Batı Asya'daki çatışmalar ve geleneksel ticaret güzergâhlarındaki kesintiler, Avrupa’nın jet yakıtı tedarik zincirinde önemli bir boşluk oluşturdu. İthalatının yaklaşık yarısını bu bölgeden sağlayan kıta, derinleşen arz sıkışıklığı nedeniyle alternatif pazar ve rotalara yönelmek zorunda kaldı.
Avrupa’nın ana depolama ve ticaret merkezi olan Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftası itibarıyla son yedi yılın en düşük seviyesine indi.
Yılın dördüncü çeyreğinde Avrupa’da günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı oluşması beklenirken; ABD’de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise günlük 419 bin varil arz fazlası öngörülüyor.
Havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemlerinden biri olan jet yakıtında yaşanan arz darlığının, petrol fiyatlarındaki seyirle birlikte bilet ve operasyon maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
ALTERNATİF TEDARİK HATLARI VE ASYA’NIN ROLÜ
Cumhuriyet'in haberine göre, kıtadaki açığı kapatmak adına devreye giren uzak tedarikçiler ve sevkiyat rakamları şu şekilde:
Güney Kore’den Avrupa’ya yapılan jet yakıtı sevkiyatının Eylül ayında günlük 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu rakam, Ekim 2022’den bu yana görülen en yüksek aylık hacme işaret ediyor.
Avrupa, geleneksel hatlardaki kaybı telafi edebilmek amacıyla Nijerya, ABD, Kanada ve Çin’den yapılan ithalat kotalarını artırmaya başladı.
Asya ile Avrupa arasındaki fiyat makasının genişlemesi, uzun mesafeli yakıt nakliyesini ekonomik açıdan elverişli kılsa da uzmanlar yeni sevkiyatların son çeyrekteki açığı tamamen kapatmakta yetersiz kalabileceğini belirtiyor.
