Arşivde Ara

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ordunun artan operasyonel talepler ve büyüyen işgücü açığı nedeniyle "çökme riskiyle karşı karşıya kaldığını" söyledi.

ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik verdiği "süre" adeta yılan hikayesine döndü. İran'ın enerji tesislerini vurmak için önce 48 saat süre tanıyan, ardından bu sürenin bitimine 1 gün kala mühleti 5 güne çıkaran Trump, yarın dolacak olan süreyi bir kez daha uzattı. Kendi sosyal medya platformundan yeni bir açıklama yapan Trump, "İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerinin yıkımını 10 günlüğüne duraklattığını" duyurdu.

Bloomberg’in Londra’da altın karşılığı döviz swapı hazırlığına ilişkin haberinin ardından, ekonomist Uğur Gürses’in paylaştığı veriler TCMB’nin 13 ve 20 Mart haftalarında toplam 35 ton altını swap işlemlerinde, 21 ton altını ise kesin satışta kullandığını ortaya koydu; böylece kur baskısına karşı rezerv cephesinde 56 tonluk dikkat çekici bir operasyon gündeme geldi.

ABD ve İsrail işbirliğiyle başlatılan İran savaşında taraflardan çelişkili müzakere açıklamaları da gelmeye devam ediyor. Son olarak ABD'nin 15 maddelik savaşı sona erdirme teklifinin Tahran'dan geri döndüğü tartışılırken Başkan Trump'tan yeni açıklamalar geldi. İran'ı isteseler ortadan kaldırabileceklerini öne süren Trump, anlaşma ve ateşkes için İran'ın kendisine yalvardığını iddia etti.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Hizbullah'ın 2 Mart'ta İsrail'e düzenlediği saldırıya tepki göstererek, "Lübnan, kendi topraklarında başkalarının savaşlarına sahne olmak istemiyor." dedi.

CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, artan bölgesel gerilimlere rağmen Türkiye’de planlanan sığınak projelerinin hayata geçirilmemesini eleştirdi. Türkiye'nin dört bir yanında savaşların yaşandığını hatırlatan Salıcı, yapılması planlanan sığınak projelerine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum'un cevaplaması istemiyle Meclis'e soru önergesi sundu.

İran Ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi, İran'a yönelik kara harekatının daha maliyetli ve tehlikeli olacağını vurgulayarak ''düşmanla yüzleşme''ye hazır olduklarını belirtti.

İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyindeki bazı beldelere beyaz fosfor içeren mühimmatla saldırı düzenlediği bildirildi. NNA’ya göre birden fazla yerleşim hedef alındı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve kara harekâtına karşı uluslararası düzeyde yoğun diplomatik temaslar yürüttüklerini açıkladı. Beyrut’ta Lübnanlı yetkililerle görüşen Abdulati, İsrail’in ihlallerinin durdurulması, gerilimin düşürülmesi ve Lübnan’ın toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, ABD ve İsrail işbirliğiyle Orta Doğu'da başlatılan savaş nedeniyle bölge ülkelerine uçuşların ertelendiğini duyurdu.

İran İstihbarat Bakanlığı, ABD ve İsrail ile bağlantılı oldukları iddia edilen 14 kişinin tespit edilerek gözaltına alındığını duyurdu.

İran Sağlık Bakan Yardımcısı Ali Caferiyan, 28 Şubat’tan bu yana ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 1937’ye ulaştığını açıkladı. Açıklamada, ölenler arasında yüzlerce çocuk ve kadının bulunduğu, yaralı sayısının ise 24 bin 800’ü aştığı bildirildi.

İran savaşı nedeniyle kritik mühimmat stokları zorlanan Pentagon’un, Ukrayna için ayrılan bazı savunma sistemlerini Orta Doğu’ya yönlendirmeyi ve NATO destekli fondaki paraları ABD envanterini yenilemek için kullanmayı planladığı ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'nda konuştu. İran savaşı nedeniyle olumsuz ekonomik etkilerin yaşanabileceğini belirten Erdoğan, "Mevcut şartlarda piyasalarda dalgalanmayı normal karşılıyoruz. Dönemsel sıkıntılarımız olabilir. Geçici olarak bazı zorluklar yaşayabiliriz." dedi.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma, Almanya’da elektrik fiyatlarını doğrudan etkiledi. Verivox verilerine göre, çatışmaların başlamasından bu yana yeni müşteri tarifelerinde yaklaşık yüzde 16’lık artış yaşanırken, fiyatlar sübvansiyon öncesi seviyelere geri döndü.

Türkiye ve Birleşik Krallık arasındaki savunma iş birliği, gökyüzünde yeni bir döneme evriliyor. Millî Savunma Bakanı Güler’in Londra temasları kapsamında imzalanan teknik ve lojistik destek anlaşmasıyla, Eurofighter Typhoon savaş uçaklarının Türk Hava Kuvvetleri envanterine giriş süreci ve idamesine dair kritik detaylar belli oldu.

Filistin Sağlık Bakanlığı, İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 72 bin 267’ye ulaştığını açıkladı. Ateşkes sürecinin yürürlükte olduğu dönemde dahi can kayıplarının sürdüğü belirtilirken, toplam yaralı sayısının da 171 bin 976’ya yükseldiği bildirildi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yürüttüğü savaşta sular durulmuyor. Milyarlarca dolarlık mühimmat tüketen ve dünyanın en pahalı uçak gemisi USS Gerald R. Ford'u ağır hasarlı bir şekilde bölgeden çekmek zorunda kalan ABD Başkanı Trump, faturayı müttefiklerine kesti. Kendi sosyal medya platformu üzerinden bir mesaj yayımlayan Trump, savaş boyunca ABD'ye destek vermeyen NATO ülkelerini sert bir dille hedef alarak "Hiçbir şey yapmadınız, bu anı asla unutmayacağız!" tehdidinde bulundu.

İsrail basınında yer alan haberlere göre, Tel Aviv yönetimi ABD ile İran arasında kapsamlı bir anlaşma ihtimalini düşük görse de, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakereler sürerken sürpriz bir şekilde geçici ateşkes ilan edebileceği ihtimalinden kaygı duyuyor. ABD’nin diplomatik temasları sürdürürken bölgeye askeri sevkiyat yapması dikkat çekerken, İran tarafı ise Washington’un sunduğu planı reddetti.

ABD Başkanı Trump, savunma sanayisi üreticilerine yaptığı çağrıda savaşın seyrine dair dünyayı şoke eden bir itirafta bulundu. İran'ın "çok önemli bir hedefe 100 füze fırlattığını" ve hasar aldıklarını belirten Trump'ın bu sözleri, geçtiğimiz haftalarda bölgeden acilen çekilen ve dünyanın en pahalı savaş gemisi olan USS Gerald R. Ford (CVN-78) uçak gemisini akıllara getirdi.

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım,Orman, Köyişeri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, Savaşın tarım üzerine olan etkileri ve çözüm önerileri üzerine TBMM’de basın toplantısı düzenledi.

Amerikan Axios haber sitesi, Pentagon'un Orta Doğu'da dördüncü haftasına giren savaşı bitirmek veya müzakere masasında mutlak üstünlük kurmak için İran'a yönelik devasa bir "son darbe" hazırlığında olduğunu duyurdu. ABD'li yetkililere dayandırılan habere göre; masadaki en güçlü seçenekler arasında İran'ın stratejik adalarının (Hark, Larak, Ebu Musa) deniz piyadeleri ve hava indirme birlikleriyle işgal edilmesi ve hatta nükleer tesislere kara operasyonu düzenlenmesi yer alıyor.

Milli Savunma Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Tuğamiral Zeki Aktürk, “Irak’taki NATO misyonu sona erdi, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli güvenli şekilde tahliye edildi” dedi.

Jerusalem Post’un İsrailli bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tangsiri, Hürmüz Boğazı’na komşu Bender Abbas’ta düzenlenen bir saldırıda hayatını kaybetti.

Basra Körfezi’nde tırmanan askeri gerilim, küresel havacılık ağını felç etti. Hava sahalarının kapatılması ve 70 bin uçuşun iptal edilmesiyle birlikte Asya ile Avrupa arasındaki bilet fiyatları bazı rotalarda %560 oranında artış gösterdi. Uzmanlar, yüksek maliyetlerin sonbahara kadar süreceği ve seyahat talebinin kırılma noktasına geldiği uyarısında bulunuyor.

CHP İstanbul Milletvekili Salıcı, İsrail-İran savaşı sonrası MİT raporuyla gündeme gelen ve hükümetin "81 ile 120 günde yapılacak" sözü verdiği sığınak projelerinin akıbetini Meclis gündemine taşıdı. Bakan Kurum’a kritik sorular yönelten Salıcı, "Projenin üzerinden 7 ay geçmesine rağmen inşa edilen sığınaklara dair hiçbir somut veri yok. Olası bir hava saldırısında vatandaşın sığınağa nasıl ulaşacağına dair dijital bir altyapı hazır mı?" diye sordu.

Netanyahu'nun İran halkını sokağa davet eden ortak bildiri teklifini Trump, "katliamlara zemin hazırlar" diyerek geri çevirdi.

CENTCOM Komutanı Brad Cooper, İran’a yönelik operasyonların dördüncü haftasında 10 binden fazla askeri hedefin vurulduğunu açıkladı. İran donanmasının büyük bölümünün etkisiz hale getirildiğini ve İHA ile füze kapasitesinin büyük ölçüde azaldığını belirtti. İran ise bölgedeki ABD üsleri ve İsrail’e saldırılarla karşılık verdi.

Hizbullah, Lübnan’ın güneyindeki Marjayoun bölgesinde İsrail’e ait iki savaş tankını füzelerle vurduğunu iddia etti. Açıklamada, bölgede toplam yedi tankın hedef alındığı öne sürülürken, İsrail ordusundan henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Gelişme, İsrail’in güney Lübnan’a yönelik kara harekâtının ardından yaşandı.

ABD ve İsrail'in İran ile sıcak çatışmaya girmesi ve petrolün 120 dolara fırlaması, yurt içinde elektrik ve doğalgaz zammı iddialarını güçlendirdi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın 620 milyar liralık ilave maliyet açıklaması, Nisan ayı zammının kaçınılmaz olduğunu ortaya çıkardı.

Orta Doğu’da 27. gününe giren ABD-İsrail-İran savaşı, sıcak çatışma hattını ilk kez Türkiye’nin kapı eşiğine taşıdı. İstanbul Boğazı’na sadece 26 kilometre mesafede, 140 bin ton petrol yüklü "Altura" isimli Türk tankerine bir insansız hava aracının isabet ettiği bildirildi. Su almaya başlayan dev gemideki 27 Türk personelin sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

İran savaşı uzarsa petrolün varil fiyatının 200 dolara kadar çıkabileceği endişesi Washington’da alarm yarattı. Bloomberg’e göre Trump yönetimi olası ekonomik enkazı hesaplamaya başlarken, Beyaz Saray iddiaları reddetse de Hürmüz kaynaklı enerji şoku küresel piyasaları sarsmayı sürdürüyor.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta nükleer tesis tartışmaları gölgesinde İran’a başlattığı operasyonla fitili ateşlenen savaşta dört hafta geride kaldı. İsrail basını, ABD Başkanı Trump’ın önümüzdeki Cumartesi günü tek taraflı bir ateşkes ilan edebileceğini konuşurken; Tahran yönetimi, Washington’ın 15 maddelik barış planını "aşırı" bularak masayı reddetti.

BM Genel Sekreteri Guterres, Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların küresel bir felakete evrilmek üzere olduğu uyarısında bulunarak, ABD ve İsrail’e savaşı sonlandırmaları için doğrudan çağrı yaptı. Lübnan’ın kaderinin Gazze’ye benzememesi gerektiğini vurgulayan Guterres, krizin çözümü için deneyimli diplomat Jean Arnault’yu özel temsilci olarak atadı.

İslam düşünce tarihi çalışmalarının duayeni Prof. Dr. Bekir Karlığa: ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı sadece bir devletin sınırlarını değil, doğrudan İslam medeniyetini hedef alan küresel bir projedir. Siyonist akıl Amerika’yı rehin aldı. İslam dünyası kendi düşmanını besleyen bir zihin bunalımı içinde, BM’nin fonksiyonu tamamen bitti. Bu ateş çemberinde rasyonel itidaliyle barış masasını kurabilecek tek güç Türkiye.

Tahran’ın birkaç haftalık savaşın ardından hem kendi imkânları hem de bölgesel ve küresel zemininin sınırlarının fazlasıyla farkında olması kaçınılmazdır. Bu sınırlı imkânlar ve zeminde İran’ın fazlaca bir manevra alanı bulunmuyor. Bu kadar sıkışmış bir haldeyken, ülkeyi yöneten aşikâr bir resmi ve sahici anlamda meşruiyete sahip iradenin olmaması bütün bu zorluklardan daha büyük bir krize denk geliyor.

Washington’da hazırlanan savaş planı Hürmüz Boğazı'na takılınca Trump içeride ve dışarıda hem siyasi hem de ekonomik bir açmaza girdi. Düştüğü çaresiz durumdan çıkış yolu arayan ABD Başkanı’nın şaşırtıcı ‘Tahran'la anlaştık’ açıklamasını İranlı yetkililer yalanladı, ‘Kendi kendine müzakere ediyor’ diye alay etti. Ancak ‘arabulucu’ Pakistan, tarafların 48 saat içinde bir araya gelebileceğini duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’nin İsrail çıkarları için bölge ülkelerini feda ettiğini söyleyerek, “Şu anki siyasetimiz ülkeyi savunmaya devam etmektir ve ABD ile müzakere yok." ifadesini kullandı.

İran Meclis Başkanı Kalibaf'ın "Bize karşı bir adım atılırsa bölge ülkesinin altyapısını amansızca vururuz" tehdidine Körfez cephesinden çok sert ve ortak bir cevap geldi. Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Ürdün ortak bir bildiri yayımlayarak İran destekli milislerin saldırılarını kınadı. Bildirideki en kritik detay ise, ülkelerin "Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. Maddesi uyarınca bireysel ve kolektif meşru müdafaa haklarını kullanacaklarını" ilan etmeleri oldu.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD ve İsrail'in bir bölge ülkesinin desteğiyle İran'a ait bir adayı işgal etmeye hazırlandığını duyurdu. Çok sert bir açıklama yapan Kalibaf, bu girişime destek veren komşu ülkeyi uyararak, "Eğer tek bir adım atarlarsa, o bölge ülkesinin tüm hayati altyapısı sınırsızca ve amansızca vurulacaktır" tehdidinde bulundu.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Orta Doğu'daki krizin nükleer felakete yol açabileceğini belirterek, "Müzakereler, ABD ile İsrail'in Orta Doğu'yu ve tüm dünyayı sürüklediği vahim krizden çıkmanın tek makul yolu." dedi

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, yabancı büyükelçilerden ülkelerini, "Lübnan Dışişleri Bakanlığı’nın açıkladığı gibi İran büyükelçilerini sınır dışı etmeye" çağırdı.

Washington Post’un analizine göre, İran’la savaşta art arda gelen füze saldırıları İsrail’in çok katmanlı hava savunma sistemindeki zafiyetleri görünür hale getirdi. Dimona’daki isabetler ve Diego Garcia’ya yönelik balistik füze hamlesi, hem İsrail’in önleyici stoklarının tükendiğini hem de Batı’nın güvenlik hesaplarının yeniden tartışılmasına yol açtı.

Uluslararası Denizcilik Örgütü, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaklaşık 2 bin gemi ve 20 bin denizcinin mahsur kaldığını duyurdu.

ABD ve İsrail ortaklığıyla başlatılan İran savaşında çıkmaza giren ve dünya ekonomisini alt üst etmesi bakımından savaşın 'en belirleyici unsuru' olduğu söylenilebilecek Hürmüz Boğazı krizi hakkında yeni bir gelişme daha yaşandı. İran, boğazdaki geçiş rejimini kalıcı olarak değiştiren yeni kuralları belirlediğini duyurdu.

İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyine düzenlenen baskında Hizbullah bağlantılı “Lübnan Direniş Tugayları”ndan üst düzey bir ismin esir alındığını öne sürdü. Öte yandan bölgedeki çatışmalar ve saldırıların sürdüğü bildirildi.

ABD ve İsrail'in yoğun saldırısı altındaki İran, İsrail’deki Hayfa, Dimona, Hadera, Tel Aviv’in kuzey ve güneyi dahil olmak üzere 70'ten fazla noktanın füzelerle hedef alındığını duyurdu.

Irak Sivil Havacılık Kurumu, Orta Doğu'da gelişmeler nedeniyle hava sahasının 3 gün daha kapalı tutma kararı aldı. Irak, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları nedeniyle hava sahasını kapatma kararını birkaç defa daha uzatmıştı.