Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında bulunduğu New York'ta Frederiksen ve Nielsen ile bir araya gelerek üçlü güvenlik anlaşmasını imzaladı.
İmza töreni öncesinde anlaşmaya ilişkin konuşan Trump, "Bu Avrupa, ABD ve herkes için muazzam bir şey. Grönland için de inanılmaz olacak" dedi.
Anlaşma, Trump'ın daha önce Grönland'ın ABD'nin parçası olması gerektiği yönündeki açıklamalarının ardından Washington ile Kopenhag arasında yaşanan gerilimin sonrasında imzalandı.
Trump, törende Grönland'ın ABD tarafından satın alınması seçeneğinin tamamen gündemden çıkıp çıkmadığı yönündeki sorulara ise yanıt vermedi.
PİTUFFİK'TEKİ FAALİYETLER GENİŞLETİLECEK
ABD, Danimarka ve Grönland tarafından yayımlanan anlaşma kapsamında Washington'ın Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü'ndeki faaliyetlerini modernize etmesine ve genişletmesine izin veriliyor.
Anlaşma ayrıca ABD'nin Grönland'ın güneyindeki Narsarsuaq ve doğusundaki Mestersvig'de “savunma alanları” oluşturabilmesini öngörüyor. Tarafların mutabakatı doğrultusunda Grönland'da ilave savunma alanları kurulması ve ABD'nin askeri operasyonları ile tesislerinin güçlendirilmesi de mümkün olacak.
ABD'nin yeni üslerle bağlantılı mal ve hizmet sözleşmelerinde “mümkün olan en geniş ölçüde” Grönlandlı kaynaklara öncelik vermesi öngörülüyor.
Anlaşmada ABD ordusunun Grönland topraklarında geniş hareket imkanına sahip olması ve “deniz altı erişimi” de yer alıyor. ABD'nin Grönland'a yönelik askeri erişiminin NATO bölgesinin yanı sıra Grönland ve Amerika kıtasının savunmasına hizmet edeceği belirtiliyor.
“GOLDEN DOME” İÇİN HENÜZ KARAR ALINMADI
Trump yönetiminin planladığı “Golden Dome” füze savunma sisteminin de anlaşma kapsamında değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise sistemin ayrıntılarına ilişkin henüz bir karar alınmadığını açıkladı.
NATO ÜYESİ OLMAYAN ÜLKELERE ASKERİ TESİS KISITLAMASI
Anlaşmaya göre tarafların aksi yönde ortak bir karar almaması halinde NATO üyesi olmayan ülkeler Grönland'da insanlı veya insansız askeri tesis kuramayacak ve sürekli askeri varlık bulunduramayacak.
Anlaşmada herhangi bir sona erme tarihi bulunmuyor. Grönland'ın ileride bağımsızlığını ilan etmesi durumunda ise NATO üyeliğini sürdürmesi ve anlaşma kapsamında Danimarka'ya ait hak ve yükümlülükleri devralması öngörülüyor.
FREDERİKSEN: “SONSUZA KADAR SÜREBİLECEK BİR ANLAŞMA”
Danimarka Başbakanı Frederiksen, anlaşmayı “sonsuza kadar sürebilecek bir anlaşma” olarak nitelendirdi. Anlaşmanın ABD, Grönland, Danimarka ve NATO açısından olumlu olduğunu belirten Frederiksen, Trump'a hitaben şu ifadeleri kullandı:
"Sayın Başkan, hasımların fazla yaklaşmasını istemediğiniz konusunda çok açık oldunuz. Buna tamamen katılıyorum"
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmayı “kazan-kazan-kazan anlaşması” olarak değerlendirdi.
Nielsen, "Sizin güvenliğiniz bizim güvenliğimizdir, bizim güvenliğimiz de sizin güvenliğimizdir" dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de anlaşmanın imzalanmasının ardından yaptığı açıklamada, anlaşmanın NATO'nun Arktik bölgesindeki artan rolüyle birlikte kolektif güvenliği güçlendirdiğini belirtti.
TRUMP'IN GRÖNLAND AÇIKLAMALARI GERİLİME NEDEN OLMUŞTU
Trump, ilk başkanlık döneminden itibaren Grönland'ın ABD tarafından alınması yönündeki isteğini birçok kez dile getirmişti. İkinci başkanlık döneminde de Grönland'ın kontrolünün ABD açısından stratejik önem taşıdığını savunan Trump'ın açıklamaları, NATO müttefiki Danimarka ile Washington arasındaki ilişkilerde gerilime neden olmuştu.
Yeni güvenlik anlaşması ise ABD'nin Grönland'daki askeri faaliyetlerinin genişletilmesine yönelik düzenlemeler içeriyor.
PİTUFFİK UZAY ÜSSÜ'NDE YAKLAŞIK 200 ABD ASKERİ BULUNUYOR
ABD'nin Grönland'daki askeri varlığı, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından binlerce asker ve 17 üs ile tesisten oluşurken, bu varlık yıllar içerisinde önemli ölçüde azaldı.
ABD'nin halen Grönland'ın kuzeybatısındaki Pituffik Uzay Üssü'nde yaklaşık 200 askeri bulunuyor. Üs, ABD ve NATO'nun füze uyarı, füze savunma ve uzay gözetleme faaliyetlerine destek sağlıyor.
