Küresel iklim değişikliğiyle birlikte yükselen sıcaklıklar, değişen nem oranları ve hava kirliliği, insan sağlığını farklı yönlerden etkiliyor. Özellikle büyükşehirlerde yoğun trafik, sanayi faaliyetleri ve fosil yakıt kullanımından kaynaklanan kirleticiler, cilt sağlığı açısından da risk oluşturuyor.
Bilimsel araştırmalar, hava kirliliğine uzun süre maruz kalmanın ciltte pigment lekeleri ve kırışıklık oluşumuyla ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, hava kirliliğinin cilt bariyerini zayıflattığını, nem kaybını artırabildiğini ve erken yaşlanmaya neden olan süreçleri hızlandırabildiğini belirtti.
ARAŞTIRMA: HAVA KİRLİLİĞİNE MARUZ KALANLARDA YÜZDE 20 DAHA FAZLA LEKE
Journal of Investigative Dermatology dergisinde yayımlanan ve Almanya'da yürütülen SALIA araştırması, hava kirliliği ile cilt yaşlanması arasındaki ilişkiyi inceledi.
70-80 yaş aralığındaki 400 kadının değerlendirildiği araştırmada, trafik kaynaklı partiküllere ve havadaki kurum parçacıklarına maruz kalma düzeyleri karşılaştırıldı.
Araştırmacılar, belirli düzeylerdeki partikül kirliliği artışının alın ve yanaklardaki pigment lekelerinde yaklaşık yüzde 20 artışla ilişkili olduğunu belirledi.
Çalışmada hava kirliliği ile ciltteki kırışıklıklar arasında da ilişki saptanırken, en belirgin bulgular pigment lekelerinde görüldü.
"SAÇ TELİNİN 30'DA BİRİ BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ PARTİKÜLLER CİLDİ TEHDİT EDİYOR"
Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, hava kirliliğinin etkilerinin yalnızca akciğerlerle sınırlı olmadığını söyledi.
Cildin dış ortamla sürekli temas halinde bulunan en büyük organ olduğunu hatırlatan Tatlıparmak, fosil yakıt ve sanayi kaynaklı mikroskobik partiküllerin cildin koruyucu yapısını olumsuz etkileyebildiğini belirtti.
Tatlıparmak, "Saç telinin neredeyse otuzda biri büyüklüğündeki fosil yakıt ve sanayi kaynaklı mikro partiküller, gözeneklerden içeri sızarak cildin en dıştaki koruyucu lipid tabakasını delip geçiyor. Bu bariyer zayıfladığında cilt nemini hızla kaybederken alt katmanlarda hücresel düzeyde yoğun bir oksidatif stres dalgası başlıyor" dedi.
Hava kirliliğinin ciltteki yaşlanma mekanizmalarını tetikleyebileceğine dikkat çeken Tatlıparmak, bu süreçte kolajen yapısının da zarar görebildiğini ifade etti.
ERKEN YAŞLANMA, KIRIŞIKLIK VE CİLT LEKELERİNE DİKKAT
Tatlıparmak, hava kirliliği nedeniyle oluşan oksidatif stresin cildin elastikiyetini etkileyerek kırışıklıkların belirginleşmesine neden olabileceğini söyledi.
Ciltteki pigment üretiminin de bu süreçten etkilenebildiğini belirten Tatlıparmak, şu ifadeleri kullandı:
"Serbest radikallerin tetiklediği bu süreç, kolajen liflerini parçalayarak erken yaşlanmayı, elastikiyet kaybını ve derin kırışıklıkları hızlandırıyor. Aynı zamanda melanin üretim mekanizması kontrolden çıktığı için inatçı lekelenmeler ortaya çıkıyor."
Tatlıparmak, hava kirliliği ve çevresel etkenlerin egzama, rozasea ve sedef hastalığı gibi iltihaplı cilt rahatsızlıklarının alevlenmesine de yol açabildiğini belirtti.
ARTAN SICAKLIKLAR CİLT BARİYERİNİ ZAYIFLATABİLİYOR
İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar ve değişen nem koşulları da cildin doğal dengesini etkileyebiliyor.
Özellikle aşırı sıcaklarda terleme ve su kaybının artması, ciltte kuruluk ve hassasiyetin belirginleşmesine yol açabiliyor.
Tatlıparmak, güneşin ultraviyole ışınlarına maruz kalmanın da hava kirliliğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Cilt sağlığını korumak için günlük bakım alışkanlıklarının önemli olduğunu belirten Tatlıparmak, bakımın yalnızca estetik bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
"ŞEHRİN HAVASINI TEMİZLEYEMEYİZ AMA CİLDİMİZİ KORUYABİLİRİZ"
Prof. Dr. Aslı Tatlıparmak, şehir yaşamında cildi çevresel etkenlerden korumak için düzenli bakım yapılmasını önerdi.
Cildin nem dengesini koruyan ürünlerin kullanılmasının önemine dikkat çeken Tatlıparmak, güneş koruyucu kullanımının yaz aylarıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti.
Tatlıparmak, "Günlük cilt bakımını sadece bir güzellik ya da makyaj adımı olarak görmek büyük bir yanılgı olur. Kirli bir şehirde yaşarken cildi doğru korumak, vücudumuz için doğrudan bir kalkan oluşturmak ve temel bir sağlık önlemidir" dedi.
C vitamini içeren ürünlerin de cilt bakımında kullanılabileceğini ifade eden Tatlıparmak, geniş spektrumlu güneş koruyucuların dört mevsim tercih edilmesini önerdi.
Tatlıparmak, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Şehrin havasını tek başımıza bir günde temizleyemeyiz fakat doğru koruma alışkanlıklarıyla cildimizin bu kirlilik karşısında yıpranmasını önlemek tamamen bizim elimizde."
