Emeklilik reformu, maaş hesaplama yöntemleri ve gelir dağılımı ile ilgili son dakika gelişmeleri milyonlarca vatandaşın gündeminde ilk sırada yer alıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülen yeni çalışmalar, mevcut sistemdeki dengesizlikleri gidermeyi ve daha adil bir yapı sağlamayı hedefliyor.
Özellikle en düşük emekli aylığı ile çalışma hayatında uzun yıllar kalanların maaşları arasındaki farkın kapatılmasına yönelik atılacak adımlar büyük önem taşıyor.
Emeklilikte otomatik zam dönemi bitiyor! Yeni sosyal yardım modeli geliyor
YENİ EMEKLİLİK SİSTEMİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Cumhuriyet'te yer alan habere göre, sosyal güvenlik uzmanı Murat Bal, katıldığı bir televizyon programında sistemin detaylarına dair çarpıcı bilgiler verdi.
Mevcut yapıda, en düşük aylığın 20 bin TL seviyesine yükseltilmesiyle birlikte prim günleri arasındaki farkın maaşlara yansıtılmadığı görülüyor.
Murat Bal, bu durumun düzeltilmesi için yeni bir çalışma başlatıldığını duyurdu.
Hazırlanan düzenleme, prim gün sayısı fazla olan vatandaşların emekli olduklarında hak ettikleri gelire kavuşmasını amaçlıyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI UYGULAMASI NEDEN BAŞLADI?
Murat Bal, taban aylık uygulamasının geçmişine dair hatırlatmalarda bulundu.
Uygulamanın 2019 yılında 1.000 TL olarak başladığını belirten uzman isim, sürecin gelişimini şu sözlerle özetledi:
"En düşük aylık uygulaması, özellikle 2008 yılından sonra aylık bağlama oranları düştüğü için devreye girdi.
Kök ücretlerin çok düşük kalması nedeniyle hükümet, yaşam standartlarını korumak adına böyle bir karar aldı.
Bu sayede tüm emeklilerin geliri belirli bir seviyeye çekildi."
Tasarruf vatandaşa yük oldu: Devlet desteği çekildi!
KÖK MAAŞ VE HAZİNE DESTEĞİ DENGESİ NASIL KURULACAK?
Murat Bal, sistemin mevcut durumuna dair verileri paylaştı.
Başlangıçta sadece 1 milyon kişinin yararlandığı bu uygulamanın, günümüzde 5 milyon kişiyi kapsadığı belirtiliyor.
Sayının artmasının sistemin sağlığı açısından risk oluşturduğuna dikkat çeken Murat Bal, "Daha fazla kişinin en alt limitten ücret alması, sosyal güvenlik sistemi ve ekonomi dengeleri açısından sürdürülebilir değil" dedi.
Yeni modelin, maaş skalasını kademeli olarak yukarı taşıması bekleniyor.
PRİM GÜN SAYISI MAAŞI NASIL ETKİLER?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in de üzerinde durduğu prim-maaş dengesizliği, yeni düzenlemenin ana omurgasını oluşturuyor.
Murat Bal, mevcut tablodaki adaletsizliği şu örnekle açıkladı:
"3600 gün prim ödeyerek emekli olan bir vatandaş ile 9000 gün BAĞ-KUR primi ödeyen bir vatandaşın aynı parayı alması büyük bir haksızlık yaratıyor."
Yeni sistemde, "Az prim ödeyene az, çok prim ödeyene çok maaş" ilkesinin geçerli olacağı ifade ediliyor.
2002'deki alım gücü sabit kalsaydı 2026 emekli maaşı ne kadar olurdu?
AYLIK BAĞLAMA ORANI DÜŞTÜ MÜ?
Kök maaşların halihazırda 11-12 bin TL bandında kaldığını belirten Murat Bal, 20 bin TL'lik ödemenin Hazine desteğiyle tamamlandığını hatırlattı.
Sistemin kendi ayakları üzerinde durabilmesi için gelir desteğinin önemine vurgu yapılıyor.
2008 sonrası yapılan değişikliklerle aylık bağlama oranlarının düştüğünü ve bunun hak kaybına yol açtığını belirten Murat Bal, durumu şu şekilde örneklendirdi:
"1999 öncesinde 10 bin TL maaşla çalışan biri emekli olduğunda yaklaşık 7 bin TL alabiliyordu.
Ancak 2008 sonrası sistemde, 10 bin TL ile çalışan birine bağlanan aylık 3 bin 500 TL seviyelerine geriledi.
Bu düşüşün temel sebebi aylık bağlama oranındaki değişikliktir."
EMEKLİ MAAŞI ORTALAMASI NE KADAR OLDU?
Türkiye genelinde emekli aylıklarının ortalamasının 25 bin TL'nin altında kaldığı görülüyor.
SGK bünyesinde devam eden çalışmaların tamamlanması ve yakın bir tarihte kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor.
Murat Bal, sürece dair beklentisini, "Hakkaniyetli ve adil bir düzenleme geleceğini düşünüyorum. Burada en kritik nokta, mevcut 20 bin TL'lik taban ücretin altına düşülmemesidir" sözleriyle dile getirdi.
