Prof. Dr. Canan Karatay’ın kolesterol seviyesine ilişkin yaptığı son açıklama, sağlık camiasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Karatay, “Benim kolesterolüm 350. Geçen hafta damarlarıma bakıldı, doktor hanım bana ‘Hocam 18 yaşındaki kız damarları bunlar’ dedi” ifadelerini kullandı.
Karatay’ın açıklamasına ilk itirazlardan biri radyoloji uzmanı Prof. Dr. Güner Sönmez’den geldi. Sönmez, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Karatay’ın sözlerinin bilimsel kanıt yerine kişisel deneyime dayandığını belirterek tepki gösterdi.
“BU İDDİA KÜLLİYEN YANLIŞ”
Prof. Dr. Sönmez, yüksek LDL kolesterolün aterosklerotik kalp-damar hastalıklarına neden olduğuna ilişkin çok güçlü bilimsel kanıtlar bulunduğunu vurguladı.
Sönmez, bu konuda epidemiyolojik çalışmalar, Mendelian randomizasyon araştırmaları, genetik veriler ve randomize kontrollü klinik çalışmaların aynı yönde sonuç verdiğini belirtti.
Kötü kolesterol olarak bilinen LDL’nin kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturduğunu söyleyen Sönmez, “Bu konu artık bir görüş değil, bilimsel uzlaşıdır” değerlendirmesinde bulundu.
“BİR KİŞİNİN DAMARLARININ İYİ OLMASI KANITLARI GEÇERSİZ KILMAZ”
Sönmez, Karatay’ın kendi sağlık durumunu örnek göstermesinin bilimsel açıdan yeterli olmadığını ifade etti.
“Bilimde bunun adı anekdottur, kanıt değil” diyen Sönmez, bir kişinin damarlarının temiz çıkmasının yüz binlerce kişiyi kapsayan bilimsel araştırmaları geçersiz kılmayacağını söyledi.
Sönmez, Karatay’ın açıklamasını sigara örneği üzerinden eleştirerek, bir kişinin ileri yaşa kadar sigara içip yaşamış olmasının sigaranın zararsız olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtti.
KOLESTEROL TARTIŞMASI YENİDEN ALEVLENDİ
Karatay’ın kolesterol, beslenme ve ilaç kullanımı konularındaki açıklamaları uzun süredir tıp dünyasında tartışma yaratıyor. Son açıklama da özellikle LDL kolesterolün kalp-damar hastalıklarındaki rolü üzerinden yeni bir polemiğe dönüştü.
Amerikan Kalp Derneği, LDL kolesterolün arterlerde yağ birikimine katkı sağladığını; bunun damarları daraltarak kalp krizi, inme ve periferik damar hastalığı riskini artırabildiğini belirtiyor.
Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin dislipidemi kılavuzlarında da aterosklerozun erken yaşlardan itibaren ilerleyebilen kronik bir süreç olduğu, yüksek LDL’ye uzun süre maruz kalmanın ileriki yaşlarda kalp-damar hastalığı riskini artırdığı vurgulanıyor.
“BİLİM KANAATLE DEĞİL KANITLA KONUŞUR”
Prof. Dr. Güner Sönmez, paylaşımında bilimsel yaklaşımın kişisel örneklerle değil, kanıtlarla şekillenmesi gerektiğini vurguladı.
Sönmez, “Bilim, kanaatle veya inançla değil kanıtla konuşur” sözleriyle Karatay’ın açıklamasına tepki gösterdi.
Karatay’ın son çıkışı, kolesterol tedavisi, LDL’nin damar sağlığı üzerindeki etkileri ve kamuoyuna yapılan sağlık açıklamalarında bilimsel kanıt sorumluluğu tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
