Esmagül Koçak

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor

Manisa Turgutlu’da üretilen bu efe çizmeleri teknolojinin değil geleneğin ürünü. Sayılı ustalardan olan Suat İlbey, efe çizmelerini 100 yıllık kalıplarla üretiyor.

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 1
1/6

Manisa’nın Turgutlu ilçesinde ayakkabı ustası olan 59 yaşındaki Suat İlbey, küçük atölyesinde ustasında öğrendiği mesleği sürdürerek efe çizmesi üretiyor. Siparişe göre üretim yapan İlbey’in çizmeleri özellikle folklor ekipleri, Yörük Türkmen dernekleri ve devecilikle uğraşan vatandaşlar tarafından tercih ediliyor.

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 2
2/6

USTA SAYISI AZALDI

15 yıla yakın süredir meslekte olan İlbey, Türkiye’de bu işi icra eden usta sayısının epey azaldığını belirtti.

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 3
3/6

“BİZ BUNU YAŞATMAYA ÇALIŞIYORUZ”

Mesleğin gidişatıyla ilgili konuşan İlbey, "Yörük kültürünün, Efe kültürünün en önemli nesnelerinden biri olan körüklü çizmeyi, kaybolmaya yüz tutmuş bu mesleği yaparak, üreterek bunu yaşatmaya çalışıyoruz. Kültür Bakanlığımızdan bize sahip çıkmasını, destek vermesini istiyoruz. Kaybolmaya yüz tutmuş körüklü çizme kültürünü bunu yaparak, imal ederek yaşatmaya çalışıyoruz. Körüklü çizmemizin yapımında hakiki anilin dana derisi ve iç kısmında da sahtiyan dediğimiz özel bir deri kullanıyoruz. Altında da hakiki kösele kullanıyoruz. Köselenin altına da yağmurdan, yaştan köseleyi korusun diye pençe dediğimiz bir pençelik koyuyoruz. Bu pençelik aynı zamanda yürüyüş yaparken bizim köselenin de kaymamızı da engelliyor. Deveci kültürümüze, Yörük kültürümüze hizmet etmeye, yaşatmaya çalışıyoruz. Artık eskisi kadar bu işe çırak da yetişmiyor. Çırak da gelmiyor. Eskiden çok çırak olurdu tezgahlarımızın kenarında iki tane, üç tane ama şimdi artık çırak da pek gelmez oldu. Biz bunu yaşatmaya çalışıyoruz. Kendi evlatlarımıza bu işi öğreterek bunun devam etmesini sağlamaya çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 4
4/6

100 YILLIK KALIP KULLANIYOR

Körüklü çizme yaparken gamba denilen kalıplar kullandığı bilgisini veren İlbey, "Gamba dediğimiz gürgenden yapılma kalıplar, yaklaşık 100 yıllık. Tarihi eser de diyebiliriz bunlara. Bunları çizmenin yapım aşamalarında bunlar olmazsa olmazı. Bunlar olmadığı zaman çizme yapamıyoruz. Bunları çizmenin içerisine yerleştiriyoruz ve çizmemizi kırılmaya hazır hale getiriyoruz. Sonraki aşamada çizmemiz boru şeklini alıyor. Ardından da tekrar elde körüklü hale getiriyoruz. Bu düz çizmeyi el işiyle alet kullanarak kırma işlemini yapıyoruz. Çeşitli kırma yöntemleri var. Biz bu baklava şeklini yapıyoruz. Akordeon da deniyor buna. Bu şekilde çizmeyi üretiyoruz. Bu körüklü çizmeyi genelde Yörük kardeşlerimiz kültürlerini yaşatmak için kullanıyor. Onların ayrıca elbiseleri de var giydikleri, külot pantolon dedikleri, yelek, külot, köstekli saat, sekiz köşe şapka. Bu çizmemiz de o kostümün olmazsa olmazı. Bu kültürün, mutlaka olması gerekiyor ve ayrıca, efelerimiz, halk oyunları oynayan gençlerimiz ve ayrıca deveci kardeşlerimiz de bunu kullanıyorlar. Ayrıca doğudaki ağalarımız, ata binen ciritçi arkadaşlar, cirit oynayan arkadaşlar da kullanıyorlar. Yaygın bir alanı var. Ama maalesef şu an üreticisi çok azaldı. Türkiye genelinde 3-4 kişiyiz diyebilirim. Dediğim gibi artık çırak yetişmiyor" dedi.

Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 5
5/6
Teknolojinin değil geleneğin ürünü: 100 yıllık kalıplarla üretiyor 6
6/6
YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
Dede mirası lezzeti geleneksel yöntemlerle hazırlıyorlar: 3 kaşığı tüm gün tok tutuyor
Dede mirası lezzeti geleneksel yöntemlerle hazırlıyorlar:
11 yaşında çıraklıkla başladı: 6 metrekarede 44 yıldır ayakkabı tamir ediyor
11 yaşında çıraklıkla başladı:
Akın akın Karaman'a gittiler: 2 günde ziyaretçi sayısı 30.000’e ulaştı
Akın akın Karaman'a gittiler:
20 adet yumurtayla yapılıyor, yiyen hayran kalıyor: Çankırı’ya giden mutlaka tadına bakıyor
20 adet yumurtayla yapılıyor, yiyen hayran kalıyor:
Kim der 88 yaşında diye? 74 yıllık meslek hayatıyla gençlere taş çıkarıyor!
Kim der 88 yaşında diye?
Köy köy geziyor, ücretsiz saç kesiyor: Amacı kız çocuklarına özgüven kazandırmak
Köy köy geziyor, ücretsiz saç kesiyor: