Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Cornell Üniversitesi araştırmacıları, üç yıllık kapsamlı saha takibinin ardından hektar başına iki koyun yerleştirilen güneş santrallerinde bal arısı popülasyonunun yüzde 83 yükseldiğini belirledi.
Dünya genelinde hızla yayılan güneş enerjisi santrallerinde uygulanan bu yöntem, tarım literatürüne güneş otlatmacılığı veya uluslararası tanımıyla 'solar grazing' olarak geçti.
Geliştirilen bu entegre model, arazi kiralama masraflarını tamamen ortadan kaldırarak kırsal kalkınmaya doğrudan sermaye aktardı.
Üreticiler geniş otlaklar kiralayıp yüksek bedeller ödemek yerine, enerji sahalarında kontrolsüz büyüyen bitki örtüsünü koyunlarıyla temizleyerek santral yönetimlerinden düzenli hizmet bedeli aldı.
BAL ARISI POPÜLASYONUNDA YÜZDE 83 REKOR ARTIŞ
Bilim insanları, santrallerdeki farklı otlatma yoğunluklarının nesli tükenme tehlikesi altındaki faydalı böcek türleri üzerindeki etkilerini mercek altına aldı.
Yapılan hassas ölçümlerde hektar başına iki koyunun otladığı parseller ile yalnızca mekanik araçlarla biçilen alanlar kıyaslandı.
Hafif otlatma uygulanan sahalarda ekosistemin dengesini kuran yabani arılar, bal arıları ve uğur böceklerinin toplam nüfusunun yüzde 38 oranında arttığı kayıtlara geçti.
Araştırma heyeti, sürü büyüklüğünün kontrolsüz şekilde artırılması durumunda biyolojik dengenin hızla bozulduğuna dikkat çekti.
Hektar başına sekiz koyun yerleştirilen deneme sahalarında yabani ot temizliği en üst seviyeye ulaştı.
Aşırı otlatma sebebiyle aynı alanlardaki bal arısı varlığında yüzde 45 oranında sert bir gerileme meydana geldi.
Elde edilen saha bulguları, sürdürülebilir bir ekosistem için sürü yoğunluğunun doğru ayarlanmasının vazgeçilmez olduğunu gösterdi.
SÜRÜ KONTROLÜ İÇİN GELİŞTİRİLEN DİJİTAL SİSTEM
Güneş enerjisi sahalarındaki otlatma faaliyetleri, yüksek maliyetler sebebiyle darboğaz yaşayan koyun yetiştiricilerine doğrudan finansal rahatlama sağladı.
Cornell Üniversitesi bünyesindeki mühendisler, üreticilerin karar alma süreçlerini kolaylaştırmak amacıyla özel bir dijital yönetim yazılımı tasarladı.
Geliştirilen teknolojik araç ile yetiştiriciler; sürü büyüklüklerini, lojistik harcamalarını ve elde edecekleri net gelirleri tek ekran üzerinden hesapladı.
Söz konusu modelin üreticilere sağladığı başlıca avantajlar şu şekilde sıralandı:
— Arazi kira giderlerinin sıfırlanması: Üreticilerin mera kiralama maliyetleri tamamen ortadan kalktı.
— Düzenli ve garantili gelir akışı: Santrallerdeki bitki temizliği sayesinde çiftçilerin kasasına doğrudan nakit girdi.
— Biyolojik çeşitliliğin korunması: Dengeli otlatma sayesinde faydalı böcek ve arı popülasyonu hızla yükseldi.
— Modern çiftlik yatırımları: Elde edilen düzenli kazanç kırsaldaki yeni işletmelerin kurulmasını hızlandırdı.
Güneş panellerinin gölgesinde yürütülen bu operasyon, kırsal bölgelerde kendi kendini finanse eden yepyeni bir ekonomik döngü başlattı.
KIRMIZI ET İTHALATINDAKİ DIŞA BAĞIMLILIK BİTİYOR
Güneş enerjisi santralleri ile tarımsal üretimin birleşmesi, ülkelerin kırmızı et ve yün tedarikinde dış pazarlara olan mecburiyetini sona erdirecek stratejik bir güç barındırıyor.
Tükettiği kuzu ve koyun etinin yarısından fazlasını Yeni Zelanda ile Avustralya üzerinden getiren Amerika Birleşik Devletleri (ABD) pazarı için bu sistem kalıcı bir çözüm sundu.
Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla hız kazanan bu dönüşümün, yerli koyun yetiştiriciliğini yeniden ayağa kaldıracağı kesinleşti.
Genişleyen üretim kapasitesi sayesinde kırsal bölgelere sunulan banka kredilerinin hacmi genişleyecek.
Tarım sektörüne girdi sağlayan yerel yan kollar hareketlilik kazanacak.
Geçmiş dönemde aksayan ve kopma noktasına gelen tedarik zincirleri çok daha dirençli bir yapıya kavuşacak.
