Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenlemeler, 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe giriyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerle, dijital reklamlardan sosyal medya tanıtımlarına, yapay zeka ile oluşturulan içeriklerden indirim kampanyalarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar uygulanacak.
Düzenlemeyle birlikte reklam verenlerin, özellikle kişiye özel hedeflenen reklamlar konusunda tüketicilere daha fazla bilgi sunması zorunlu hale gelecek. Tüketiciler, kendilerine gösterilen hedefli reklamların hangi kriterlere göre belirlendiğini ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini öğrenebilecek.
ÇOCUKLARA YÖNELİK HEDEFLİ REKLAMLARA YASAK
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri çocukların kişisel verileri kullanılarak hazırlanan reklamlar oldu.
Buna göre, çocuklara yönelik reklamlarda kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam gösterimi yapılamayacak.
YAPAY ZEKA İLE HAZIRLANAN REKLAMLARA AÇIKLAMA ZORUNLULUĞU
Yapay zeka teknolojileri kullanılarak hazırlanan reklamlar da yeni kurallar kapsamına alındı.
Reklamlarda, gerçek bir kişiden ayırt edilemeyecek şekilde oluşturulan dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun tüketicinin anlayabileceği açık ve görünür biçimde belirtilmesi gerekecek.
Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçekte kullanmadığı bir ürünü deneyimlediği veya bir hizmeti önerdiği izlenimi veren reklamlara izin verilmeyecek.
INFLUENCER REKLAMLARINDA YENİ DÖNEM
Sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı tanıtımlarda da yeni kurallar uygulanacak.
Influencer'ların kazanç, ücretsiz ürün, indirim, davet veya benzeri bir menfaat karşılığında yaptığı paylaşımlarda artık "sponsorlu", "işbirliği" veya "davet" gibi ifadeler yerine "reklam" veya "tanıtım" ibarelerini kullanması zorunlu olacak.
Bu düzenlemeyle tüketicilerin reklam niteliğindeki içerikleri daha kolay ayırt edebilmesi amaçlanıyor.
TÜKETİCİLERE HANGİ REKLAMLAR GÖSTERİLEMEYECEK?
Yeni yönetmelikle bazı reklam türlerine sınırlama getirilecek. Buna göre:
- Çocukların kişisel verileri kullanılarak hazırlanan hedefli reklamlar gösterilemeyecek.
- Yapay zeka ile oluşturulan ve gerçek kişilerle karıştırılabilecek dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda gerekli açıklama yapılmadan tanıtım yapılamayacak.
- Gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyası kullanılarak, o kişinin bir ürünü veya hizmeti gerçekten kullandığı ya da tavsiye ettiği izlenimi oluşturulan reklamlar yasaklanacak.
- Falcı, medyum, astrolog ve benzeri kişiler tarafından verilen reklamlar ile yasa dışı bahis, kumar ve yasa dışı şans oyunlarını teşvik eden reklamlar yayımlanamayacak.
- Tüketicilerin çevre hassasiyetini istismar eden, "çevre dostu" gibi genel ifadelerle yapılan ancak dayanağı açıklanmayan çevresel iddialara yer verilemeyecek.
- Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamlar yapılamayacak.
- Akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanıldığı reklamlar yasaklanacak.
İNDİRİM REKLAMLARINDA "ÖNCEKİ FİYAT" KURALI DEĞİŞTİ
Yeni düzenlemeyle indirim kampanyalarına da yeni şartlar getirildi.
İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirime esas alınacak fiyat olacak. Böylece ürünlerin fiyatının önce yükseltilip ardından indirim yapılmış gibi gösterilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çabuk bozulan ürünler ile hizmetlerde ise indirim öncesindeki son fiyat esas alınacak.
TÜKETİCİ YORUMLARINA DA YENİ DÜZENLEME
İnternet üzerindeki tüketici değerlendirmeleri için de yeni kurallar getirildi.
Satın alma süreci doğrulanamayan platformlardan alınan tüketici yorumları yayımlanamayacak. Ayrıca değerlendirmeler ürün, hizmet, teslimat veya satıcı gibi farklı başlıklarda yayımlanıyorsa tüm yorumlara aynı alanda açık ve kolay erişilebilir şekilde yer verilmesi gerekecek.
ŞİKAYET CEVAP SÜRESİ 72 SAATTEN 48 SAATE DÜŞÜRÜLDÜ
Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcıların açıklama yapabilmesi için tanınan süre de değiştirildi.
Daha önce 72 saat olan cevap verme süresi 48 saate indirildi. Bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
Ticaret Bakanlığı, yeni düzenlemelerle tüketicilerin aldatıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı daha etkin korunmasının hedeflendiğini açıkladı.
