Yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı kalmayıp kalp, böbrek, göz ve sinir sisteminde kalıcı tahribatlara yol açabilen diyabet, Türkiye’de ve dünyada halk sağlığını en çok tehdit eden kronik sorunların başında geliyor. Hastalığın yayılma hızına dikkat çeken Acıbadem Eskişehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Gökalp, ürkütücü tabloyu gözler önüne serdi.
Türkiye’de yaklaşık 10 milyon yetişkinin diyabetle mücadele ettiğini belirten Prof. Dr. Gökalp, "On beş yıl önce yapılan araştırmalarda yetişkin nüfustaki sıklık yüzde 14 civarındayken bugün bu oran yaklaşık yüzde 20’ye ulaştı. En endişe verici nokta ise her 3 diyabetli yetişkinden birinin hasta olduğunu dahi bilmemesidir" diyerek sinsi tehlikeye vurgu yaptı.
DÜNYADA HER 6 SANİYEDE 1 CAN KAYBI
Küresel ölçekte yaklaşık 600 milyon kişinin diyabetle yaşadığını ifade eden Gökalp, ölüm oranlarındaki ciddiyete değindi:
"Maalesef her 6 saniyede 1 kişi diyabet kaynaklı komplikasyonlar sebebiyle hayatını kaybediyor. Geçmişte gelişmiş ve refah seviyesi yüksek ülkelerde daha sık rastlanan bu hastalık, günümüzde değişen beslenme ve yaşam tarzı nedeniyle düşük ve orta gelirli ülkelerde yoğunlaştı; hastaların yüzde 75'i bu coğrafyalarda yaşıyor."
OBEZİTE VE HAREKETSİZLİK TETİKLİYOR
Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki farkları aktaran Prof. Dr. Gökalp, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücrelere hasar vermesiyle Tip 1 diyabetin doğduğunu; insülin direnci ve salgılama bozukluğuyla ortaya çıkan Tip 2 diyabetin ise önlenebilir faktörlerle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi. Özellikle karın çevresindeki yağlanma, hareketsiz yaşam tarzı, aile öyküsü ve sağlıksız beslenmenin riski katbekat artırdığı kaydedildi.
TEK TİP İLAÇ DÖNEMİ BİTTİ: BİREYSEL TEDAVİ YAKLAŞIMI
Diyabet tedavisinde hastanın yalnızca şeker ölçümüne bakılmadığını, tüm vücut sağlığının ele alındığını vurgulayan Prof. Dr. Gökalp, güncel tıp yaklaşımlarını şöyle özetledi:
"Artık her hastaya standart aynı tedavi uygulanmıyor; bireyselleştirilmiş planlamalar yapılıyor. Hastanın kalp-damar geçmişi, obezite durumu, böbrek ve karaciğer fonksiyonları detaylıca inceleniyor. Son dönemde böbrekten şeker atılımını artıran SGLT2 inhibitörleri ile iştah mekanizmasını düzenleyen GLP-1 grubu ilaçlar, şeker kontrolünün yanı sıra kilo kaybına ve kalp sağlığına sundukları koruyucu kalkanla öne çıkıyor."
PARMAK DELME ZORUNLULUĞUNA SON VEREN AKILLI SİSTEMLER
Teknolojik yeniliklerin hasta konforunu önemli ölçüde artırdığını belirten uzman isim, "Yapay pankreas" ve "akıllı sensör" uygulamalarına açıklık getirdi:
Akıllı insülin sistemi (Yapay Pankreas): Bu yöntem cerrahi olarak nakledilen biyolojik bir organ değildir. Cilt altına insülin ileten pompa, şeker seviyesini sürekli ölçen sensör ve gerekli dozu otomatik hesaplayan gelişmiş bir yazılımın bir araya geldiği akıllı bir sistemdir.
Cilt altı şeker sensörleri: Kola takılan küçük bir sensörle çalışan sürekli glukoz izleme cihazları sayesinde hastalar gün boyu cep telefonlarından anlık şeker takiplerini yapabilmektedir. Bu yenilik konfor sağlasa da uzmanlar belirli durumlarda parmak ucu ölçümlerinin hâlâ gerekli olabileceğini hatırlatıyor.
