Grip, soğuk algınlığı ve alerjik reaksiyonlarda hızlı nefes alabilmek için sıklıkla tercih edilen burun spreyleri, bilinçsiz tüketildiğinde faydadan çok zarar getiriyor. Medicana International İzmir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Kasım Durmuş, dekonjestan grubu spreylerin 3 ila 5 günden uzun süreli kullanımının mukoza yapısını bozarak "rebound" (geri tepme) etkisine neden olduğunu belirtti.
GERİ TEPME ETKİSİ KISIR DÖNGÜYE YOL AÇIYOR
İlacın burun damarlarını aşırı kasmak suretiyle dokulardaki oksijen dengesini bozduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kasım Durmuş, mekanizmanın işleyişini şöyle anlattı:
"İlaç 3-5 günden fazla kullanıldığında burun mukozasındaki reseptörler yorulur ve sayılarını azaltır. İlacın etkisi geçer geçmez beyin, oksijensiz kalan dokuya yoğun kan gönderir. Genişleyen damarlar ve dokuya sızan sıvı burunda çok daha şiddetli bir ödem ve şişlik yaratır. Sprey sıkılmadığında tıkanıklık katlanarak artar, hasta sprey bağımlısı haline gelir ve damarlar zamanla kasılma yetisini kaybederek burun etleri kalıcı olarak büyür."
"SPREYSİZ DIŞARI ÇIKAMAMAK" PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK İŞARETİ
Kullanım sıklığının artmasıyla tablonun psikolojik boyut kazandığına dikkat çeken Prof. Dr. Durmuş; başucunda sprey bulundurma ihtiyacı, sprey unutulduğunda yaşanan nefes alamama ve boğulma korkusunun panik atağı tetiklediğini, artan stresin de burun tıkanıklığını daha fazla artırdığını aktardı.
TEDAVİYE YANIT VERMEYEN DİRENÇLİ TABLOLARDA CERRAHİ GÜNDEME GELİYOR
Bağımlılık sürecinin yönetiminde spreylerin kademeli olarak bıraktırıldığını belirten Prof. Dr. Kasım Durmuş, geçiş döneminde bağımlılık yapmayan kortizonlu spreyler, antihistaminikler ve hipertonik burun yıkama solüsyonlarından yararlanıldığını kaydetti.
İlaç tedavisine rağmen dokusu normale dönmeyen vakalar için cerrahi müdahalenin şart olduğunu ifade eden Durmuş, şu uyarılarda bulundu:
4 haftalık süreç: Medikal tedaviye rağmen 4 hafta içinde burun etleri küçülmüyorsa cerrahi tedavi planlanmalıdır.
Süre kuralı: Dekonjestan burun spreyleri hekim önerisi olmadan kesinlikle 5 günden uzun süre kullanılmamalıdır.
Semptom uyarısı: Burun tıkanıklığı tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir problemin belirtisidir; doğrudan uzman hekime başvurulmalıdır.
