2011’deki Fukuşima nükleer felaketinin ardından bölgenin boşaltılmasıyla bazı evcil domuzlar çiftliklerden kaçarak vahşi doğaya karıştı ve yerli yaban domuzlarıyla çiftleşmeye başladı. İnsan faaliyetlerinin yok denecek kadar azalması ve yeni domuzların bölgeye getirilmemesi, bilim insanları için bu melezleşmeyi inceleyebilecekleri benzersiz bir doğal laboratuvar oluşturdu.
Evcil ve yabani domuzların aynı yaşam alanını paylaşması, dünya genelinde ekolojik risklerle ilişkilendirilen melezleşme sorununu da gündeme getiriyor. Ancak bu sürecin biyolojik mekanizmaları şimdiye kadar yeterince net anlaşılmış değildi.
DNA ANALİZİYLE SOY TAKİBİ YAPILDI
Independent Türkçe'de yer alan habere göre, araştırmacılar, 2015–2018 yılları arasında yasak bölgede yaşayan 191 yaban domuzu ile 10 evcil domuzdan alınan doku örneklerini inceledi. Çalışmada yalnızca anneden geçen mitokondriyal DNA ile her iki ebeveynden aktarılan nükleer DNA analiz edilerek genetik karışımın detayları takip edildi.
Bu yöntem sayesinde melez popülasyonda evcil domuz genlerinin ne kadar kaldığı ve bu genlerin nesiller boyunca ne hızla azaldığı belirlendi.
EVCİL GENLER AZALIYOR, ÜREME AVANTAJI KALIYOR
Analizler, evcil domuzlarla çiftleşen yaban domuzlarının yavrularının yaklaşık beş nesil boyunca evcil anneden gelen mitokondriyal DNA’yı taşıdığını ortaya koydu. Ancak zaman içinde genetik yapı giderek yaban domuzlarına daha çok benzemeye başladı. Bu durum, melezlerin yeniden yaban domuzlarıyla çiftleşmeye devam ettiğini gösteriyor.
Araştırma ayrıca evcil domuz genlerinin, bilim insanlarının tahmin ettiğinden çok daha hızlı azaldığını ortaya koydu. Buna rağmen evcil domuzların yıl boyunca süren hızlı üreme döngüsü melez popülasyonda korunarak nüfus artışını hızlandırdı.
KÜRESEL ETKİLER VE YÖNETİM STRATEJİLERİ
Hirosaki Üniversitesi’nden araştırmanın yazarı Donovan Anderson, benzer genetik mekanizmanın dünyanın farklı bölgelerinde de yaşanabileceğini belirtti. Araştırmanın bir diğer yazarı Shingo Kaneko ise bulguların, yaban hayatı yönetimi ve istilacı türlerin kontrolü için önemli veriler sunduğunu vurguladı.
Bilim insanlarına göre, anne hattı üzerinden ilerleyen soy değişimini anlamak, yetkililerin nüfus patlaması risklerini daha doğru tahmin etmesine yardımcı olabilir.
