2026 FIFA Dünya Kupası’nda İsveç’in Tunus’u 5-1 yendiği karşılaşmada, hakem kararlarına yardımcı teknolojiler maçın önüne geçti. İsveç’in dördüncü golü, ilk anda ofsayt gerekçesiyle iptal edilmesine rağmen VAR incelemesi ve topun içindeki sensör verileriyle geçerli sayıldı.
Karar, kriketten bilinen “Snickometer” teknolojisine benzer sistemin futbolda nasıl kullanılacağına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
İsveç'ten Tunus karşısında 5 gollü net galibiyet
SVANBERG OYUNA GİRDİ, 18 SANİYE SONRA GOLÜ ATTI
Karşılaşmanın ikinci yarısında oyuna dahil olan Mattias Svanberg, sahaya girdikten yalnızca 18 saniye sonra ağları havalandırdı.
Yasin Ayari’nin kullandığı serbest vuruşta ceza sahasında pozisyon alan Svanberg, topu filelere gönderdi.
Ancak yardımcı hakem, serbest vuruşun kullanıldığı anda Svanberg’in ofsaytta olduğu gerekçesiyle golü geçersiz saydı.
İSVEÇ İTİRAZ ETTİ, VAR DEVREYE GİRDİ
İsveçli futbolcular ve teknik heyet, pozisyonda Alexander Isak’ın topa dokunduğunu savunarak karara itiraz etti.
VAR ekibi pozisyonu inceledi. Yapılan kontrol sırasında, Adidas’ın Dünya Kupası için ürettiği Trionda adlı maç topundaki mikroçipten gelen veriler değerlendirildi.
Sensör kayıtlarına göre top, serbest vuruştan sonra Alexander Isak’ın ayağına çok hafif şekilde temas etti. Bu temas anında Svanberg yeniden ofsayt pozisyonundan çıkmış ve nizami konuma gelmişti.
Bu nedenle gol geçerli sayıldı.
ÇIPLAK GÖZLE GÖRÜLMEYEN TEMAS EKRANA YANSIDI
Pozisyonun tekrarlarında ilk bakışta Isak’ın topa temas edip etmediği net biçimde anlaşılamadı.
Ancak ekrana yansıtılan sensör grafiğinde, top Isak’ın uzattığı ayağının yanından geçerken çizgide ani bir hareket oluştu. Bu veri, topa temas edildiğini gösterdi.
Böylece çıplak gözle fark edilmesi son derece zor olan temas, teknoloji yardımıyla tespit edilmiş oldu.
TUNUS CEPHESİ KARARDAN RAHATSIZ OLDU
Kararın ardından Tunuslu oyuncular pozisyona itiraz etti.
Pozisyonun olağan tekrarlarında belirgin bir temas görülmemesi, kararın tartışmalı bulunmasına yol açtı.
Buna karşın hakem heyeti, top sensöründen gelen verinin golün geçerli sayılması için yeterli olduğuna karar verdi.
BBC Radio 5 Live yayınında pozisyonu yorumlayan eski İrlandalı futbolcu Clinton Morrison da Tunuslu oyuncuların hayal kırıklığını anlayabildiğini ancak teknolojinin doğru kararı verdiğini söyledi.
FUTBOLDA ‘SNİCKO’ DÖNEMİ
Snickometer teknolojisi, uzun yıllardır krikette topun sopaya temas edip etmediğini belirlemek için kullanılıyor.
Futbolda ise benzer teknoloji, topun içine yerleştirilen mikroçipler sayesinde temas anlarını tespit etmek için kullanılmaya başlandı.
Adidas’ın geliştirdiği Connected Ball Technology, topa yapılan her teması gerçek zamanlı olarak VAR ekibine iletebiliyor.
Bu sistem, ayak ya da el temaslarını daha hızlı ve daha kesin biçimde tespit etmeyi amaçlıyor.
TRİONDA TOPU KARAR SÜRECİNİ DEĞİŞTİRDİ
Bu yılki Dünya Kupası’nda kullanılan Trionda topunda yer alan mikroçip, maç sırasında topa yapılan temasları anlık olarak kaydediyor.
Sistem, VAR hakemlerine topa temas anı, temasın şiddeti ve zamanlaması konusunda veri sağlıyor.
İsveç-Tunus maçındaki karar, bu teknolojinin yalnızca elle oynama ya da gol çizgisi tartışmalarında değil, ofsayt yorumlarında da belirleyici olabileceğini gösterdi.
DAHA ÖNCE RONALDO VE LUKAKU POZİSYONLARINDA KULLANILMIŞTI
Benzer teknoloji, 2022 Dünya Kupası ve 2024 Avrupa Şampiyonası’nda da kullanılmıştı.
Katar’daki Dünya Kupası’nda Portekiz’in Uruguay’a karşı attığı golde Cristiano Ronaldo topa kafayla dokunduğunu iddia etmişti. Ancak top sensörü, golün Bruno Fernandes’e yazılması gerektiğini göstermişti.
EURO 2024’te ise Belçika’nın Slovakya karşısında Romelu Lukaku ile bulduğu gol, yine benzer teknolojiyle iptal edilmişti. İncelemede Lois Openda’nın gol öncesinde topa elle temas ettiği tespit edilmişti.
HAKEMLİKTE YENİ TARTIŞMA: TEKNOLOJİ Mİ GÖZ MÜ?
İsveç’in Tunus karşısında bulduğu gol, futbolda teknoloji kullanımının sınırlarını yeniden gündeme getirdi.
Bir yandan sistemin çıplak gözle görülemeyen temasları tespit ederek hakem hatalarını azalttığı savunuluyor.
Diğer yandan, bu kadar ince temasların oyunun doğal akışına ne ölçüde müdahale etmesi gerektiği tartışılıyor.
İsveç açısından karar doğru ve kritik bir gol anlamına gelirken, Tunus cephesinde teknolojiye rağmen ikna edici bulunmayan bir pozisyon olarak kayda geçti.
İSVEÇ FARKLI KAZANDI
Tartışmalı golün ardından oyunun kontrolünü elinde tutan İsveç, Tunus karşısında sahadan 5-1’lik farklı galibiyetle ayrıldı.
Ancak maçın sonucu kadar, Svanberg’in golünün verilme biçimi de turnuvanın en çok konuşulan anlarından biri oldu.
Dünya Kupası’nda kullanılan yeni teknolojiler, hakem kararlarında daha fazla kesinlik sağlarken, futbolun yorum alanını da giderek daraltıyor.
