ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve 39 gündür devam eden savaşta küresel ticaretin can damarı Hürmüz Boğazı kapalı kalırken, Avrupa ülkeleri "savaş sonrası" için hazırlıklara başladı. İngiltere ve Fransa'nın ortaklaşa düzenlediği ve 30 ülkenin katıldığı gizli zirvede İngiltere; savaş sona erdiğinde Hürmüz Boğazı'nı açık tutmak için çok uluslu bir gücün parçası olarak Katar'da konuşlu RAF Typhoon savaş uçaklarını bölgeye sevk etmeyi teklif etti.
Ortadoğu'da devam eden savaşın en büyük ekonomik ve stratejik kayıplarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Batılı müttefikleri harekete geçirdi. İngiltere ve Fransa'nın ortak organizasyonuyla Birleşik Krallık'ın Northwood karargahında gerçekleştirilen ve iki gün süren 30 ülkeli zirvede, savaş sonrası senaryolar masaya yatırıldı.
Avrupa'da Hürmüz zirvesi: Ev sahipliğini Fransa ve İngiltere yapacak
RAF TYPHOON UÇAKLARI VE MAYIN AVCISI DRONLAR MASADA
Zirvede İngiliz askeri planlamacılarının sunduğu teklifin merkezinde, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisini sağlamak üzere Katar'da konuşlu bir filo RAF (Kraliyet Hava Kuvvetleri) Typhoon savaş uçağının devriye görevi için görevlendirilmesi yer aldı. İngiltere ayrıca, İran tarafından boğaza döşenen mayınların temizlenmesine yardımcı olmak amacıyla mayın avcısı dronlar (insansız deniz araçları) ve uzman dalgıçlar göndermeyi de teklif etti.
İngiliz savaş gemisi HMS Dragon veya başka bir fırkateynin bölgeye sevk edilip edilmeyeceği konusunda ise henüz nihai bir karar verilmedi.
KÖRFEZ'DEKİ "ŞAHED" AVCILARI
Hürmüz Boğazı için devriye görevi teklif edilen RAF Typhoon savaş uçaklarından 8'i hali hazırda Katar'da bulunuyor. Bu uçaklar, savaş süresince Körfez'deki müttefik ülkelerin savunmasında aktif rol almış ve İran'a ait Shahed (Şahid) kamikaze dronlarının vurulmasında kullanılmıştı.
KİMLER KATILDI? ABD TEMSİLCİSİ VAR MIYDI?
Perşembe günü sona eren gizli toplantıya Almanya, Norveç, Güney Kore ve Avustralya gibi ülkelerden temsilciler katıldı. İngiliz kaynaklar, ABD yönetiminin toplantıya katılıp katılmadığını teyit etmekten kaçınsa da, Amerikalıların gelişmelerden "haberdar edildiğini" ve iletişim halinde olunduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce Hürmüz Boğazı'nın açılması için müttefiklerden destek istemesi, ancak zaman zaman "ABD'nin yardıma ihtiyacı yok" minvalindeki zıt açıklamaları, ortak misyonun statüsünü şu an için belirsiz kılıyor.
Bloomberg Trump'ın Hürmüz ablukasını yorumladı: ABD bu savaşı kazanamaz
İNGİLTERE VE FRANSA: "BİZ ZORLA AÇMAYIZ, BARIŞI BEKLERİZ"
Toplantıya bizzat katılan İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Fransız mevkidaşı Catherine Vautrin ile birlikte yaptığı açıklamada, planlamacılardan "boğazda seyrüsefer özgürlüğünü korumak için koordineli bir ortak plan" geliştirmelerini istediğini belirtti.
Ancak İngiltere, Fransa ve diğer müttefikler kırmızı çizgilerini de net bir şekilde çizdi: Müttefikler, Hürmüz Boğazı'nı açmak için İran'a karşı askeri bir güç kullanıp zorla boğazı açmaya çalışmayacak. Bunun yerine, bir barış anlaşması veya sürdürülebilir bir ateşkes sağlandığında, petrol tankerlerini ve ticari gemileri düşük seviyeli tehditlerden korumak için askeri varlıklarını sahaya sürecekler.
KRALİYET DONANMASINA "HAZIRLIK" ELEŞTİRİSİ
Öte yandan, yaşanan kriz İngiliz Kraliyet Donanması'nın (Royal Navy) hazırlık kapasitesini de tartışmaya açtı. Savaşın ikinci gününde Kıbrıs'taki Akrotiri (Ağrotur) üssünün dron saldırısına uğraması sonrası bölgeye gönderilecek yeterli savaş gemisi bulunamaması eleştirilere neden oldu. Fransa ve diğer ülkelerin Doğu Akdeniz'e savaş gemilerini göndermelerinden günler sonra, kuru havuzdan güçlükle çıkarılan HMS Dragon'un ancak üç hafta sonra operasyon bölgesine ulaşabilmesi tepki çekti.
