıllık değişimde ise amonyum nitrat gübresinde yüzde 69,2, amonyum sülfat gübresinde yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübresinde yüzde 38,6, DAP gübresinde yüzde 35,9 ve ÜRE gübresinde yüzde 13,7 artış kaydedildi.
MAZOTTA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 70,7
Yem fiyatları da yükseldi. Süt yemi aylık yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 artarken, her iki ürünün fiyatındaki yıllık artış yüzde 31,8 oldu.
Elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 arttı. TZOB, mazottaki değişime ilişkin ise “Eylül ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 12,8 oranında, yıllık yüzde 70,7 oranında arttı” açıklamasını yaptı.
