Arabada vites kolunun aniden hareket etmemesi, sürücüler için ciddi bir endişe kaynağı olabiliyor. Pek çok araç sahibi bu durumu doğrudan şanzıman arızası ve yüksek tamir masraflarıyla ilişkilendiriyor. Ancak uzmanlara göre vites kolunun sıkışması her zaman büyük bir arızaya işaret etmiyor. Çoğu zaman daha basit ve düşük maliyetli nedenler bu soruna yol açabiliyor.
Vites kolunda sertleşme ve geçişlerde zorlanma, hem manuel hem de otomatik şanzımanlı araçlarda farklı sebeplerden kaynaklanabiliyor. Sorunun kaynağını doğru tespit etmek, gereksiz masrafların önüne geçilmesini sağlıyor. Peki, sorunun kaynağı ne olabilir? İşte cevabı…
TIKALI FİLTRE VE MEKANİK AŞINMALAR
Şanzıman filtresinin kirlenmesi, yağın sistem içinde sağlıklı şekilde dolaşmasını engelleyebiliyor. Bu durum vites geçişlerini zorlaştırarak vites kolunun sertleşmesine ve sıkışmasına neden olabiliyor. Aynı zamanda vites kolu mekanizmasının içine giren kir, toz ve yabancı maddeler de hareketi kısıtlayabiliyor.
Aşınmış ya da kopmuş vites seçici kabloları ise vites kolu ile şanzıman arasındaki kuvvet iletimini bozarak vites değişimini neredeyse imkansız hale getirebiliyor. Bu tür mekanik sorunlar genellikle zamanla ve düzenli bakım yapılmayan araçlarda ortaya çıkıyor.
ELEKTRİKSEL ARIZALAR DA ETKİLİ OLABİLİYOR
Bazı durumlarda vites kolunun sıkışmasının nedeni mekanik değil, elektriksel olabiliyor. Özellikle otomatik şanzımanlı araçlarda vites kilidi solenoidi arızası veya fren lambası anahtarında yaşanan bir problem, vites kolunun “Park” konumundan çıkmasını engelleyebiliyor.
Bu tür elektriksel arızalar genellikle vites kolunun tamamen kilitlenmesiyle kendini gösteriyor ve sürücünün aracı hareket ettirememesine neden oluyor.
MANUEL ŞANZIMANLARDA DEBRİYAJ FAKTÖRÜ
Manuel vitesli araçlarda ise vites kolunun sıkışmasının en yaygın nedenlerinden biri debriyaj sisteminde yaşanan sorunlar oluyor. Aşınmış bir debriyaj diski, vites geçişlerini zorlaştırabiliyor. Debriyajın tam olarak ayırmaması, vites kolunda sertleşmeye ve geçişlerin zorlaşmasına yol açabiliyor.
Bu durum özellikle yüksek kilometreye sahip araçlarda daha sık görülüyor ve zamanında müdahale edilmediğinde daha büyük mekanik sorunlara neden olabiliyor.
VİTES KOLU HAREKET ETMİYORSA NE YAPILMASI GEREKİYOR?
Otomatik şanzımanlı araçlarda, park mekanizması üzerindeki yükü azaltmak için aracı hafifçe ileri geri hareket ettirmek bazı durumlarda sorunu geçici olarak çözebiliyor. Ayrıca birçok araç modelinde vites kolunun yanında gizli bir acil durum serbest bırakma düğmesi bulunuyor.
Fren pedalına basılı tutulurken bu düğmenin kullanılması, vites kolunun geçici olarak serbest kalmasını sağlayabiliyor. Ancak bu yöntem kalıcı bir çözüm sunmuyor.
İLK KONTROL EDİLMESİ GEREKENLER
Uzmanlar, vites kolu sıkışması yaşayan sürücülerin öncelikle şanzıman yağı seviyesini ve yağın rengini kontrol etmesini öneriyor. Yağ seviyesi düşükse, üreticinin önerdiği uygun yağın eklenmesi gerekiyor. Yağ koyu renkli veya yanık kokuluysa, filtreyle birlikte değişim yapılması önem taşıyor.
Ayrıca aracın alt kısmında yağ sızıntısı olup olmadığı da mutlaka kontrol edilmeli. Basit temizlik ve yağlama işlemleri bazı durumlarda sorunu ortadan kaldırabiliyor. Ancak problem devam ediyorsa, detaylı bir inceleme için yetkili servise başvurulması gerektiği vurgulanıyor.
