Back To Top
‘Kâğıt havluyu kullandığın gibi…’

‘Kâğıt havluyu kullandığın gibi…’

- A +

Başlıktaki ifade John Kenney’in Reklamdaki Hakikat kitabından. Tamamı şöyle: “Sözcükleri düşünmezsin sen, onları kâğıt havluyu kullandığın gibi kullanırsın. Düşünmeden, aldırmadan.” Dil bilinci olanlar için çarpıcı, yaralayıcı bir tanımlama. Ne yazık ki, dilimiz bağlamında böylesi bir gerçeklik ile karşı karşıyayız. Yaşadığımız çok yönlü modernleşme kuşatmasından, ‘kültürel şizofreni’den en fazla zararı dilimiz görüyor. Yeni iletişim teknolojileri ile hızlanan özniteliğin kaybedilmesi, aslî özelliklerine yabancılaşma, normalin dışına çıkma, başkalaşma almış başını gidiyor. Üzücü olanı, sürekli vurguladığım gibi, bu durum kimsenin umurunda değil!

Mümtaz fikir adamımız Nurettin Topçu, “… her sahada tatminsiz taklitçilikteyiz, ürpertici bir yıkılış ânında yaşıyoruz” diyor. Çekiç darbesi niteliğindeki bir sözü de Kolombiyalı düşünür Nicolas Gomez Davila’dan aktaralım: “Düşmanın kavramlarını kabul eden farkında olmadan ona teslim olur.” Yabancı dillerin boyunduruğuna girmenin bir başka ifadesi... Yaşadığınız coğrafyanın diline bağlı kalmaz, başka coğrafyaların kelime ve kavramları ile duygu ve düşüncelerinizi ifade ederseniz, her şeyden önce kültür ve medeniyet havzanızın dışına çıkma, tabir caizse (genellikle yazıldığı şekliyle tabiri caizse değil) yurtsuzlaşma tehlikesi ile karşı karşıya gelirsiniz. Oysa “Anayurt dediğin dil’dir.” (Czeslaw Milosz 

***

Bu girişi yapmamın sebebi yaşadığımız dil savrulmasına dair aldığım notlar. Yabancı dillerden, daha çok İngilizceden kelime ve kavramların kullanılmasının olağan hâle gelmesini anlamakta güçlük çekiyorum. Kendi ruh iklimimizden kopma mı? Evrensel bir kimlik taslama mı? Zihniyet çarpıklığının dile yansıyan tezahürü mü? Beslendiğimiz bilgi kaynaklarının bilincimizi köreltmesi mi? Bunların hepsi galiba…  Aldığım notlardan bir kısmını, cümlelerin tamamını vermeden, kişilerin isimlerini belirterek sizinle paylaşayım. Görülecektir ki, kişinin laik, seküler, Batıcı veya Müslüman, milliyetçi olması fark etmiyor. Dil meseleniz yoksa bir ortak paydada buluşuyorsunuz.

Enis Batur: “… sıfat tamlamaları ile kurduğu pervers ilişkiler.” Arka Kapak dergisi, Sayı:16 

A. Ali Ural: “… ‘ şiir personası’ kendileri adına bir çekiliş düzenleyecek ve bu çekilişte vertigolar, nostaljiler ve kara sevdalar kazanabileceklerdir.” Arka Kapak, Sayı: 26

İpek Özbey: “… kendisine yönelttiği agresyonla ortaya çıkan…” Hürriyet kitapsanat, 22 Haziran                                                         

Metin Yetkin: “… bilimkurgusal distopyasıyla kültleşti.” Aynı ek.

Banu Tuna: “… hormon resplasman tedavisinin…” Aynı ek.

Asuman Kafaoğlu Büke: “Romandaki anlatı ‘in media res’ formunda yazılmış.” “Solipsizm kullanarak yazar…” Cumhuriyet Kitap, 28 Haziran

Şebnem Turhan: “Türkiye’nin’un corn’u bu şirketler…” kitapsanat, 29 Haziran

Eray Aytimur: “Bir noktada progresif hatta seykedelik ( ne demekse?) kafalara giriyor.” Aynı ek. 

Alev Erkilet: “ … içinde doğduğu ve büyüdüğü kontekstte…” “… bizi irrite ediyor.” Bilimevi Kadın dergisi, Sayı:4  Kitap arka kapak yazısından: “Yaz günlerinde hermafrodit olarak dünyaya gelen…”  Ergün Diler: “CHP lideri ‘Bug’sız bir dünya vaat etti.” Takvim, 26 Haziran

Konfüçyüs’ün bir sözü ile bitirelim: “Bir ülkeye yeni bir düzen kurmak isteyenler önce kavramları değiştirirler.”

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Halil Coşkun 12 Temmuz 2018 07:53
Lisanın, sadece durum ifade etmek için kullanılan bir araçtan ibaret olmadığını, kültürle, tarihle, politika ile ilgili olduğunu ve bu anlamda, geçmişi anlayarak geleceği biçimlendirme konusunda çok önemli işlevleri olduğunu her seferinde farklı biçimlerde anlatan yazılarınızı zevkle okuyorum. Bizlere düşen de dili ciddiye almak, kullanırken hakkını vermek.
KARAR OKURU 10 Temmuz 2018 12:43
Çoğunlukla yeni yazılan denemelerde eserlerde bi yapaylık hissediyorum. Hepsi birbirinin aynısı gibi. İsimlerinden bahsetmiycem bu kitaplardan kaç tanesini alıp bir müddet sonra bıraktım. Ama bi Ahmed Rasim mesela öyle mi. Nasıl içine çekiyor. Kitapları bitmesin diye yavaş okuyorum.
selman 06 Temmuz 2018 09:11
Yabancı kökenli kelimelerden daha tehlikeli olan dildeki "kalitesizlik." tamamen yerli ve milli kelimelerden inşa edilmiş gecekondu cümleler dile, eklektik(!) türkingilizce cümlelerden daha çok zarar veriyor kanımca. Derme çatma, özensiz, mantıksız, şekilsiz cümleler saf türkçe olsa ne, olmasa ne. Dil hassasiyeti olan türk-ingilizi, paçoz ve varoş saf-türke tercih ederim.
peyami 06 Temmuz 2018 08:58
Umarım bir gün “dilde muhafazakârlaşma”yı da yazarsınız! Saygılarımı sunarım efendim.
peyami 06 Temmuz 2018 00:35
Dilde ve üslupta ölülerden yanayım. Yaşayan ölüler. Ölülerin hayranıyım. Haşim, Yahya Kemal, Tanpınar, Abdülhak Şinasi Hisar, Sait Faik, bilhassa Refik Halid Karay, Peyami Safa… O Peyami Safa ki, nesri devrik cümleye boğmak soysuzluktur, mealinde bir şeyler diyordu, Osmanlıca Türkçe Uydurmaca’da. Muhterem Beyefendi, görüşlerinize katılmamak ne mümkün. Yabancı kelime, kavram ve ifade sevdası, kültürümüzün derin köklerine işlemiş mağlubiyet psikolojisinden başka bir şey değil. (Haldun’cu bağlamda söylüyorum.) Umarım bir gün “dilde muhafazakâ
peyami 06 Temmuz 2018 00:32
Dilde ve üslupta ölülerden yanayım. Yaşayan ölüler. Ölülerin hayranıyım. Haşim, Yahya Kemal, Tanpınar, Abdülhak Şinasi Hisar, Sait Faik, bilhassa Refik Halid Karay, Peyami Safa… O Peyami Safa ki, nesri devrik cümleye boğmak soysuzluktur, mealinde bir şeyler diyordu, Osmanlıca Türkçe Uydurmaca’da. Muhterem Beyefendi, görüşlerinize katılmamak ne mümkün. Yabancı kelime, kavram ve ifade sevdası, kültürümüzün derin köklerine işlemiş mağlubiyet psikolojisinden başka bir şey değil. (Haldun’cu bağlamda söylüyorum.) Umarım bir gün “dilde muhafazakâ
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN