Havaların soğuması ve gün ışığından yararlanma süresinin kısalması, pek çok kişide ruhsal ve fiziksel değişimlere yol açıyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (PUAM) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Meral Öğütçü, sonbahar ve kış aylarında artış gösteren çökkün ruh hali, enerji düşüklüğü ve sosyal hayattan uzaklaşma gibi durumların "mevsimsel depresyon" habercisi olabileceğine dikkat çekti.

KARBONHİDRAT İSTEĞİ VE SÜREKLİ UYKU HALİNE DİKKAT
Gün ışığının vücudun biyolojik saatini düzenlemede kritik bir rol oynadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, ışığın azalmasıyla biyolojik ritmin bozulabildiğini ifade ederek mevsimsel depresyonun temel belirtilerini şöyle sıraladı:
Çökkün ruh hali ve keyif alınan etkinliklere karşı ilgi kaybı
Sürekli yorgunluk, enerji azalması ve konsantrasyon güçlüğü
Normalden fazla uyuma, sabahları uyanmakta zorlanma ve dinlenmiş hissedememe
İştah artışı, özellikle karbonhidratlı yiyeceklere yönelme ve buna bağlı kilo alımı
"DESTEK ALMAK İÇİN TANI KONULMASINI BEKLEMEYİN"
Belirtilerin süresi ve şiddetinin değerlendirme açısından önemli olduğunu vurgulayan Öğütçü, ruhsal çöküntü ve ilgi kaybının en az iki hafta boyunca neredeyse her gün devam etmesi durumunda uzman görüşü alınması gerektiğini belirtti:
"Mevsimsel depresyondan söz edebilmek için depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer dönemlerinde ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi beklenir. Ancak bu, kişinin psikolojik destek almak için belirli bir süre beklemesi gerektiği anlamına gelmez. Belirtilerin ne kadar süredir devam ettiğinden bağımsız olarak, kişi kendisini çökkün hissediyorsa ve günlük yaşamında zorlanıyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilir."
GÜNLÜK RUTİNLERİ KORUMAK VE SABAH GÜNEŞİ ÇOK ÖNEMLİ
Mevsimsel geçişlerin ruh sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için yaşam alışkanlıklarının aksatılmaması gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, şu önerilerde bulundu:
Uyku ve ışık düzeni: İstek azalsa bile günlük rutinlerden vazgeçilmemeli; aynı saatlerde yatıp kalkmaya özen gösterilmeli ve özellikle sabah saatlerinde doğal gün ışığından faydalanılmalı.
Hareket ve sosyallik: Düzenli fiziksel aktivite sürdürülmeli, sosyal ilişkiler ve keyif veren etkinlikler devam ettirilerek sosyal desteğin koruyucu gücünden yararlanılmalı.
