Yapay zekâ teknolojilerinin baş döndürücü hızı, iş dünyası ve iş gücü piyasasında tarihsel bir dönüşümün kapısını aralıyor. Cüneyt Özdemir’in sunduğu 19. Saat Ana Haber bültenine katılan Datassist Kurucu Ortağı Ayşe Nazmiye Uça, önümüzdeki yılların insanlık tarihinin en kritik kırılma dönemlerinden biri olacağını belirtti.
Yapay zekânın sadece mevcut işleri dönüştürmekle kalmayıp hayatın temel kurallarını değiştireceğini vurgulayan Uça, çalışma hayatından kamu yönetimine, telif haklarından toplumsal yapılara kadar uzanan çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
"BEYAZ YAKA OTOMASYONA YENİK DÜŞECEK"
Yapay zekânın ve otomasyonun beyaz yakalı meslekler üzerindeki etkisinin kaçınılmaz hale geldiğini ifade eden Ayşe Nazmiye Uça, geleneksel meslek kalıplarının hızla değiştiğini söyledi.
Çağrı merkezlerinin zamanla yok olacağını ve ekranlarda yapay zekâ spikerlerinin yer alabileceğini belirten Uça, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Beyaz yaka olarak otomasyona yenik düşeceğiz. Yapay zekâ spikerler gelecek; bu kesinlikle olabilir ama her zaman gerçek spikerler de tercih edilecektir. Çağrı merkezleri yok olacak. Muhasebe, vergi, hukuk gibi alanlar bildiğimiz anlamdaki mesleki görünümlerinden çok farklı bir noktaya evrilecek."
700 MESLEK DÖNÜŞÜYOR: RUTİN İŞLER SONA ERİYOR
Rutin işlerin büyük bir bölümünün algoritmalara devredileceğini kaydeden Uça, yaklaşık 700 mesleğin dönüşeceğini belirtti. Muhasebe ve yazılım geliştirme gibi alanlarda ezberlerin bozulacağını vurgulayan Uça, yeni uzmanlık alanlarının doğacağını söyledi:
Muhasebe ve Finans: Rutin beyanname süreçleri yok olacak, muhasebeciler finansal ve kişisel danışmanlık rolüne kayacak.
Yazılım ve Programlama: Doğru komutlar (prompt) veren herkes yazılım geliştirebilir hale gelecek.
Yeni Uzmanlıklar: Algoritmik hukuk uzmanlığı, sentetik veri uzmanlığı ve dijital haklar gibi daha önce var olmayan alanlar öne çıkacak.
Geleceğin mesleklerini bugünden tahmin etmenin güçlüğüne dikkat çeken Uça, "10 yıl önce 'influencer' diye bir meslek bilmiyorduk, bugün ise hızla yayılan dev bir sektör. İleride hiç düşünmediğimiz çok farklı meslekler ortaya çıkacak" dedi.
"ASIL TEHLİKE GEÇİŞ DÖNEMİNDE"
Teknolojik dönüşümün tarih boyunca toplumsal ve siyasal sistemleri sarstığına işaret eden Uça, en büyük riskin yapay zekâ sonrası süreçte değil, geçiş döneminde yaşanacağını savundu.
Sanayi Devrimi sırasındaki "makine kırıcılık" hareketlerini hatırlatan Uça, yaşanabilecek sosyal çalkantılara dikkat çekti:
"Geçiş dönemi çok tehlikeli bir dönem. Çünkü o süreçte şiddet de olabilir, politik kalkışmalar veya her türlü toplumsal zorluk da yaşanabilir. Ancak uzun vadede ekonomik kaynakların çok daha etkin kullanılacağı, verimli bir dünya kurulacağına inanıyorum."
"HÜKÜMETLER HAZIR DEĞİL, TELİF HAKLARI İHLAL EDİLİYOR"
Yapay zekâ teknolojisinin hukuk ve kamu yönetiminin çok ilerisinde seyrettiğini belirten Datassist Kurucu Ortağı Uça, devletlerin henüz bu sürece adapte olamadığını ifade etti.
Yapay zekâ modellerinin eğitilme biçiminin telif hakları açısından ciddi soru işaretleri barındırdığını söyleyen Uça, şöyle devam etti:
"Hükümetler buna hazır değil, çünkü yapay zekânın nereye gideceğini tahmin etmek kolay değil ve mevzuat yok. Yapay zekâ etik açıdan sorunlu; geçmişteki tüm hakları yok sayarak kitapları, verileri ve her şeyi kullanıyor. Bu çok büyük bir telif hakkı ihlali demek ancak şu an herkes birbirine baktığı için kimse somut bir adım atamıyor."
GELECEKTE İSTİHDAM KAVRAMI ORTADAN KALKABİLİR Mİ?
Çalışma hayatının geleceğine dair en ezber bozan öngörüsünü paylaşan Uça, insanların gelecekte temel geçim kaygılarından sıyrılarak bir "anlam arayışı" dönemine girebileceğini söyledi:
"Belki de gelecekte istihdama gerek kalmayacak. Bugün ekonomide istihdam verilerini kontrol etme nedenimiz evimize ekmek götürmek zorunda olmamız. Ancak teknoloji çok hızlı ilerliyor. Belki insanlar farklı bir yola gidecek, çalışmaktan ziyade anlam arayışı öne çıkacak. Bunları yaşayarak öğreneceğiz."
