Haftalık çalışma sürelerini kısaltacağı vadedilen yapay zeka teknolojileri, sektörü geliştiren mühendisler için mesai saatlerini azaltmak yerine haftada 90 saate kadar çıkardı.
İngiliz kamu yayıncısı BBC tarafından 2026 Ağustos ayında yayımlanan kapsamlı araştırma; Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli OpenAI, Anthropic, Meta ve Google gibi teknoloji devlerinde çalışan personelin, sektördeki kıyasıya rekabet ve yoğun ürün geliştirme dönemleri nedeniyle rekor seviyede fazla mesai yaptığını ortaya koydu.
DÖRT GÜNLÜK ÇALIŞMA VAADİ YERİNİ KRİZ TOPLANTILARINA BIRAKTI
Google bünyesinde görev yapan bir mühendislik yöneticisi, bundan dört yıl önce yapay zekanın 2025 yılına kadar haftada dört gün çalışma modeline kapı aralayacağını öngördü.
OpenAI yönetimi de benzer bir vizyon paylaşarak şirketlerin çalışan maaşlarında hiçbir kesintiye gitmeden dört günlük çalışma haftasını hayata geçirmesini tavsiye etti.
Ancak BBC mikrofonlarına konuşan eski bir OpenAI çalışanı, kurumun kendi önerdiği bu modeli hiçbir zaman uygulamadığını ifade etti.
Şirket çatısı altında aralıksız düzenlenen acil kriz toplantıları, hafta sonu mesaileri ve aniden iş akdinin feshedildiği sert performans değerlendirmeleriyle karşılaştığını belirten eski çalışan, haftalık çalışma süresinin en az 70 saate ulaştığını anlattı.
Aynı kaynak, kariyerine adım attığı yeni yapay zeka girişiminde haftada 50 ila 60 saat çalıştığını, yoğun dönemler haricinde daha dengeli bir tempoya kavuştuğunu söyledi.
GELİŞTİRME SPRİNTLERİNDE HAFTALIK MESAİ 90 SAATİ AŞTI
Yapay zeka alanındaki rekabetin hız kesmemesi, teknoloji şirketlerinde 'sprint' adı verilen yoğun süreçlerin haftalarca sürmesine yol açıyor.
Sektör temsilcileri bu aşamayı, 'yeni bir özellik veya ürünün piyasaya sürülmesinden önce çalışanların daha uzun saatler çalıştığı yoğun süreçler' olarak tanımlıyor.
Yeni modellerin lansman tarihlerine yetişebilmek adına OpenAI ve Anthropic ekiplerinin yürüttüğü bazı sprint dönemlerinde çalışma süreleri haftada 90 saatin üzerine çıkıyor.
Gece gündüz devam eden kodlama, model optimizasyonu ve veri işleme maratonu, uzmanların kişisel yaşamlarını tamamen askıya almasına neden oluyor.
Yapay zeka balonu patlayacak: Veri merkezi yatırımları ekonomiyi çökertecek
ZUCKERBERG VE AMODEI'DEN İŞ GÜCÜ VE İŞTEN ÇIKARMA UYARISI
Teknoloji devlerinin üst yönetiminden gelen mesajlar, sektörün çalışma dinamiklerindeki sert dönüşümü doğruluyor.
Meta İcra Kurulu Başkanı Mark Zuckerberg, yapay zekanın iş yapış biçimlerini kökten değiştirdiğini ve geliştirilen araçlar sayesinde daha az personelle geçmişte hayal bile edilemeyecek hacimde iş üretildiğini kaydetti.
Bu verimlilik artışının yaşandığı süreçte Meta, toplam kadrosunun yaklaşık onda birini işten çıkardı.
Anthropic İcra Kurulu Başkanı Dario Amodei ise yapay zeka araçlarının üretkenlik katsayısı yükseldikçe iş dünyasında çok daha kapsamlı istihdam kayıplarının görülebileceği yönünde açık bir uyarı yaptı.
YASAL MESAİ SINIRLARI SİLİKON VADİSİ'Nİ BAĞLAMIYOR
Küresel ölçekte uygulanan iş hukuku düzenlemeleri incelendiğinde, Silikon Vadisi'ndeki yoğun çalışma saatlerinin hukuki zemini daha net anlaşılıyor.
ABD mevzuatında 16 yaşından büyük çalışanlar için haftalık çalışma süresine dair genel bir yasal üst sınır bulunmuyor.
Buna karşılık Avrupa ülkeleri ile Birleşik Krallık sınırları içerisinde fazla mesai de dahil olmak üzere haftalık çalışma süresi 48 saatle sınırlandırılıyor.
Türkiye mevzuatında ise haftalık yasal çalışma süresi sınırı 45 saat olarak uygulanıyor.
Mevzuattaki bu serbestlik, ABD teknoloji merkezlerinde haftalık 90 saati bulan maratonların önünü açıyor.
YAPAY ZEKA MESAİYİ TÜM GÜNE YAYIYOR
Yapay zekanın çalışma sürelerini düşüreceği teorisinin sahadaki karşılığını araştıran akademik çalışmalar, sahadaki baskıyı somut verilerle belgeliyor.
Kaliforniya Üniversitesi Berkeley bünyesinde yüzlerce teknoloji sektörü çalışanının 8 ay boyunca takip edildiği araştırmada çarpıcı sonuçlar elde edildi.
Çalışma verilerine göre yapay zekayı iş süreçlerine dahil eden personel çok daha hızlı iş üretirken, aynı zamanda eskisinden daha geniş kapsamlı görevler üstleniyor.
KAZANILAN HER DAKİKA YENİ SORUMLULUKLARA DÖNÜŞÜYOR
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü araştırmacısı Neil Thompson, yapay zekanın sağladığı zaman avantajının pratikte nasıl buharlaştığını şu sözlerle analiz etti:
"Yapay zekanın sağladığı zaman tasarrufu bu araçların iş süreçlerine entegre edilmesi, sonuçların kontrol edilmesi ve yeni sistemlerin yönetilmesiyle yeniden iş yüküne dönüşüyor."
Çalışanların tasarruf ettikleri zaman dilimlerini yeni görevlerle doldurmak zorunda kaldığını belirten Neil Thompson, sistemin dinamiğine dikkat çekiyor.
Neticede teknolojinin getirdiği hız, şirketlerin üretim kapasitesini yukarı taşırken, çalışanlara dinlenme fırsatı tanımak yerine daha yüksek hedefler ve çok daha ağır sorumluluklar yüklüyor.
Nobel ödüllü ekonomistlerden yapay zeka uyarısı: Sanayi Devrimi'nden çok daha büyük dönüşüm olacak
