Türkiye'nin en büyük ağır sanayi bölgelerinden biri olan İzmir'in Aliağa ilçesinde bugün korku dolu anlar yaşandı. Arama motorlarında ve sosyal medyada hızla yayılan "İzmir'de nerede patlama oldu?", "Aliağa demir çelik fabrikası yangını söndürüldü mü?" ve "Habaş patlamasında ölü veya yaralı var mı?" soruları bölge halkı ve işçi aileleri tarafından endişeyle takip ediliyor.
Çevredeki yerleşim yerlerinden de duyulan şiddetli patlama sesinin ardından gökyüzünü kaplayan dumanlar, olayın ciddiyetini gözler önüne serdi. İtfaiye, AFAD ve UMKE ekiplerinin bölgedeki kırmızı alarm durumu devam ediyor.
İZMİR ALİAĞA'DA PATLAMA NEREDE OLDU?
İzmir'deki şiddetli patlamanın adresi, ağır sanayi tesislerinin kalbi konumundaki Aliağa ilçesi oldu. Çakmaklı Mahallesi, Atatürk Caddesi üzerinde faaliyet gösteren dev sanayi kuruluşu HABAŞ Demir-Çelik Fabrikası'nın üretim sahasında saat 11.30 sularında büyük bir patlama gerçekleşti. Patlamanın etkisiyle tesisin bir bölümünde hızla yangın başlarken, yoğun siyah dumanlar Aliağa'nın birçok noktasından görünür hale geldi. Çevredeki diğer sanayi tesislerinde de kısa süreli paniğe neden olan olayın ardından, 112 Acil Çağrı Merkezi'ne yapılan yoğun ihbarlar üzerine bölgeye İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'na bağlı çok sayıda arazöz, köpük kulesi ve sağlık ekibi sevk edildi.
Aliağa HABAŞ Demir-Çelik Fabrikası’nda patlama: Ekipler yangına müdahale ediyor
HABAŞ DEMİR ÇELİK PATLAMASINDA ÖLÜ YA DA YARALI VAR MI?
Olay yerinden aktarılan ilk bilgilere göre, patlama anında üretim bandında ve fırın bölgesinde bulunan bazı işçilerin yaralandığı belirtilmektedir. Sağlık ekipleri (UMKE ve 112 Acil), yangın bölgesinden tahliye edilen yaralılara ilk müdahaleyi olay yerinde yaparak ambulanslarla Aliağa Devlet Hastanesi ve çevre ilçelerdeki tam teşekküllü hastanelerin yanık ünitelerine sevk işlemlerini başlatmıştır. Şu an için resmi makamlardan herhangi bir can kaybı açıklaması yapılmamış olup, itfaiye ekiplerinin hem alevleri kontrol altına alma hem de içeride mahsur kalan başka bir personel olup olmadığını arama-kurtarma çalışmaları (soğutma işlemleriyle koordineli olarak) sürmektedir.
HABAŞ FABRİKA PATLAMASI NEDEN OLDU?
ELEKTRİKLİ ARK OCAĞI TEHLİKESİ
HABAŞ gibi dev entegre tesislerde hurda demir, binlerce derece sıcaklıktaki elektrikli ark ocaklarında eritilir. Bu ergitme işlemi sırasında hurda metalin içinde kapalı kalmış bir basınçlı tüp, su birikintisi veya mühimmat kalıntısı (askeri hurdalardan gelen) ocağa girdiğinde, saniyeler içinde binlerce kat genleşerek yıkıcı bir "şok dalgası (buhar patlaması)" yaratır. Bu tür patlamalar, TNT patlamasına eşdeğer bir tahribat gücüyle ocağın çelik kapaklarını fırlatacak kadar şiddetlidir.
SICAK CÜRUF VE SU İLE TEMASI
Demir-çelik fabrikalarındaki en ölümcül ikinci senaryo ise "cüruf (metalik atık köpüğü)" patlamalarıdır. Yaklaşık 1500°C sıcaklığındaki sıvı cüruf veya eriyik çelik, döküm sırasında kazara en ufak bir su veya nem birikintisiyle temas ederse; su anında buharlaşarak hacmini 1600 kat artırır. Literatürde Buhar İnfılağı (Steam Explosion) olarak bilinen bu fiziksel reaksiyon, sıvı metali bir şarapnel gibi etrafa saçarak fabrikada devasa yangınlara ve çevredeki işçilerde ağır yanık travmalarına neden olur.
Olay yeri inceleme ekiplerinin (OİY) hazırlayacağı kaza raporunda, HABAŞ'taki patlamanın bir ark ocağı içi hurda anomalisi mi yoksa döküm sırasındaki sıvı-su teması mı olduğu netlik kazanacaktır.
