Türkiye genelinde Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) ve Karayolları Genel Müdürlüğü'ne ait otoyol ve köprülerde kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi'ndeki (HGS) yaptırım süreçleri, son günlerde sürücülere yağan ağır cezalar ve avukat ihtarnameleri nedeniyle büyük tepki topluyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun müdahalesiyle yeniden tartışmaya açılan ihlalli geçiş yönetmeliği, geçiş ücretlerinin yasal sürede ödenmemesi durumunda asıl tutarın dört katına çıkan ağır cezai müeyyideler içeriyor.
Vatandaşların hukuki sürece düşmeden cezalarını ödeyebilmeleri için tanımlanan kademeli takvimin doğru bilinmemesi, şirketlerin de ihtarname sürecini hızla atlayıp doğrudan icra avukatlarını devreye sokması mağduriyetleri katlıyor.
HGS GEÇİŞİNDE DİKKAT
Gişeden kaçak geçmiş veya hiç HGS aboneliğiniz olmamış olsa dahi, o geçişin üzerinden geçen ilk 15 gün içinde bankaya gidip yeni bir HGS hesabı açar ve içine bakiye yüklerseniz, o kaçak geçiş hiçbir ceza veya faiz uygulanmadan (sadece geçiş ücreti kadar) bakiyenizden tahsil edilir. Bir diğer gizli tuzak ise plaka sorgulama işlemindedir; eskiden herkes her plakayı açıkça sorgulayabilirken, Kişisel Verileri Koruma (KVKK) kararı gereği artık aracınızda ceza olup olmadığını sadece kendi e-Devlet şifrenizle giriş yaparak görebilirsiniz. Başkasının adına kayıtlı aracın cezasını internetten öğrenmek artık mümkün değildir.

HGS 4 KAT CEZA NEDİR?
HGS sisteminde "4 kat ceza" uygulaması, gişelerden bakiyesiz veya etiketsiz şekilde kaçak geçiş yapan araç sahiplerinin, yasal ödeme sürelerini tamamen geçirmeleri halinde devreye giren bir yaptırımdır.
İhlalli geçişin ardından size tanınan süre dolduğunda ve adrese gönderilen resmi tebligata rağmen borcunuzu ödemediğinizde, dosyanız doğrudan bir hukuk bürosuna devredilir. Bu aşamada asıl geçiş ücretinin 4 katı ceza tutarına ek olarak dosya masrafı ve avukatlık vekalet ücretleri de tarafınıza yansıtılır. Bakan Uraloğlu, şirketlerin tebligat aşamasını atlayıp vatandaşa doğrudan avukat gönderemeyeceğini ve bu kuralı ihlal eden işletmecilere yaptırım uygulandığını belirtti.
CEZASIZ ÖDEME İÇİN TAKVİME DİKKAT
Otoyol geçişlerinde ceza yememek için Ulaştırma Bakanlığı'nın belirlediği kademeli takvime harfiyen uymak gerekiyor:
- İlk 15 Gün (Cezasız Dönem): Kaçak geçişin yapıldığı günden itibaren 15 gün içinde hesaba bakiye yüklenirse (hiç etiket yoksa yeni alınsa bile), sistem sadece asıl geçiş ücretini keser, ceza işlemez.
- 15. ile 45. Gün Arası: Bu süre zarfında ödeme yaparsanız, asıl geçiş ücretine ek olarak sadece 1 kat (yüzde 100) ceza ödersiniz.
- 46. Günden Sonra: Dosya tebligata ve ardından avukatlık icra takibine girer; ceza oranı 4 kata çıkar.
HATALI YANSITILAN HGS CEZASI NASIL İPTAL EDİLİR?
Gişelerdeki yapay zeka destekli kameralar, kirlenmiş plakaları veya yıpranmış etiketleri bazen yanlış okuyarak, o gün o yoldan geçmemiş vatandaşlara ceza yazabilmektedir.
Eğer size ait olmayan (hatalı plaka okunan) bir ceza tebliğ edildiyse, itiraz yolu tamamen açıktır. İlgili otoyol işletmecisinin (KGM veya özel şirket) müşteri hizmetlerine veya Karayolları'na e-Devlet üzerinden itiraz dilekçesi sunulması halinde, kamera kayıtları incelenerek hata yapıldığı tespit edildiği an, geriye dönük tüm cezai işlemler ve 4 kat faizler anında iptal edilmektedir.
E-DEVLET CEZA BİLDİRİMLERİ VE SMS UYARI NASIL AÇILIR?
Sürücülerin ceza sürecinden haberdar olamamalarının en büyük sebebi sistemsel kopukluktur.
Bakanlık, ihlalli geçişlerde sistemde kayıtlı numaralara anında SMS gönderildiğini hatırlatmaktadır. Sürücülerin cezalardan anında haberdar olup 15 günlük indirimli süreyi kaçırmamak için, e-Devlet kapısına girerek HGS ve Karayolları iletişim (cep telefonu) bilgilerini mutlaka güncel tutmaları gerekmektedir.
HGS İHLALLİ GEÇİŞ TABLOSU
Geçiş Sonrası Geçen Süre | Uygulanan Ceza Oranı | Sonuç ve Yaptırım Aşaması |
0 - 15 Gün Arası | %0 (Cezasız Tahsilat) | Sadece asıl geçiş ücreti bakiyeden çekilir. |
15 - 45 Gün Arası | 1 Kat Ceza (Örn: 100 TL ise +100 TL) | Geçiş ücreti + 1 kat ceza tahsil edilir. |
46. Gün ve Sonrası | 4 Kat Ceza | Resmi tebligat gönderilir, icra başlar. |
Tebligat Sonrası (Ödenmezse) | 4 Kat Ceza + Avukatlık Masrafları | Dosya hukuk bürosuna / icraya devredilir. |
Hatalı Plaka Okuma Durumu | Tamamen İptal | İtiraz üzerine tüm yaptırımlar silinir. |
