Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı nedeniyle küresel enerji arzında yaşanan kesintilerin ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek Avrupa’daki jet yakıtı stoklarının kritik seviyeye indiğini açıkladı. Birol, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanmanın sürmesi halinde yakın dönemde uçuş iptallerinin gündeme gelebileceğini söyledi.
İran savaşı pandemiyi solladı: Kovid sonrası en büyük stagflasyon tehdidi
"KÜRESEL EKONOMİ İÇİN BÜYÜK SONUÇLAR DOĞURACAK"
Associated Press’e konuşan Birol, enerji krizinin küresel ekonomiyi doğrudan etkileyecek bir boyuta ulaştığını vurguladı. Birol, “Şimdi durum çok zor ve küresel ekonomi için büyük sonuçlar doğuracak. Bu durum ne kadar uzarsa dünya genelindeki ekonomik büyüme ve enflasyon için o kadar kötü olacak” dedi.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının enerji fiyatlarını zincirleme şekilde artıracağını belirten Birol, “daha yüksek benzin fiyatları, daha yüksek doğal gaz fiyatları, daha yüksek elektrik fiyatlarına” yol açacağını ifade etti. Krizin etkilerinin eşit dağılmayacağını vurgulayan Birol, “Ekonomik sıkıntılar eşit şekilde hissedilmeyecek ve en çok etkilenecek ülkeler, sesi çok duyulan ülkeler olmayacak. Ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkeler olacak. Asya’daki, Afrika’daki ve Latin Amerika’daki daha yoksul ülkeler” diye konuştu.
"HİÇBİR ÜLKE, BU KRİZDEN MUAF OLMAYACAK"
Krizin uzaması halinde hiçbir ülkenin etkilerden kaçamayacağını dile getiren Birol, “Bazı ülkeler diğerlerinden daha zengin olabilir. Bazı ülkeler diğerlerinden daha fazla enerjiye sahip olabilir, ancak hiçbir ülke, bu krizden muaf olmayacak” ifadelerini kullandı. Boğazın birkaç hafta içinde açılmaması durumunda etkilerin daha da ağırlaşacağını belirten Birol, Avrupa’daki jet yakıtı stokuna dikkat çekerek, “Avrupa’da belki 6 haftalık kadar jet yakıtımız kaldı. Eğer Hürmüz Boğazı’nı açamazsak yakında A şehrinden B şehrine olan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağız” dedi.
Birol, birçok hükümet liderinin de benzer kaygılar taşıdığını aktararak, “Birçok hükümet lideri bana Hürmüz Boğazı, Mayıs sonuna kadar açılmazsa başta daha zayıf ekonomiler olmak üzere birçok ülkenin büyük zorluklarla karşılaşacağını ve bunun yüksek enflasyon rakamlarından yavaş büyümeye veya bazı durumlarda durgunluğa kadar uzanabileceğini söylüyor” şeklinde konuştu.
İran’ın boğazdan geçişler için ücret talep etmesi ihtimaline de karşı çıkan Birol, bunun küresel ticaret açısından riskli bir emsal oluşturabileceğini belirtti. Birol, “Bir kere değiştirirsek eski haline geri döndürmek zor olabilir. Burada uygulanan bir geçiş ücreti sisteminin orada uygulanmaması zor olacaktır. Petrolün A noktasından B noktasına koşulsuz olarak akmasını görmek isterim” dedi.
Trump: İran’la anlaşma yapmaya çok yakınız
Basra Körfezi’nde çok sayıda enerji yüklü geminin beklediğini ifade eden Birol, bölgede 110’dan fazla petrol tankeri ve 15’ten fazla LNG gemisinin sevkiyat için hazır olduğunu söyledi. Ancak bu akışın yeniden başlamasının tek başına yeterli olmayacağını belirten Birol, savaşın altyapıya verdiği zararın üretimi sınırlayabileceğini vurguladı.
"SAVAŞTAN ÖNCEKİ DURUMA GERİ DÖNMEMİZ 2 YIL SÜREBİLİR"
Birol, enerji tesislerinde ciddi hasar oluştuğunu belirterek toparlanmanın zaman alacağını ifade etti. “Ancak bu yeterli değil. Barış anlaşması olsa bile enerji tesislerinde savaşın yol açtığı hasar nedeniyle üretimin çatışma öncesi seviyelere dönmesi aylar sürebilir. Bölgedeki 80’den fazla önemli varlık hasar gördü. Bu 80 varlığın 3’te 1’inden fazlası ise ağır veya çok ağır hasar aldı. Savaştan önceki duruma geri dönmemiz kademeli olarak 2 yıla kadar sürebilir” değerlendirmesinde bulundu.
