Stellantis, bugün yayımladığı açıklamayla otomotiv dünyasını sarstı. Şirket, elektrikli araç stratejisindeki köklü geri dönüşün bedelini 22,2 milyar euro olarak açıkladı. Rakam, Ford'un geçen ay duyurduğu 19,5 milyar dolarlık ve General Motors'un 6 milyar dolarlık benzer kayıplarını gölgede bırakarak bir rekor kırdı.
CEO Antonio Filosa, durumu açıklarken dikkat çekici bir itirafta bulundu, "Bugün açıklanan yükler, büyük ölçüde enerji dönüşümünün hızını fazla tahmin etmenin maliyetini yansıtıyor. Bu durum bizi birçok otomobil alıcısının gerçek dünya ihtiyaçlarından, olanaklarından ve isteklerinden uzaklaştırdı."
Filosa ayrıca "geçmişteki yetersiz operasyonel uygulamaların" etkilerine de işaret etti. Kimin dönemindeki uygulamalardan söz ettiğini belirtmese de mesaj oldukça netti.
ELEKTRİKLİ RÜYA, PAHALI KABUS
22,2 milyar euroluk toplam yükün yaklaşık 15 milyar eurosu ABD pazarındaki elektrikli araç stratejisi değişikliğinden kaynaklanıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın elektrikli araç teşviklerini kaldırması ve emisyon düzenlemelerini gevşetmesi, Stellantis'in elektrikli araç planından geri adım atmamasının etkisi büyük oldu. Bu sebeple şirket, planlarını revize etmeye ve bundan sonra elektrikli araçlar, hibrit modeller ve gelişmiş içten yanmalı motorları kapsayan bir "özgür seçim" stratejisi izleyeceğini ve geçiş hızının "emre değil, talebe" göre belirleneceğini açıkladı. Stellantis'in kendi ifadesiyle şirket "son beş yılda elektrikli araçlarda lider" haline gelmiş olsa da bu liderliğin faturası ağır oldu.
Buna ek olarak önümüzdeki dört yıl içinde yaklaşık 6,5 milyar euroluk nakit ödeme yapılacak. Bu yıl hissedarlara temettü dağıtılmayacak. Şirket, bilançosunu desteklemek için 5 milyar euroya kadar yeni tahvil ihraç etmeyi planlıyor.
Stellantis, 2025'in ikinci yarısı için 19 ila 21 milyar euro arasında net zarar öngörüyor. Gelir ise 78-80 milyar euro bandında kalacak.
Yukarıdaki fotoğraf elektrikli Dodge Charger'a ait. Başka bir markadan esinlenerek, yaptıkları elektrikli otomobil çok pahalıya geldiği için "bir efsanenin" mirasını kullanarak satılmaya çalışıldı. Sonuç korkunç bir hüsranla bitti. Devasa indirimlere rağmen satılmayan modelin imdadına 3 litre çift turbolu bir içten yanmalı motor yetişti.
BORSA ŞİRKETTEN HIZLI KAÇTI
Piyasanın tepkisi acımasız oldu. Stellantis hisseleri Paris Borsası'nda gün içinde yüzde 30'a varan düşüş kaydetti. Milano'da işlem gören hisseler, şirketin 2021'deki kuruluşundan bu yana en düşük seviyeye geriledi. Şirketin piyasa değeri zaman zaman 17 milyar euronun altına düştü; yani yazdığı zarar, kendi piyasa değerini aştı.
Dalga etkisi Avrupa genelinde hissedildi. Alman DAX endeksinde Mercedes-Benz, BMW ve Volkswagen hisseleri yüzde 2'ye varan kayıplarla günün en kötü performans gösteren kağıtları arasında yer aldı. Renault yüzde 2, tedarikçiler Valeo ve Forvia ise yüzde 1,2'nin üzerinde değer kaybetti.
Citi analistleri "Değer düşüklüğü bekleniyordu ancak büyüklüğü ve nakit çıkış bileşeninin ağırlığı önemli bir olumsuzluk" değerlendirmesinde bulundu. Equita ise yazdığı notta, zararın kendi 2 milyar euroluk tahminlerinin "çok üzerinde" gerçekleştiğini belirtti.
KANADA'DAKİ PİL RÜYASI DA BİTTİ
Stellantis aynı gün, LG Energy Solution ile Kanada'da kurduğu batarya ortak girişimi NextStar Energy'deki yüzde 49'luk payını LG'ye devredeceğini duyurdu. Taraflar kararı "karşılıklı stratejik bir adım" olarak nitelendirdi. Stellantis, NextStar'dan batarya tedarik almaya devam edecek. CEO Filosa işlemi "akıllı, stratejik bir adım" olarak tanımladı.
Projeye bugüne kadar 5 milyar Kanada dolarının üzerinde yatırım yapılmış ve tesis 1.300'den fazla kişiyi istihdam ediyor. NextStar, eski CEO Carlos Tavares döneminde şirketin lityum batarya üretimindeki amiral gemisi projesi olarak lanse edilmişti. Şimdi o amiral gemisinin kaptanlığı stratejik ortağa devrediliyor; gönüllü mü, mecburi mi olduğu ise yoruma açık.
"TAVARES MİRASI" İLE YÜZLEŞME
Bugünkü tablo, Stellantis'in son iki yılda yaşadığı sistemik çöküşün bir özeti niteliğinde. Eski CEO Carlos Tavares, Aralık 2024'te yönetim kuruluyla yaşadığı "görüş ayrılıkları" nedeniyle istifa etmişti. Tavares döneminde şirket agresif maliyet kesintileri ve iddialı bir elektrifikasyon stratejisi izledi. Ancak ABD pazarında yüksek fiyat politikası tüketiciyi uzaklaştırdı, bayiler isyan etti, UAW sendikası Tavares'in görevden alınması için kampanya başlattı.
Rakamlar durumun boyutunu ortaya koyuyor; Stellantis'in küresel satışları 2021'deki 6,5 milyon araçtan 2024'te 5,7 milyona geriledi. ABD satışları aynı dönemde yüzde 27 düşerek 1,3 milyona indi ve şirket pazar payı sıralamasında dördüncülükten altıncılığa geriledi. Lüks markası Maserati'nin satışları ise 2023'teki 30 bin araçtan 2024'te 10 bine düştü.
Tavares'in 2023'te aldığı 36,5 milyon euroluk tazminat paketi, bu performans tablosuyla yan yana getirildiğinde otomotiv tarihinin en pahalı veda hediyelerinden biri olarak duruyor.
"MÜŞTERİLER ARAÇLARI BEĞENMİYOR OLABİLİR"
AJ Bell yatırım direktörü Russ Mould, Stellantis'in elektrikli araç stratejisinde "yanlış bir bahis" oynadığını belirtti. Ancak asıl dikkat çekici olan Mould'un başka bir soruyu gündeme getirmesiydi:
"Stellantis'in elektrikli araç satışlarındaki hayal kırıklığının pazar koşullarından mı kaynaklandığı, yoksa sürücülerin şirketin araçlarını beğenmemesinden mi kaynaklandığı sorusu ortaya çıkıyor."
Soru retorik gibi görünse de rakamlar yanıt veriyor; Stellantis'in ABD'deki satışları 2025'te de düşmeye devam etti. Şirket, tüm yıl boyunca ABD'de 1,26 milyon araç sattı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 3'lük bir gerileme daha anlamına geliyor. 2015'teki zirve noktasına kıyasla düşüş yüzde 44'e ulaştı.
Pazar payı sıralamasında Honda tarafından geçilen Stellantis altıncı sıraya düştü; ABD pazar payı 2019'daki yüzde 12,6'dan 2025'in ikinci yarısında yüzde 7,9'a geriledi. Aynı dönemde GM yüzde 5,5, Toyota yüzde 8, Kia ise yüzde 7 satış artışı kaydetti. Stellantis Avrupa'da ikinci büyük üretici konumunu koruyor olsa da AB'deki elektrikli araç üretimi yüzde 15'in üzerinde düştü.
Çin pazarında ise şirket neredeyse yok; 2025'in ilk yarısında Fransız markalı araçların Çin satışları 29 bin adedi bile bulmadı, yüzde 0,3 pazar payına denk geldi. BYD gibi Çinli rakipler uygun fiyat ve hızlı inovasyonla küresel elektrikli araç pazarında yükselirken, Stellantis hisseleri Mart 2024'teki zirveden bu yana yüzde 62 değer kaybetti.
"UYGULAMA YILI" MI, "HAYATTA KALMA YILI" MI?
Tablonun tamamı karanlık değil. Stellantis, 2025'in ikinci yarısında hacim ve gelir artışına geri döndüğünü açıkladı. Dördüncü çeyrekte konsolide sevkiyatlar 1,5 milyon adet ile yıllık bazda yüzde 9 arttı; Kuzey Amerika sevkiyatları yüzde 43 yükseldi ve bölgede Q4 siparişleri yıllık bazda yaklaşık yüzde 150 arttı. Smart Car platformu hacmi yüzde 127 büyüdü. Güney Amerika'da yüzde 7, Ortadoğu ve Afrika'da yüzde 2, Çin ve Asya-Pasifik'te yüzde 20 artış kaydedildi. Yalnızca Genişletilmiş Avrupa bölgesi, daralan hafif ticari araç pazarı ve rekabet baskısı nedeniyle yüzde 4 düşüş gösterdi.
Şirket ABD'de tarihinin en büyük yatırımını duyurdu: Önümüzdeki dört yıl için 13 milyar dolar, 5 yeni araç lansmanı, 19 ürün aksiyonu ve 5.000'den fazla yeni istihdam. ABD üretim kapasitesinin yüzde 50 artırılması hedefleniyor. Yıl sonunda endüstriyel kullanılabilir likidite yaklaşık 46 milyar euroda kaldı; bu, bilançonun hala güçlü olduğuna işaret ediyor.
'YILDIZLARLA AYDINLATMAK'
Ancak bu iyileşme sinyalleri, 22 milyar euroluk zararın gölgesinde kalmaktan kurtulamadı. Filosa, 2026'yı daha önce "uygulama yılı" olarak tanımlamıştı. Şirketin açıkladığı rakamlar ise bu yılın daha çok "hasar tespit yılı" olacağına işaret ediyor. Stellantis, Mayıs ayında yeni strateji planını açıklamadan önce kapsamlı bir "sıfırlama" süreci yürüttüğünü belirtti.
21 Mayıs'taki Yatırımcı Günü'nde açıklanacak yeni strateji planı ve 26 Şubat'taki tam yıl sonuçları, Stellantis'in geleceğine dair daha net bir tablo sunacak. İkinci yarıdaki toparlanma sinyalleri umut verse de ortada tartışılmaz bir gerçek var:
"Yıldızlarla aydınlatmak" anlamına gelen Stellantis adı, bugünlerde kendi yatırımcılarını bile aydınlatmakta zorlanıyor.
