Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) bulunan Pew Araştırma Merkezi, 13 ile 17 yaşları arasındaki 1.458 gencin katılımıyla 25 Eylül - 9 Ekim 2025 tarihleri arasında bir anket düzenledi.
Sosyal ağların büyük evreninde, her platform gençler için kendine özgü bir dünya yaratıyor.
Kurum ilk defa Tiktok, Instagram ve Snapchat gibi geniş çapta kullanılan üç ana platformdaki deneyimleri derinlemesine kıyasladı.
Benzerlikler bulunsa da gençlerin bu siteleri kullanım amaçları ve biçimleri birçok yönden farklılık gösteriyor.
Ankete katılan gençlerin ezici çoğunluğu, bu üç platformu ruh sağlıklarına zarar vermeyen, aksine iletişim ve eğlence için gerekli araçlar olarak tanımlıyor.
Sadece yüzde 11'lik bir kesim bu platformların ruh sağlığını olumsuz etkilediğini iddia ediyor.
GENÇLERİN YÜZDE 90'I SOSYAL PLATFORMLARI, EĞLENCE İÇİN KULLANIYOR
Platformların kullanım nedenleri sorulduğunda üç ana motivasyon öne çıkıyor.
Gençlerin neredeyse yüzde 90'ı Tiktok, Instagram veya Snapchat'i eğlence amacıyla kullandığını belirtiyor.
Eğlence, özellikle Tiktok kullanıcıları için güçlü bir motivasyon kaynağı olarak dikkat çekiyor.
Kullanıcıların yaklaşık yüzde 80'i uygulamaya giriş yapmanın ana nedeni olarak eğlenceyi gösteriyor.
Instagram ve Snapchat için de bu oranlar çoğunluğu sağlasa da biraz daha düşük seviyelerde kalıyor.
Çoğu genç ayrıca arkadaşları ve aileleriyle iletişimde kalmak, ortak ilgi alanlarını paylaştıkları diğer kişilerle bağlantı kurmak için bu sitelere yöneliyor.
Snapchat kullanıcılarının yaklaşık üçte ikisi, aile ve arkadaşlarla iletişimde kalmayı en önemli gerekçe olarak vurguluyor.
Meta davasında şok ifadeler: Sosyal medya, çocukları ele geçiriyor
TİKTOK VE INSTAGRAM YENİ NESLİN BİRİNCİL HABER KAYNAĞI
Gençler Tiktok ve Instagram'ı birçok farklı şekilde kullanıyor.
Tiktok kullanıcılarının yaklaşık yüzde 60'ı platformda ürün incelemeleri izliyor.
Bu oran Instagram'da daha düşükken Snapchat'te en düşük seviyede kalıyor.
Haber takibi söz konusu olduğunda, gençler Tiktok ve Instagram'a daha fazla güveniyor.
Bu iki platformdaki gençlerin yüzde 40'ından fazlası uygulamayı haber almak için kullanıyor.
Önceki araştırmalar, özellikle genç yetişkinlerin haber kaynağı olarak giderek artan bir şekilde Tiktok'u tercih ettiğini doğruluyor.
Ünlülere ilgi duyanlar ise daha çok Instagram ve Tiktok'u tercih ediyor.
Siyaset gençlerin sosyal medyaya girme sebepleri arasında alt sıralarda yer alsa da Tiktok ve Instagram'daki siyasi içerik takibi Snapchat'e göre daha yoğun gerçekleşiyor.
SNAPCHAT KULLANICILARININ YÜZDE 57'Sİ GÜN İÇİNDE SÜREKLİ MESAJLAŞIYOR
Gençlerin hangi platformda daha aktif mesajlaştığı ve içerik paylaştığı incelendiğinde net farklılıklar ortaya çıkıyor.
Snapchat kullanıcıları daha yüksek oranlarda mesaj gönderiyor ve paylaşım yapıyor.
Uygulamayı kullananların yüzde 57'si her gün mesajlaşıyor.
Bu kitlenin yüzde 40'ı gün içinde birden fazla kez mesaj atıyor.
Tiktok ve Instagram kullanıcıları ise daha az mesaj gönderiyor.
Snapchat'teki gençlerin yaklaşık yüzde 30'u her gün durum paylaşıyor veya içerik üretiyor.
Tiktok veya Instagram'da her gün paylaşım yapanların oranı ise yüzde 20 veya daha az seviyelerde seyrediyor.
Meta ve Youtube'a dev dava: Bizi bilerek bağımlı yaptılar
TİKTOK KULLANAN GENÇLERİN YÜZDE 40'I CİDDİ UYKU SORUNLARI YAŞIYOR
Uygulamalarda harcanan zaman söz konusu olduğunda, Tiktok kullanıcılarının yaklaşık yüzde 30'u uygulamada çok fazla vakit geçirdiğini kabul ediyor.
Aileler ise duruma daha endişeli yaklaşıyor.
Ebeveynlere sorulduğunda, yüzde 44'ü çocuklarının Tiktok'ta çok fazla zaman harcadığını ifade ediyor.
Gençlerin yüzde 37'si uykusuzluk çektiğini, yüzde 29'u ise üretkenliğinin azaldığını belirtiyor.
Uyku sorunlarını rapor edenlerin büyük kısmı Tiktok kullanıcısı.
Tiktok kullanan gençlerin yüzde 40'ı uygulamanın uyku düzenine zarar verdiğini söylerken, bu oran Instagram ve Snapchat'te yüzde 25 civarında kalıyor.
Çoğu genç ise ekran süresinin tam kararında olduğunu düşünüyor.
EBEVEYNLERİN YÜZDE 8'İ SOSYAL MEDYAYI ZİHİNSEL SAĞLIK İÇİN FAYDALI BULUYOR
Gençler, sosyal ağların yaşamlarını nasıl etkilediği sorusuna platform bazında farklı yanıtlar veriyor.
Snapchat, arkadaşlıkları güçlendirdiği düşüncesiyle diğerlerinden ayrılıyor.
Kullanıcıların yüzde 44'ü uygulamanın sosyal bağlarına yardımcı olduğunu vurguluyor.
Instagram veya Tiktok'ta arkadaşlıkların güçlendiğini söyleyenlerin oranı daha düşük kalıyor.
Genel olarak çok az genç bu sitelerin arkadaşlıklarına zarar verdiğini düşünüyor.
Zihinsel sağlık üzerindeki etkilere bakıldığında, çoğu genç kullanıcı uygulamaların ruh sağlıklarına ne zarar verdiğini ne de fayda sağladığını ifade ediyor.
Öz güven üzerindeki etkilere bakıldığında ise gençlerin yüzde 60'ı gördüklerinin kendileri hakkında hissettiklerini değiştirmediğini belirtiyor.
Tiktok kullananların yüzde 15'i içeriklerin kendilerini daha iyi hissettirdiğini söylerken, sadece yüzde üçü daha kötü hissettirdiğini savunuyor.
Ebeveynlerin penceresinden bakıldığında ise sadece yüzde sekizlik bir kesim sosyal medyanın çocuğunun zihinsel sağlığına yardımcı olduğunu düşünüyor.
Sosyal medyadaki o tesadüfler aslında planlıymış
SİYAH GENÇLERİN YÜZDE 79'U TİKTOK KULLANIYOR
Gençlerin platform deneyimleri etnik köken, ırk ve cinsiyete göre önemli ölçüde değişiyor.
Örneğin Siyah ve Hispanik gençlerin sırasıyla yüzde 79 ve yüzde 74'ü Tiktok kullanırken, bu oran Beyaz gençlerde yüzde 54 seviyesine iniyor.
Siyah gençlerin yüzde 60'ı haberleri Tiktok üzerinden takip ederken, yüzde 30'u her gün düzenli içerik paylaşıyor.
Beyaz gençlerin yüzde 66'sı ise her gün Snapchat üzerinden iletişim kuruyor.
Ruh sağlığı bilgisi arayışında Siyah gençlerin yüzde 49'u platformlara yönelirken, bu oran Hispanik gençlerde yüzde 35, Beyaz gençlerde ise yüzde 30'da kalıyor.
Ekran süresi şikayetleri cinsiyetlere göre de farklılaşıyor.
Kız çocuklarının yüzde 33'ü Tiktok'ta gereğinden fazla vakit geçirdiğini belirtirken, erkek çocuklarında bu oran yüzde 23'e düşüyor.
YEŞİLAY'DAN ŞİRKETLERE YAŞ DOĞRULAMASI VE ALGORİTMİK DENETİM UYARISI
Olumsuz deneyimlere gelince, her üç platformun kullanıcılarının yaklaşık yüzde 75'i platformlardaki taciz ve siber zorbalığın yaşıtları için ciddi bir sorun olduğunu söylüyor.
Bizzat siber zorbalığa uğrayanların oranı azınlıkta olsa da Snapchat kullanıcıları bu durumu daha sık rapor ediyor.
Snapchat kullanıcılarının yüzde 30'u, kendilerine hakaret edilmesi, haklarında dedikodu çıkarılması veya fiziksel tehdit gibi üç taciz türünden en az birini yaşadığını beyan ediyor.
Tiktok ve Instagram için bu oran yüzde 20 seviyelerinde izleniyor.
Resmi makamlar ve sivil toplum kuruluşları da konuyu yakından takip ediyor.
Yeşilay tarafından yayımlanan Türkiye Sosyal Medya Araştırma Raporu 2026 belgelerine göre, şirketlerin algoritmik denetimlerinde daha katı politikalara ihtiyacı bulunuyor.
Raporda, "Sosyal platformlar çocukların ve gençlerin karşılaştığı risklerde doğrudan sorumluluk almalı ve yaş doğrulama gibi süreçlerde inisiyatif kullanarak önleyici adımlar atmalı" ifadeleri yer alıyor.
Sosyal medya platformlarına milyarlarca dolar kazandıran karanlık taktik
