Gelir vergisi tarifesinde yer alan dilimlerin enflasyon oranında güncellenmemesi, çalışanların yıl ortasında aldığı enflasyon farkı ve maaş zamlarının önemli bir kısmının vergiye gitmesine neden oluyor.
Vergi uzmanı Ozan Bingöl tarafından yapılan son analizler, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ilk altı aylık yüzde 17,76 oranındaki Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin ardından çalışan maaşlarındaki erimeyi net bir şekilde ortaya koyuyor.
Yeniden değerleme oranlarının tarife artışlarında tam olarak uygulanmaması ve kuruş kısımlarının dikkate alınmaması nedeniyle vergi dilimleri yıllar içinde reel olarak geriledi.
Artık en ufak vergi kaçağı bile olmayacak, her işlem anlık izleniyor
2000 YILINDAN BU YANA GELİR VERGİSİ TARİFELERİNDE BÜYÜK DÜŞÜŞ
Vergi tarifelerindeki gerileme tarihsel verilerle karşılaştırıldığında tablonun ciddiyeti daha net görülüyor.
Gelir Vergisi Kanunu'nda yer alan ilk vergi dilimi 2000 yılında brüt asgari ücretin 21 katı düzeyinde belirlenmişken, 2026 yılında bu oran brüt asgari ücretin yaklaşık 5,8 katına kadar düştü.
Asgari ücretteki artış oranının vergi dilimlerine yansıtılmaması sonucunda çalışanlar, yılın henüz ilk aylarında bir üst vergi dilimine geçmek zorunda kalıyor.
Yeniden değerleme oranı hesaplanırken yüzde 5'i aşmayan kesirlerin dikkate alınmaması, vergi dilimi matrahlarının 110 bin TL seviyesinde kalmasına yol açtı.
Oysa kesirler sıfırlanmasaydı ilk dilim matrahı 521 bin 240 TL seviyesinde gerçekleşecekti.
YÜZDE 17,76 ORANINDAKİ ZAM ÜST VERGİ DİLİMİNE TAKILIYOR
Türkiye'de uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ortamı çalışanların satın alma gücünü düşürürken, yıl ortasında yapılan maaş iyileştirmeleri de vergi tarifesi nedeniyle etkisini kaybediyor.
Yılın ilk altı ayında gerçekleşen yüzde 17,76 oranındaki enflasyon artışı maaşlara yansıtıldığında, çalışanların vergi matrahı da aynı oranda yükseliyor.
Ancak vergi dilimleri sabit kaldığı veya düşük artırıldığı için çalışanlar temmuz ayından itibaren yüzde 15 yerine yüzde 20 ve yüzde 27'lik vergi dilimlerine giriyor.
Böylece enflasyon farkı olarak verilen artışın büyük bir kısmı Hazine'ye vergi olarak geri dönüyor.
Gençlere müjde: Vergiden muaf tutulacaklar
MEMUR MAAŞLARINDA VERGİ DİLİMİ MAYIS AYINDA YÜZDE 27 OLDU
Somut bir örnekle durum incelendiğinde, aylık vergi matrahı 100 bin TL olan bir kamu görevlisi yıla yüzde 15 vergi dilimi ile vergilendirilerek başlıyor.
Söz konusu çalışan ikinci ayda yüzde 20'lik vergi dilimine girerken, mayıs ayından itibaren yüzde 27'lik dilime dahil oluyor.
Temmuz ayında yapılan yüzde 17,76 oranındaki artışla birlikte aylık vergi matrahı 117 bin 520 TL seviyesine yükselen çalışan, elde ettiği 10 bin 423 TL'lik maaş artışı üzerinden yüzde 27 oranında vergiye tâbi oluyor.
Oysa tarife dilimleri eksik belirlenmeseydi bu kişi en çok yüzde 20'lik dilimde kalacak ve zamlı maaşı cebinde kalacaktı.
Özel sektörde Toplu İş Sözleşmesi (TİS) ve iş veren sözleşmeleri kapsamında yapılan zamlar da aynı mekanizma nedeniyle eriyor.
TORBA YASALARDA YER ALMAYAN VERGİ DİLİMİ DÜZENLEMESİ
Son dönemde kamuoyunda sıkça tartışılan torba yasa düzenlemelerinde Katma Değer Vergisi (KDV) muafiyetleri, taksi plakaları ve konaklama vergisi gibi çeşitli idari konular yer alırken, çalışanların vergi tarifelerine ilişkin bir adım atılmadığı dikkat çekiyor.
Vergi uzmanı Ozan Bingöl, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunu söyledi:
"Tartışmanın geniş bir kesimini ilgilendiren bu sorunun bir türlü düzeltilmemesi neye bağlanmalı?
Ben vergi ile yurttaş arasındaki örgütsel ilişkinin kurulamamış olmasına bağlıyorum."
Türkiye'de vergi ile yurttaşlık arasındaki örgütsel ilişkinin kurulamamış olması, toplumun büyük kesiminin iletişime ve eleştirisine engel olması büyük engellerden birisi olarak öne çıkarken, vatandaşların ödediği verginin hesabını sormaması demokratik gelişme adına ayrı bir çıkmaz oluşturuyor.
Mülk sahiplerini ve iş dünyasını rahatlatıcı adımlar atılırken, geniş halk kitlelerini ilgilendiren vergi dilimlerinin acilen adil bir yapıya kavuşturulması gerekiyor.
Rakamlar yalan söylemiyor: Türkiye'nin refah düzeyi, Balkan ülkelerinin gerisine düştü
