İsrail'de 27 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ardından gözler sandık çıkış anketlerine çevrildi. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyan seçimlerde, iktidardaki sağ ve dinî partilerin oluşturduğu koalisyon ile Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu arasında hükümet kurma mücadelesi öne çıktı.
Anadolu Ajansının İsrail devlet televizyonunun sandık çıkış anketlerinden aktardığı verilere göre, muhalefet bloğu 52 sandalyeyle Netanyahu liderliğindeki 50 sandalyelik koalisyonun önüne geçti. Ancak her iki siyasi kamp da 120 üyeli Knesset'te hükümet kurmak için gereken 61 milletvekili desteğine ulaşamadı.
Seçimlerin dikkat çeken gelişmesi ise İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin yükselişi oldu. Sandık çıkış anketlerinde toplam 18 sandalye ile gösterilen Arap partileri, yeni hükümetin kurulmasına yönelik siyasi hesaplarda önemli bir konuma yerleşti.
LİKUD BİRİNCİ PARTİ ANCAK 7 SANDALYE KAYBI GÖRÜNÜYOR
Sandık çıkış anketlerine göre Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi, 25 sandalyeyle seçim yarışında ilk sırada yer aldı.
Ancak mevcut parlamentoda 32 milletvekili bulunan Likud'un sandalye sayısının 25'e gerilemesi öngörülüyor. Bu, partinin 7 sandalye kaybına işaret ediyor.
Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar Partisi ise 21 sandalyeyle ikinci sırada bulunuyor.
Likud'un birinci parti konumunu korumasına rağmen Netanyahu'nun liderliğindeki koalisyonun toplam sandalye sayısı 50'de kalıyor.
Bu tablo, Netanyahu'nun mevcut ortaklarıyla hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamadığını gösteriyor.
MUHALEFET 52, NETANYAHU BLOĞU 50 SANDALYEDE
Anadolu Ajansının paylaştığı sandık çıkış anketi grafiğine göre 120 sandalyeli Knesset'te muhalefet bloğunun 52, Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun ise 50 sandalye kazanması öngörülüyor.
Muhalefet bloğunda Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ilk sırada bulunurken, Naftali Bennett ve Yair Lapid'in Birlikte Listesi 13 sandalyeyle onu izliyor.
Demokratlar Partisi'nin 10, İsrail Evimiz Partisi'nin ise 8 sandalye kazanacağı tahmin ediliyor.
Netanyahu bloğunda ise Likud'un 25 sandalyesine ek olarak Yahudi Gücü'nün 7, Dinî Siyonizm'in 6, Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin 6 ve Şas'ın 6 sandalye kazanması bekleniyor.
Böylece iki büyük siyasi blok arasında yalnızca 2 sandalyelik fark oluşurken, hiçbir taraf tek başına parlamento çoğunluğunu sağlayamıyor.
ARAP PARTİLERİNDEN TARİHÎ ÇIKIŞ: 18 SANDALYE
İsrail seçimlerinde sandık çıkış anketlerinin en dikkat çekici sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerin elde ettiği sandalye sayısı oldu.
Anadolu Ajansının aktardığı grafiğe göre Ortak Liste 11, Birleşik Arap Listesi (Ra'am) ise 7 sandalye ile gösterildi.
Böylece iki Arap partisinin toplam sandalye sayısı 18'e ulaşıyor.
Mevcut parlamentoda toplam 10 sandalye ile temsil edilen Arap partilerinin, sandık çıkış anketlerindeki tabloya göre sandalye sayılarını önemli ölçüde artırması bekleniyor.
Bu dağılımın kesin sonuçlarla doğrulanması halinde, Arap partileri parlamentoda tarihî bir temsil düzeyine ulaşacak.
İsrail devlet televizyonunun ilk saatlerde aktardığı bir diğer sandık çıkış anketinde ise Arap partileri toplam 17 sandalye ile gösterilmişti. Farklı kanalların anketlerinde 17 ile 18 arasında değişen tahminler, Filistinli vatandaşların siyasi temsilinde belirgin bir yükselişe işaret ediyor.
ARAP PARTİLERİ HÜKÜMETİN KURULMASINDA KİLİT KONUMDA
Sandık çıkış anketlerinde ortaya çıkan dağılım, İsrail'de yeni hükümetin kurulmasına yönelik hesapları da değiştirdi.
Netanyahu'nun mevcut koalisyonu 50 sandalyeyle çoğunluk için gereken sayının 11 sandalye gerisinde bulunuyor.
Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğunun ise 52 sandalye ile 61 milletvekili sınırına ulaşabilmesi için en az 9 milletvekilinin daha desteğine ihtiyacı var.
Bu nedenle 18 sandalye kazanması öngörülen Arap partilerinin seçim sonrasındaki tutumu önem taşıyor.
Ancak Arap partilerinin muhalefet bloğuna katılacağı veya yeni kurulacak bir hükümeti destekleyeceği henüz kesinleşmiş değil.
Koalisyon görüşmelerinde partilerin siyasi öncelikleri ve birbirleriyle iş birliği yapma koşulları belirleyici olacak.
EISENKOT: NETANYAHU'YA GÜVEN TAMAMEN BİTTİ
Netanyahu'nun en önemli siyasi rakiplerinden Yashar Partisi Genel Başkanı Gadi Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin ardından yaptığı açıklamada sonuçları İsrail'deki ana akım siyasi çoğunluğun zaferi olarak değerlendirdi.
Eisenkot, ilk sonuçların Netanyahu'ya ve kendi ifadesiyle "7 Ekim hükümetine" yönelik güvenin sona erdiğini gösterdiğini savundu.
Muhalefet lideri, "İlk sandık çıkış anketi sonuçları, Siyonist çoğunluk ve İsrail vatandaşlarının büyük bir kısmı nezdinde Netanyahu'ya ve '7 Ekim hükümetine' güvenin tamamen bittiğini göstermektedir" ifadelerini kullandı.
Nihai sonuçların sandık çıkış anketleriyle örtüşmesi durumunda Netanyahu hükümetinin yerine yeni bir yönetim oluşturmak için harekete geçeceğini belirten Eisenkot, ulusal seferberlik niteliğinde bir hükümet kurmayı hedeflediğini açıkladı.
ORTAK LİSTE LİDERİ: GÖZ ARDI EDİLEMEYECEK KADAR GÜÇLÜYÜZ
Arap partilerinden Ortak Liste'nin lideri Yousef Jabareen de partisinin sandık çıkış anketlerinde elde ettiği sonuca ilişkin açıklama yaptı.
Jabareen, "Ortak Liste, hangi siyasi senaryo gerçekleşirse gerçekleşsin göz ardı edilemeyecek kadar büyük ve güçlü bir liste" dedi.
İsrail vatandaşı Filistinlilerin karşı karşıya olduğu sorunlara dikkat çeken Jabareen, şiddet ve suç olayları, Negev bölgesindeki ev ve köy yıkımları, ayrımcılık ve konut yetersizliği gibi sorunlara karşı mücadele edeceklerini söyledi.
Jabareen, siyasi kararlarını temsil ettikleri toplumun haklarını koruma sorumluluğuyla alacaklarını belirtti.
YAIR LAPID: HALK NETANYAHU'YA EVİNE DÖN DEDİ
Eski İsrail Başbakanı Yair Lapid de sandık çıkış anketlerinin ardından Netanyahu yönetimini hedef aldı.
Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Lapid, Netanyahu liderliğindeki koalisyonun ağır bir yenilgiyle karşı karşıya olduğunu savundu.
Lapid, "Kimsenin sizi yanıltmasına izin vermeyin. Netanyahu bloğu ağır bir yenilgiye uğradı. Bu tam anlamıyla bir çöküş ve halk onlara evlerine dönmelerini söyledi" ifadelerini kullandı.
Lapid'in açıklaması, Netanyahu karşıtı siyasi partilerin seçim sonuçlarını yeni bir hükümet kurma fırsatı olarak değerlendirdiğini ortaya koydu.
DIŞİŞLERİ BAKANI SAAR: KUTLAMALAR İÇİN ERKEN
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise muhalefetin sandık çıkış anketlerine ilişkin değerlendirmelerine tepki gösterdi.
İlk sonuçların kesinleşmediğini hatırlatan Saar, muhalefetin kutlamalar için erken davrandığını savundu.
Saar, X hesabından yaptığı açıklamada, "Solun kutlamaları için henüz erken. Taraflı yorumcuların kendini beğenmiş tavırları ise gülünç" dedi.
Netanyahu'nun Likud Partisi'nin en fazla sandalye kazanan siyasi parti olarak öne çıktığını belirten Saar, ilk anketlerin nihai seçim sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğine işaret etti.
SANDALYE DAĞILIMI
Anadolu Ajansının İsrail devlet televizyonunun sandık çıkış anketlerine dayandırdığı grafikte 120 sandalyeli parlamentonun dağılımı şöyle gösterildi:
Muhalefet bloğu: 52 sandalye
Yashar: 21
Birlikte Listesi: 13
Demokratlar: 10
İsrail Evimiz: 8
Netanyahu bloğu: 50 sandalye
Likud: 25
Yahudi Gücü: 7
Dinî Siyonizm: 6
Birleşik Tevrat Yahudiliği: 6
Şas: 6
Arap partileri: 18 sandalye
Ortak Liste: 11
Ra'am: 7
Bu dağılıma göre Netanyahu ve Eisenkot liderliğindeki blokların hiçbiri hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğu sağlayamıyor.
FARKLI KANALLARDA FARKLI SANDIK ÇIKIŞ ANKETLERİ
İsrail'de sandıkların kapanmasının ardından açıklanan anketlerde siyasi blokların sandalye sayıları arasında bazı farklılıklar görüldü.
İsrail devlet televizyonu Kan'ın ilk verilerinde Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 53, Netanyahu bloğu 50, Arap partileri ise 17 sandalye ile gösterildi.
Diğer televizyon kanallarının anketleri de partilerin sandalye dağılımına ilişkin farklı tahminler ortaya koydu.
Anketler arasındaki bu farklar nedeniyle kesinleşmiş bir parlamento dağılımından söz etmek henüz mümkün değil.
Bununla birlikte ilk veriler, Netanyahu'nun Likud Partisi'nin birinci sırada yer almasına rağmen hükümet kurma çoğunluğunun iki büyük blok açısından da belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.
SEÇİME KATILIM YÜZDE 77,7'YE ULAŞTI
İsrail'de 7 Ekim 2023'ten sonra gerçekleştirilen ilk genel seçimde sandığa katılımın yüksek olması dikkat çekti.
Açıklanan ilk verilere göre katılım oranı yüzde 77,7'ye ulaştı.
Seçimlere özellikle İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım göstermesi, Arap partilerinin sandık çıkış anketlerinde elde ettiği yüksek sandalye sayısıyla birlikte öne çıkan gelişmeler arasında yer aldı.
HÜKÜMET KURMAK İÇİN 61 MİLLETVEKİLİ GEREKİYOR
İsrail'in 120 sandalyeli parlamentosu Knesset'e girebilmek için siyasi partilerin ülke genelindeki geçerli oyların en az yüzde 3,25'ini alması gerekiyor.
Ülkede hükümet kurulabilmesi için parlamentoda çoğunluğun desteğini sağlayabilecek bir koalisyon oluşturulması önem taşıyor.
Bu nedenle seçimleri en fazla sandalye kazanarak tamamlayan siyasi partinin lideri otomatik olarak başbakanlık görevini üstlenmiyor.
Kesin sonuçların ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, siyasi partilerle görüşerek hükümeti kurabilecek desteği sağlama ihtimali bulunan bir milletvekilini görevlendirecek.
KESİN SONUÇLAR HENÜZ AÇIKLANMADI
İsrail'de oy verme işleminin sona ermesinin ardından başlayan sayım süreci devam ediyor.
Seçim sonuçlarının itiraz süreçlerinin ardından kesinleşmesi bekleniyor.
Sandık çıkış anketlerinde baraja yakın partilerin durumu ve henüz sayılmayan oylar, nihai sandalye dağılımında değişikliklere neden olabilir.
Bu nedenle açıklanan 52–50–18 sandalye dağılımı henüz resmî seçim sonucu değil, sandık çıkış anketinin ortaya koyduğu tahmini tabloyu yansıtıyor.
İlk verilerin ortak noktası ise Likud'un birinci parti olarak öne çıkmasına rağmen hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kurma çoğunluğuna ulaşamaması ve Arap partilerinin İsrail siyasetindeki ağırlığının artması oldu.
