Son günlerde bazı sanatçıların, eserlerinin ve icralarının siyasi etkinliklerde ve kampanya süreçlerinde izinsiz kullanılmasına yönelik açıklamaları kamuoyunda tartışma yaratmıştı. Sanatçıların, Kemal Kılıçdaroğlu’nun etkinliklerinde eserlerinin kullanılmasını istemediklerini art arda duyurmasının ardından, Kılıçdaroğlu çevresinden de bu tepkilere karşı sert açıklamalar gelmişti.
Tartışmanın büyümesi üzerine MÜYORBİR, müzik eserleri ve yorumların kullanımında izin, telif ve hak sahiplerinin iradesine dikkat çeken bir kamuoyu açıklaması yayımladı.
Müzik Yorumcuları Meslek Birliği, açıklamasında müzik eserlerinin siyasi etkinliklerde ve kampanya süreçlerinde kullanımına ilişkin temel ilkeleri hatırlatarak, sanatçının izni olmadan eserin de sesin de kullanılamayacağını vurguladı.
“BİR ŞARKININ KULLANILMASI YALNIZCA ŞARKININ ÇALINMASI DEĞİLDİR”
MÜYORBİR açıklamasında, bir müzik eserinin bestecisi, söz yazarı, yorumcusu ve kaydın yapımcısıyla birlikte çok katmanlı bir emek sürecinin ürünü olduğu belirtildi.
Bu nedenle bir şarkının herhangi bir etkinlikte, yayında, kampanyada, tanıtımda ya da propaganda amacıyla kullanılmasının yalnızca “şarkının çalınması” olarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi.
Açıklamada, “Söz konusu kullanım, eser sahiplerinin, icracı sanatçıların ve ilgili diğer hak sahiplerinin mali ve manevi haklarını doğrudan ilgilendirir” denildi.
5846 SAYILI KANUN HATIRLATILDI
MÜYORBİR, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser sahiplerinin, icracı sanatçıların ve yapımcıların haklarının koruma altında olduğunu hatırlattı.
Açıklamada, müzik eserleri ve icraların kullanımı için gerekli izinlerin alınması ve telif yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin esas olduğu vurgulandı.
MÜYORBİR, aksi yöndeki kullanımların “izinsiz kullanım” niteliği taşıyacağını belirterek, hak sahiplerinin hukuki yollara başvurma hakkının saklı olduğunu duyurdu.
“POPÜLERLİK İZİNSİZ KULLANIM HAKKI DOĞURMAZ”
Seçim dönemleri, mitingler, kampanyalar ve siyasi iletişim faaliyetlerinde müzik kullanımına ayrıca dikkat çekilen açıklamada, bir eserin kamuya mal olmuş olmasının serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmediği vurgulandı.
MÜYORBİR açıklamasında, “Popülerlik, izinsiz kullanım hakkı doğurmaz” denildi.
Meslek birliği, telif hakkının yalnızca hukuki bir prosedür değil, emeğin karşılığı olduğunu belirterek, bestecinin, söz yazarının, yorumcunun, yapımcının ve tüm yaratıcı emek sahiplerinin ortaya koydukları fikri ürünler üzerinde hakları bulunduğunu ifade etti.
“SANATÇININ SESİ VE YORUMU EMEĞİN AYRILMAZ PARÇASIDIR”
Açıklamada, sanatçının sesi, yorumu ve icrasının da bu emeğin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtildi.
MÜYORBİR’in açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Telif hakkı, yalnızca hukuki bir prosedür değil; emeğin karşılığıdır. Nasıl ki fiziksel emeğin, üretimin ve mülkiyetin bir hakkı varsa; bestecinin, söz yazarının, yorumcunun, yapımcının ve tüm yaratıcı emek sahiplerinin de ortaya koydukları fikri ürünler üzerinde hakları vardır. Sanatçının sesi, yorumu ve icrası da bu emeğin ayrılmaz bir parçasıdır.”
“HAK SAHİPLERİNİN İZNİ ALINMALI”
MÜYORBİR, siyasi ya da başka herhangi bir amaçla yapılacak müzik kullanımlarında hak sahiplerinin izninin alınması ve telif yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “Müzik eserleri ve icralar, hangi amaçla kullanılırsa kullanılsın, hak sahiplerinin izni alınarak ve telif yükümlülükleri yerine getirilerek kullanılmalıdır” denildi.
MÜYORBİR, sanatçının emeğine, sesine, yorumuna ve iradesine saygının kültür hayatının sürdürülebilirliği için vazgeçilmez olduğunu vurgulayarak açıklamasını “Telif hakkı, emek hakkıdır” sözleriyle tamamladı.
