Ankara'nın 30 Ekim'de ev sahipliği yapacağı Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in toplantıya katılmayacağı açıklandı. Azerbaycan basınında yer alan bilgilere göre Aliyev, önceden planlanan etkinlikleri ve yoğun çalışma programı nedeniyle Ankara'ya gelmeyecek. Zirvede Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil edecek.
Aliyev'in katılmama kararı, Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim kurumlarına alınmaması nedeniyle yaşanan tartışmaların iki ülke ilişkilerinde diplomatik gerilime dönüştüğü bir dönemde geldi.
ERDOĞAN TELEFONLA ARAYIP ZİRVEYE DAVET ETMİŞTİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Ekim'de Aliyev ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde Azerbaycan liderini Ankara'da düzenlenecek zirveye şahsen davet etmişti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının görüşmeye ilişkin açıklamasında, iki liderin Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldığı belirtilmişti.
Erdoğan'ın Azerbaycan'ın bağımsızlığının 35'inci yıl dönümünü kutladığı görüşmede, Aliyev'e TDT Zirvesi için davet ilettiği duyurulmuştu.
Söz konusu davet, iki ülke arasında başörtüsü tartışmaları nedeniyle yaşanan gerilimin ardından gelmesi bakımından dikkat çekmişti.
ALİYEV'İN TALEBİYLE GÖREVDEN ALINDIĞI ÖNE SÜRÜLEN SARAL İSTİFA ETMİŞTİ
Azerbaycan'da okullarda uygulanan başörtüsü kısıtlamalarına ilişkin tartışmalar, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın Bakü yönetimini eleştirmesinin ardından diplomatik boyut kazanmıştı.
Saral'ın açıklamaları Azerbaycan yönetiminin tepkisini çekerken, Bakü'nün Ankara'dan Saral'ın görevden alınmasını istediği öne sürülmüştü.
25 Ekim'de gazeteci Talat Atilla'ya konuşan Saral, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın talimatıyla görevinden ayrıldığını açıklamıştı. Saral, kararın Azerbaycan hakkındaki sözleriyle bağlantılı olup olmadığı sorusuna "Evet, öyle görünüyor" yanıtını vermişti.
Saral, 26 Ekim'de de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla 2016 yılından bu yana sürdürdüğü Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevinden istifasını sunduğunu duyurmuştu.
Saral'ın görevinden ayrılması, Aliyev'in Ankara Zirvesi'ne katılımı konusunda yaşanan belirsizliğin devam ettiği günlerde gerçekleşmişti.
"SARAL GÖREVDEN ALINMASAYDI ALİYEV GELMEYECEKTİ" İDDİASI
Gazeteci İsmail Saymaz, 28 Ekim'de yayımlanan haberinde, Azerbaycan kaynaklarının Saral'ın görevden alınmaması halinde Aliyev'in Ankara Zirvesi'ne katılmayacağını söylediğini aktarmıştı.
Haberde, Bakü yönetiminin Saral'ın açıklamalarından rahatsız olduğu ve konunun iki ülke ilişkilerinde önemli bir anlaşmazlığa dönüştüğü ileri sürülmüştü.
Ancak Saral'ın görevden ayrılmasının ardından da Aliyev'in zirveye katılmayacağının açıklanması dikkat çekti.
Aliyev'in Ankara'ya gelmeme kararının başörtüsü tartışmalarıyla bağlantılı olup olmadığına ilişkin Azerbaycan tarafından herhangi bir açıklama yapılmadı.
GEREKÇE OLARAK 15 YAŞ ALTI FUTBOL TURNUVASI GÖSTERİLDİ
Azerbaycan kaynakları, Aliyev'in zirveye katılmama gerekçesini Bakü'de düzenlenen FIFA U-15 Dünya Kupası ve Festivali'nin final programı olarak açıkladı.
Yapılan bilgilendirmeye göre Aliyev, 30 Ekim'de turnuvanın final karşılaşmasının ardından düzenlenecek ödül törenine katılarak finalistlere ödüllerini verecek.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın bu programa katılımının önceden planlandığı, yoğun çalışma takvimi nedeniyle Ankara Zirvesi'nde bulunamayacağı belirtildi.
Aliyev'in talimatıyla Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov'un Azerbaycan'ı temsil edeceği, Azerbaycan heyetinin zirve kapsamındaki diğer etkinliklere de aktif katılım sağlayacağı bildirildi.
SABAH "İLİŞKİLERİMİZ EN ÜST DÜZEYDE" DEDİ, ÖĞLEDEN SONRA KATILMAYACAĞI AÇIKLANDI
Aliyev'in Ankara'ya gelmeme kararı, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla Erdoğan'a gönderdiği kutlama mesajının ardından duyuruldu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, sabah saatlerinde yayımlanan mesajında Erdoğan'a "Aziz kardeşim" diye hitap etmiş, iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihsel dostluk ve kardeşlik bağlarına dayandığını vurgulamıştı.
Aliyev mesajında, 2021 yılında imzalanan Şuşa Beyannamesi'ni hatırlatarak şu ifadeleri kullanmıştı:
"2021 yılında sizinle birlikte imzaladığımız Şuşa Beyannamesi ile ülkelerimiz arasındaki ilişkiler en üst seviyeye, müttefiklik düzeyine ulaşarak nitelik bakımından yeni bir içerik ve anlam kazanmıştır."
Ancak aynı günün ilerleyen saatlerinde Aliyev'in, Erdoğan'ın ev sahipliğindeki zirveye katılmayacağının duyurulması, başörtüsü krizi sonrasında Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri yeniden gündeme taşıdı.
BAŞÖRTÜSÜ KRİZİNİN GÖLGESİNDE KRİTİK ZİRVE
Türkiye'nin 30 Ekim'de Azerbaycan'dan Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını devralacağı zirve, iki ülke ilişkileri bakımından da önem taşıyor.
Zirvede Türk dünyasında siyasi ve ekonomik iş birliği, enerji, ticaret, ulaştırma ve bölgesel güvenlik konularının ele alınması bekleniyor.
Aliyev'in katılmama kararıyla Azerbaycan, dönem başkanlığının Türkiye'ye devredileceği toplantıda cumhurbaşkanı yerine dışişleri bakanı düzeyinde temsil edilecek.
Karar, Erdoğan'ın kişisel daveti ve Saral'ın görevden ayrılmasıyla sonuçlanan başörtüsü tartışmalarının ardından gelmesi bakımından dikkat çekti.
