Ara tatilde ekran süresi artan çocuklar için uzman uyarısı: Süreden çok günlük hayatı nasıl etkilediğine bakın!

Ara tatilde ekran süresi artan çocuklar için uzman uyarısı: Süreden çok günlük hayatı nasıl etkilediğine bakın!

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Fırat Öz, ara tatil döneminde çocuklarda artan ekran kullanımına karşı ailelere kritik uyarılarda bulundu. Sınırsız ekran maruziyetinin uyku düzeninden dil gelişimine kadar pek çok alanı olumsuz etkileyebileceğini belirten Öz, yaş gruplarına göre ideal ekran sürelerini ve bağımlılık işaretlerini paylaştı.

Okulların ara tatile girmesiyle birlikte çocukların telefon, tablet ve televizyon başında geçirdiği sürelerin hızla arttığına dikkat çeken Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Fırat Öz, ailelerin bu süreci doğru yönetmesi gerektiğini vurguladı. Tatilin dinlenme fırsatı olduğunu ancak bunun sınırsız ekran kullanımı anlamına gelmediğini belirten Öz, asıl meselenin ekranda geçen saatten ziyade ekranın çocuğun hayatında nelerin yerini aldığı olduğunu ifade etti.

20261119aw835731-0.jpg

GELİŞİM DÖNEMLERİNE GÖRE EKRAN ETKİSİ DEĞİŞİYOR

Ekran maruziyetinin her yaş grubunda farklı etkiler yarattığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Fırat Öz, dönemlere göre dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle özetledi:

  • Bebeklik ve erken çocukluk: Bebeklerin yüz yüze iletişim, ses ve dokunmayla öğrendiğini belirten Öz, görüntülü konuşma dışında ekrandan uzak durulması gerektiğini söyledi. Erken çocuklukta tek başına izlenen hızlı videoların karşılıklı oyunun yerini alması halinde dil ve dikkat becerilerinin sekteye uğrayabileceği uyarısında bulundu.

  • Okul çağı: Yoğun ekran kullanımının ve özellikle kısa videoların dikkat işlevlerini zorlayabileceğini ifade eden Öz, dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısı almış çocuklarda belirtilerin belirginleşebileceğine dikkat çekti.

  • Ergenlik dönemi: Sosyal medyadaki sürekli kıyaslama, beğenilme kaygısı ve siber zorbalık riskine vurgu yapan Öz, gece ekran kullanımının ise her yaşta uyku düzenini bozarak ertesi gün duygu kontrolünü zayıflattığını aktardı.

YAŞ GRUPLARINA GÖRE ÖNERİLEN İDEAL EKRAN SÜRELERİ

Her yaş aralığında yemek saatlerinde, yatmadan önceki son bir saatte ve yatak odasında eğlence amaçlı ekran bulundurulmaması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Fırat Öz, klinik uygulamada hedeflenen günlük süreleri şu şekilde sıraladı:

  • 0-2 yaş: Görüntülü konuşma dışında ekran önerilmiyor.

  • 2-5 yaş: Yetişkin eşliğinde, etkileşimli içeriklerle günde en fazla 1 saat.

  • 6-12 yaş: Günde 1-2 saat civarında sınır.

  • Ergenlik dönemi: Uyku, ders, fiziksel hareket ve sosyal ilişkiler aksamayacak şekilde dengeli kullanım.

EKRAN BAĞIMLILIĞININ EN ÖNEMLİ İŞARETİ: İŞLEVSELLİK KAYBI

Her yoğun kullanımın bağımlılık anlamına gelmediğini ancak günlük yaşamda işlevsellik kaybı yaşanmasının kritik bir alarm olduğunu belirten Öz; ekran kapatıldığında aşırı öfke nöbetleri, arkadaşlardan ve sevilen etkinliklerden uzaklaşma, gizli kullanım, yalan söyleme, uyku bozukluğu ve okul başarısında düşüş gibi belirtilerin bir arada görülmesi halinde mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiğini vurguladı.

YAPAY ZEKÂ SOHBET BOTLARI VE SİBER ZORBALIĞA DİKKAT

Dijital dünyadaki yeni risklere de değinen Dr. Öğr. Üyesi Fırat Öz, oyun içi harcamalar ve tanımadık kişilerle yazışmaların yanı sıra yapay zekâ sohbet botlarına karşı da ebeveynleri uyardı. Çocuğun yapay zekâ ile konuşup konuşmadığının takip edilmesi ve yargılamadan neler konuştuğunun sorulması gerektiğini belirten Öz, ara tatilde ailelere şu 5 temel öneride bulundu:

  1. Ekran süresini ve amacını ani yasaklarla değil, çocukla birlikte belirleyin.

  2. Her gün en az bir ortak, ekran dışı aile etkinliği planlayın.

  3. Çocuğun uyku saatlerini ve fiziksel hareketliliğini koruyun.

  4. Yemek masasında telefonunuzu bir kenara bırakarak çocuğunuza örnek olun.

  5. Tüm kuralları bir anda dayatmak yerine küçük ve sürdürülebilir adımlarla başlayın.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN