Back To Top
Adaleti “bireysel” dağıtmak...

Adaleti “bireysel” dağıtmak...

 - Son Güncelleme: 01.07.2019 Pazartesi 09:21
- A +

Anayasa Mahkemesi, davalarını kamuoyunun yakından takip ettiği Deniz Yücel, Osman Kavala, Ali Bulaç, Ahmet Altan, Nazlı Ilıcak, Murat Aksoy, Cumhuriyet gazetesi eski yöneticileri ve çalışanları Önder Çelik, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör,  Musa Kart, Hakan Kara, Güray Öz, Akın Atalay, Ahmet Şık, Kadri Gürsel, Murat Sabuncu’nun bireysel başvuru haklarını kullanarak mahkemeye yaptıkları hak ihlali başvuruları hakkında geçen ay verdiği kararların gerekçelerini açıkladı.

Uzun gerekçeli kararlar, Anayasa Mahkemesi’nin başkan ve 14 üyesinin hangi başvuruda, nasıl pozisyon aldığını, hangi gerekçelerle bu pozisyonlarını savunduğunu ortaya koyuyor.

Bir şeyi daha ortaya koyuyor;  Türkiye’deki siyasal polarizasyonun, hukuk sistemindeki zihniyet sorunlarının ülkenin en yüksek mahkemesinin kararlarını bile nasıl etkilediğini...

Çünkü ağır ceza mahkemelerinde, hükümeti devirmeye çalışmak, terör örgütü üyeliği, propagandası gibi ağır suçlamalarla yargılanan, haklarında ağırlaştırılmış müebbede kadar hapis cezaları istenen bu 16 kişinin dava dosyalarının ortak bir özelliği var; İddianamelerdeki suçlamaların delilleri yazılar, televizyon konuşmaları, tweetler veya gazete haberlerinden ibaret. 

Aralarında sadece Osman Kavala gazeteci ya da gazete yöneticisi değil ama bir sivil toplumcu olarak onun da dava dosyasında da delil olarak telefonda yaptığı siyasi konuşmalar var. 

Yani ifade ve basın hürriyeti dosyaları bunlar. 

Hak ihlali olup olmadığına bakacak Anayasa Mahkemesi’nin de 

birbirine benzeyen bu 16 dosyayla ilgili birbirleriyle tutarlı kararlar vermesi beklenirdi. 

Ama öyle yapmadılar. 

Mahkeme Deniz Yücel, Kadri Gürsel, Murat Aksoy, Ali Bulaç ile ilgili hak ihlali kararları verirken, ifade ve basın özgürlüğü manifestolarına imza attı. 

“..isnat edilen suçlamalara dayanak olarak gösterilen temel

olguların başvuruya konu yazılar olduğu gözetildiğinde hukukilik şartını sağlamayan tutuklama gibi ağır bir tedbir, ifade ve basın özgürlükleri bakımından demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü bir müdahale olarak kabul edilemez. Açıklanan gerekçelerle suç işlediğine dair kuvvetli belirtiler ortaya konulmadan temelde gazetedeki yazısına dayanılarak başvurucu hakkında tutuklama tedbirinin uygulanmasının ifade ve basın özgürlüklerine ilişkin olarak olağan dönemde Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde yer alan güvencelere aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.”

Fakat aynı mahkeme yine yazıları, haberleri ve televizyondaki konuşmalarıyla suçlanan Ahmet Altan, Nazlı Ilıcak, Murat Sabuncu, Ahmet Şık, Akın Atalay, Musa Kart, Güray Öz ve diğer Cumhuriyet gazetesi eski çalışanları ve yöneticileriyle ilgili “hak ihlali yoktur” kararlarını verirken ise bu ifade özgürlüğü perspektifi bırakıp, bakanlık görüşünün arkasına sığınarak tam ne dediği de anlaşılmayan muğlak kararlara imza attı:

“Somut olayda başvurucunun tutuklanmasının hukuki olmadığı iddiası incelendiğinde başvurucunun suç işlemiş olabileceğinden şüphelenilmesi için inandırıcı delillerin bulunduğu ve ayrıca olayda tutuklama nedenlerinin mevcut olduğu ve tutuklamanın ölçülü olduğunun söylenebileceği sonucuna varılmıştır Bu kapsamda yapılan değerlendirmeler dikkate alındığında başvurucunun yalnızca ifade ve basın özgürlüğü kapsamında kalan eylemleri nedeniyle soruşturmaya maruz kaldığı ve tutuklandığı iddiası yönünden farklı bir sonuca varılmasını gerekli kılan bir durum bulunmamaktadır.”

Dört kişi için hak ihlali kararı verirken dosyalarındaki yazıları öne çıkaran mahkemenin, geri kalanları hakkında karar verirken dosyalarındaki diğer delilleri hatırlamasının sebebini gerekçeli kararlardan anlamak mümkün değil. 

Örneğin haklı olarak Ali Bulaç’ın Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’nın mütevelli heyetinde olmasını aleyhinde bir delil olarak görülmezken ve sadece yazıları yüzünden yargılandığı için hakkında hak ihlali kararı verilirken, yine haber ve yazıları yüzünden yargılanan Cumhuriyet’in eski genel yayın yönetmeni Murat Sabuncu’nun 2015 yılında bir kere Abant Platformu toplantısına gitmesi, onun sadece haber ve yazılarından yargılanmadığının bir delili olabiliyor.

Karşı oy yazılarını okuyunca çelişkiler daha da artıyor.

Örneğin Murat Sabuncu hakkında dokuza altı verilen “hak ihlali yoktur” kararına yazılan karşı oylar (Başkan Zühtü Arslan,  başkanvekilleri Engin Yıldırım, Hasan Tahsin Gökcan, üyeler Celal Mümtaz Akıncı, M. Emin Kuz ve Yusuf Şevki Hakyemez) sadece hukuki bir kanaat farkına değil, doğrudan kararın isabetsizliğine yönelik çok sert saptamalar içeriyor.

Başkanvekili Prof. Engin Yıldırım karşı oy yazısında şöyle diyor. 

“Başvurucunun yöneticisi olduğu gazete muhalif yayın politikası ile tanınan bir yayın organıdır. Burada yayınlanan haber ve yorumların başlık ve içeriklerindeki kimi ibarelerden hareketle gazetenin terör örgütlerinin amaçlarına hizmet ettiği, suç işleme kastı taşıdığı, şiddet çağrısında bulunduğu iddiası demokratik hukuk devleti bakımından ancak ve ancak somut bulgularla desteklenmesi halinde ciddiye alınabilir. Bunun dışında gazete yöneticileri ve gazetecilerin gazetenin salt yayın politikasındaki değişiklikten ve sundukları haberlerden dolayı kriminalize edilmesi, onlara suç isnat edilmesi kabul edilemez. Özgür ve bağımsız basının varlığı demokratik bir toplumsal yaşamın oluşması ve sürdürülmesi için havadaki oksijen gibi hayati bir öneme sahiptir. Sürekli bir suç isnat edilme ve ceza yaptırımına maruz kalma endişesi taşıyan basın kamusal görevlerini hakkıyla yerine getirmekten uzaklaşır, kendi derdine düşer. Böyle bir durum bir demokrasi için tehlike çanlarının çalmaya başlaması demektir.”

10’a karşı 5 oyla  “hak ihlali yoktur” denen Ahmet Altan kararına yazılan karşı oy yazıları (Başkan Zühtü Arslan,  başkanvekilleri Engin Yıldırım, üyeler Celal Mümtaz Akıncı, M. Emin Kuz ve Yusuf Şevki Hakyemez)  ise doğrudan davanın üzerine oturduğu delillerin mesnetsizliğini ortaya koyuyor.

Daha geçen yıl mahkeme aynı delillerle, aynı program yüzünden yargılanan Mehmet Altan hakkında hak ihlali kararı verip, tahliye edilmesini sağlamıştı. 

Şimdi bir kere daha önlerine gelen aynı dosyada Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında “hak ihlali yoktur” kararı vermelerini hukukla izah etmek pek mümkün değil.

Başkan Zühtü Arslan karşı oy yazısında Altan’ın ağırlaştırılmış müebbet cezası almasına neden televizyon konuşmasındaki sözlerinin yanlış yorumlandığını tek tek anlatıp şöyle diyor:

“suçladığı hükümete yönelik sözlerini bir bütün olarak ve bağlamında değerlendirdiğimizde, bunları “darbeye zemin hazırlamak” şeklinde nitelendirmek ve suç işlendiğine dair kuvvetli belirti olarak görmek mümkün değildir.”

“Soruşturma makamları bu iki yazının birkaç cümlesinden hareketle başvurucunun darbe teşebbüsünden haberdar olduğunu ve darbenin zeminini hazırladığını söylerken bunun olgusal temellerini ortaya koyamamışlardır.”

Diğer karşı oy yazıları da çok benzer.

Ama ne tuhaftır ki, aynı programın üçüncü konuşmacısı olan Nazlı Ilıcak’la ilgili ise benzer delillerle yargılanmasına rağmen “hak ihlali yoktur” kararı oy birliğiyle çıkmış. 

Yine haber, röportaj ve tweetleri yüzünden yargılanan Ahmet Şık hakkında alınan hak ihlali yoktur kararında ise sadece Başkanvekili Engin Yıldırım’ın karşı oyu var.

2010 yılında Abdullah Gül tarafından mahkemeye üye olarak atanan Başkanvekili Prof. Dr. Engin Yıldırım, mahkemenin kararları en istikrarlı üyesi. Deniz Yücel, Murat Aksoy, Ali Bulaç, Kadri Gürsel hakkındaki ihlal kararlarına katılırken, Ahmet Altan, Osman Kavala, Ahmet Şık, Murat Sabuncu, Akın Atalay ve diğer cumhuriyet yönetici ve çalışanlarıyla ilgili alınan “hak ihlali yoktur” kararlarına ise etkili karşı oylar yazmış. Tek bir istisnası var; Nazlı Ilıcak kararı. 

16 kararın 16’sında da “hak ihlali yoktur” diyen ise tek bir isim dikkat çekiyor.

Mahkemenin en eski, askeri yargıdan gelen ve Ahmet Necdet Sezer tarafından atanmış tek üyesi; Serdar Özgüldür.

Özgüldür, karar duruşmasına girmediği Deniz Yücel dışındaki bütün bireysel başvurularda hak ihlali olmadığına karar vermiş. Hak ihlali verilen dosyalara yazdığı karşı oylarda da işlenen suçun ifade hürriyetine sokulamayacağını söylemiş.

Meşhur 367 kararının altında imzası olan, AK Parti kapatma davasında da partinin laiklik karşıtı eylemlerin odağı olduğuna ama hazine yardımının kesilmesiyle cezalandırılmasına karar vermiş dört üyeden Özgüldür’ün son verdiği kararlara bakınca mevcut yargılamalar ve devletin resmi pozisyonuyla en uyumlu mahkeme üyesi olduğunu görmek oldukça şaşırtıcı.

Kararlarına bakınca, mahkemede ifade ve basın özgürlüğü gibi değerlere referansla karar alan aralarında başkan ve başkan vekillerinin de olduğu 5 veya 6 üyenin olduğu, üç ile altı arasında üyenin ise istikrarlı biçimde tam aksi istikamette kararlara imza attığı, sonucu ise ortada kalan üyelerin belirlediği görülüyor. 

İçerikleri benzer olan dosyalarda Nazlı Ilıcak için oy birliğiyle, Ahmet Şık için 14’e 1, Ahmet Altan için 10’a 5 red çıkması, Ali Bulaç için 9’a 6, Kadri Gürsel için 12’e 3 hak ihlali kararı verilmesinin sebebini gerekçelerden anlamak o yüzden mümkün değil. 

O zaman devreye siyasi polarizasyonun, gözetilecek dengelerin, kişisel kanaatlerin girdiğini tahmin etmek de o kadar zor değil. 

Türkiye’deki hukuk ortalamasının epey üzerinde kararlara imza atan Anayasa Mahkemesi’nde bile adalet işte böyle “bireysel” dağıtılıyor...

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 23:01
74 yaşındakiNazlı ılıcak hanıma yapılanlar olsa olsa menderes düşmanlarını kenan evrenin ruhunu 28 şubatın mimarlarını sevindirmiş darbe şakşakçılarını sevindirmiş ve herdönem darbecilerin karşısında dimdik durmuş N fazılı Said nursiyi ve hasan c güzlin ruhaniyatlarını üzmüştür çünkü unutmayın Türk milleti darbecilere karşı duruşu ve yiğitçe delikanlıca duruşu merve kavakçının yanındaki duruşu ve ona bugün yapılanları asla unutmaz
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 22:53
Yaşanan zulüm ve haksızlıkları duyan gören ve hisseden bir Rabbimize var herşeyi ne güzel yaratmış
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 22:49
İnançlı insanlara yapılanları gördükçe inanın insanımız inançlı insandan ve dindarlardan nefret eder hale gelen gençler ihtiyarlar okumuşlar sosyal bir gerçek acilen adalet ve güven duygusuyla ilgili toplum bilimciler kafa yormalı sosyal araştırma yapılmalı acil bir ceza indirimi af yasası ile barışma hapislerdeki kader mahkumları tekrar kazanılmalı ve adalet kızım Fatıma dahi olsa diyen bir önderin rehberin veda hutbesine kulak verilmeli suçlu anne babamız dahi olsa cezası verilmeli vesselam
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 22:36
Sayın yazar evet adaletin bireysel dağıldığına canlı şahitlerden biriyim 30 yıllık muallimlik yüzbini aşkın insanın yetişmesine dokunmuş dert etmiş ülkem demiş vatan demiş bayrak demiş hatta devleti kutsal saymış N fazılı ve sakarya türküsüyle büyümüş Said nursiyi okumuş özümsemiş seyyid kutuptan beslenmiş Mevdudi okuyarak dünya müslümanlarını tanımış bir gençlikten sonra ,Elli yaşlarında çok kutsadığı devletinden 15 temmuz hain darbe girişiminden sonra tokat yemiş kapının önüne konmuş ve 26 yıldır engelli ve ağır hasta otizimli kızbabasına sarhoş biryakının şikayetiyle açılan mahkeme yaz
Karar okuru 01 Temmuz 2019 18:23
Eline kalemi alan,cenge çıkar gibi yazılar döşerse ne olur,bunlar olur.ondan sonra yok bağlamından koparılmış,yok hakim yanlış anlamış. Kalemşörler yazarken,tribünlere oynarsa bu sonuçlar oluşur.
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 17:54
Otoriter rejimlerde Hukuk herkesin tabi oldugu en yuce kurum olmadigi icin adalet kurumsal olarak, yani adil olarak degil, muktedirlerin cikarina/keyfine gore 'bireysel' olarak dagitilir.
Ne günlere kaldık Yâ Rabbi.Acaba daha neler göreceğiz 'Beterin beteri var' derler,bundan daha beteri olur mu acep.İnsanın nerdeyse,M.Akif'in dediğini diyesi geliyor.Hani demiş ya:"Nerdesin ey adl-i ilâhi"diye,yapılan adaletsizlikleri ve haksızlıkları okuyunca,insanı isyana sevkettirecekler Allah muhafaza.Allah'a sığınmaktan,Allah'a dayanmaktan,hikmetine râm olmaktan başka,yapılacak bir şey yok.Allah bizleri sabredenlerden eylesin.Allah,haksızlığa uğrayanların yardıncısı olsun ve sabırlar versin.Hakimlere de vicdan ve insaf versin.
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 14:47
Eski sistemde zaten zayıf olan kuvvetler ayrılığı yeni sistem ile yerle yeksan oldu.O yüzden değil anayasa mahkemesi şehirlerde ki basit dava mahkemeleri bile artık karar verirken yukarıyı ürkütmeden karar verme eğiliminde.Yani adalet adamları özgür değil.
E.K 01 Temmuz 2019 12:32
Adinda ADALET bulunan parti adaletsizligin sembolu haline geldi..Iceridekilerin arkalarinda Merkelleri Turmplari yok..
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 12:19
Nazlı Ilıcak Merve Kavakçı'ya tam ablalık yapmıştı bir zamanlar.Kavakçı'nın ağzından tek kelime duyduk mu?Nazlı Ilıcak herkesin sustuğu dönemde başörtüsü özgürlüğünü savunmuş biridir.Hataları olmuştur muhakkak.Ama hapisten çıkmalı.Kadın zaten epey oldu hapiste..
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 21:27
0
Nazli Ilicak vaktiyle Gulen cemaatini oven gazetecilerden biriydi. O donemde AK Partili herkes, siyasetciler gazeteciler de dahil Guleni ove ove yere goge sigdiramiyorlardi. "Allah bizi affetsin" dediler, tereyagindan kil ceker gibi kendilerini akladilar. Nazli Hanim Fetocu degil, darbe destekcisi degil. Agirlastirilmis muebbet hapse mahkum edilmesi buyuk vicdansizlik. 74 yasinda, sagliginin iyi olmadigi da biliniyor. Allah gostermesin kotu birsey olursa bunun hesabini veremezler.
karar okuru 01 Temmuz 2019 11:25
gazete manşetleriyle partimi kapatılırmıştan buralara gelmek ne kadar hüzünlü değilmi.Şimdi kimse bana adalet özgür iradesi ile bu kararları almıştır demesin yemezler çünkü.Yıllardır devlet aklı devlet aklı diye diye dilimizde tüy bitti.Yaşım 57 görmediğimiz kalmadı.Özgürlük diyen statükocu olup çıkıyor.Vesayet diyen vesayetçi olup çıkıyor.Adamı 3 yıl hapiste tut sonra suçsuzsun de.Eeee sen hukukunu düzelt adam 3 yıl hapiste yatmasın.Sen yat bakayım birde nasıl oluyormuş gör bakalım.Güzel yazı yıldıray.
Ben 01 Temmuz 2019 10:40
Batıda adaletin sembolü olan Leydi Adaletin gözleri bağlı, bir elinde bir terazi ve diğer elinde kılıç bulunur. Gözün bağlı olması adaletin kişiye göre farklı işlememesi gerektiğini belirtir. Hukuk kuralları doğru uygulanmalı ve hukuk siyasetten bağımsız kararlarını verebilmeli. AİHM'den neden bu kadar çok dönüyor bizim kararlarımız, herhalde biz bu işi iyi beceremiyoruz da ondan. İşe ifade özgürlüğünü en üste koyarak başlayabiliriz. İnsanlar ifade ettiklerinden, yazdıklarından ve konuştuklarından dolayı ceza almamalılar.
Najaz 01 Temmuz 2019 19:17
0
AYM binasının girişinde bulunan adalet tanrıçası heykelinin gözleri bağlı değil. İnanmayan arşivdeki fotoğraflara bakabilir. Bu heykel bile, AYM'nim adaletli karar veremeyeceğine yönelik ihsas-ı rey niteliğinde...
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 10:13
Ayni seyleri soyleyenlerden bazilari suclu, digerleri sucsuz. Ondan sonra da ikidebir "biz hukuk devletiyiz" diyorlar. Nereye varir bu islerin sonu? Sairin dedigi gibi: "Bu duzen boyle mi gidecek? Pireler filleri yutacak?"
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 09:55
"başvurucunun suç işlemiş olabileceğinden şüphelenilmesi için inandırıcı delillerin bulunduğu" demiş anayasa mahkemesi. Yani artık suç işlediğimizden şüphelenilmesi için yeterli kanıt olması içeri atılmamız için yeterli.
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 09:15
Öncelikli Sayın Oğur tebrik ediyorum. Tarihe not düşülecek yazılar kaleme alıyorsunuz. Öyle bir dönemden geçiyoruz ki akıl mantık devre dışı. Yüksek yargıçlar bile şaşırmış durumda. Adliyelerdeki durum daha da fecaat. Hele emniyette hukuk adalet insan hakları o kadar uzak ki. Bakanı kırın bacaklarını derse normal olsa gerek. Demokrasi, özgürlük, eşitlik, en önemlisi de adalet yurdum insanına çok görülüyor. Çıkış için umutlar hep var çiçekler mutlaka yeşerecek dağlarda kırlarda ovalarda. İşte ozaman bugünün karar vericileri ve karar alıcıları hesap verecek ama Adalet içerisinde...
KARAR OKURU Salic 01 Temmuz 2019 09:03
Istanbul Belediye seçimlerinde YSK nın tavrı ve halkın tepkisi her şeyi izah ediyor .Güdümlü mahkemeler oldukça daha çok konuşulacaktır.Bireysel mahkeme başvurularında adil olmayanlar öbür âlemde nasıl hesap verir bilmem.Siyasi baskıyla hüküm vermek en büyük ADALETsizliktir.Tarih her şeyi kaydetmekte.
Mutlu Yücel 01 Temmuz 2019 07:45
Sen tut “tüm dünyada yakalayıp hâkim önüne çıkarmak” için kırmızı bültenle aradığın Osman Öcalan’ı getir tv lerde halka hitap ettir, sonra tut gazetedeki makalelerinden dolayı yargıladığın gazetecilere de bölücü de, ömür boyu hapse mahkûm et. Tarihin her döneminde toplumun şu veya bu kesi mine, akılla, vicdanla, dinle, imanla bağdaşmayan haksızlıklar yap, kararlar ver, hayatın, ı özgürlüğünü elinden al, topluma korku sal onu pasifize et, sonra dön biz ilerdeyiz de.
İbrahim DİRİ 01 Temmuz 2019 07:01
Üstünlerin hukuğunu bitirececeğiz derken doğru söylemişler,artık en üstünlerin hukuğu var.
adalet 01 Temmuz 2019 07:03
Hülasa; ADALET adaletli işlemiyor. ... her şeyi anlıyorum kabul ediyorum akıl erdiremedigim; AK Parti ve yöneticileri bu tür uygulamalardan çok çekti neredeyse parti kapatılma tehlikeleri atlattı. simdi bu işlere neden karşı gelmiyorlar bilmiyorum
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 23:05
0
Ne çektiler biz duymadık dava dediler vekil maaşlarıyla makam araçlarıyla hayat sürdüler
Karar Okuru 01 Temmuz 2019 04:17
Adil olmayan adalet, bireysel dagitilan adalet adalet degildir. Adalet sembolunun gozleri de bu ayrimciliga engel olmak icin kapali betimlenmistir. Elindeki terazi de herkesi ayni terazi ile tartmak icindir ama bu sembol iktidar yargisinin adalet sembolu degildir maalesef. Onlarinki baska birsey olsa gerek.
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 04:13
Sevgili yargı ve yürütme mensupları, ölçüsünü kaçırdığınız kantarın bir gün sizi de tartmasını diliyorum sabah ezanının okunduğu şu saatte. Hadi hayırlı işler...
KARAR OKURU 01 Temmuz 2019 20:51
0
Olmaz... Adalet herkes için istenir; yoksa adalet olmaz.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN