Brezilya'da devlet başkanlığı seçiminin ardından siyasi kriz yeni bir boyut kazandı. Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva karşısında sürpriz bir yenilgi alan sağcı Liberal Parti'nin (PL) adayı Flávio Bolsonaro'nun ülkeyi terk ederek ABD'ye gittiği bildirildi.cReuters'ın 27 Ekim'de yayımladığı habere göre, Bolsonaro'nun yakın çevresinden bir isim ve ABD hükümetinden bir yetkili, 45 yaşındaki siyasetçinin ABD'ye gittiğini doğruladı.
Bolsonaro'nun ülkeden ayrıldığına ilişkin haberler, Brezilya Yüksek Mahkemesinin kendisine yurt dışına çıkış yasağı getirmesi ve pasaportlarını Federal Polise teslim etmesini istemesinden bir gün sonra gündeme geldi.
Bolsonaro'nun ülkeyi hangi güzergâhtan terk ettiği ve ABD'de sığınma talebinde bulunup bulunmayacağı ise henüz bilinmiyor.
MAHKEME PASAPORTLARINI İSTEDİ, BOLSONARO ORTADAN KAYBOLDU
Brezilya Federal Yüksek Mahkemesi Yargıcı Alexandre de Moraes, seçimlerin ardından 26 Ekim'de Flávio Bolsonaro'nun yurt dışına çıkışını yasakladı. Bolsonaro'dan normal ve diplomatik pasaportlarını 24 saat içinde Federal Polise teslim etmesi istendi. Ancak Bolsonaro, 27 Ekim Salı günü sona eren süre içerisinde pasaportlarını teslim etmedi.
Bunun üzerine Brezilya Federal Polisi, iki pasaportu da iptal etti.
Bolsonaro'nun nerede olduğu konusunda saatler boyunca belirsizlik yaşanırken, emniyet birimleri sınır geçiş kayıtlarını ve uluslararası uçuşları incelemeye başladı.
Reuters'a konuşan üst düzey bir Federal Polis yetkilisi, Bolsonaro'nun ülkeyi resmî sınır geçiş noktalarından terk ettiğine ilişkin kayıt bulunmadığını belirtti.
ÖNCE ARJANTİN'E, ORADAN ABD'YE GEÇTİĞİ İDDİASI
Bolsonaro'nun Brezilya'dan kaçtığına ilişkin ilk haberler Arjantin basınında yayımlandı. Arjantin merkezli Infobae, Bolsonaro'nun ülkenin kuzeydoğusundaki Puerto Iguazú kentine geçtiğini, buradan özel uçakla ABD'ye gitmeye hazırlandığını ileri sürdü. Haberde Bolsonaro'nun sınırı pasaport yerine kimlik belgesiyle geçtiği iddia edildi.
Ancak Arjantin hükümeti, Bolsonaro'nun ülkeye resmî giriş yaptığına ilişkin kayıt bulunmadığını açıkladı.
İlk haberlerde belirtilen güzergâh ve özel uçak iddiaları bağımsız biçimde doğrulanamazken, Reuters'a konuşan iki kaynak Bolsonaro'nun ABD'ye gittiği bilgisini doğruladı.
Federal Polisin incelemelerinde, yurt dışına çıkış yasağı bulunan siyasetçinin Brezilya'dan hangi koşullarda ayrıldığının aydınlatılması bekleniyor.
"ÜLKEDEN AYRILMAYI HİÇ DÜŞÜNMEDİM" DEMİŞTİ
Flávio Bolsonaro, seçim yenilgisinin ertesi günü sosyal medya hesabından yayımladığı videoda pasaportlarını teslim etme talebine tepki göstermişti. Babasını ziyaret ettikten sonra polis tarafından kendisine mahkeme kararının bildirildiğini söyleyen Bolsonaro, ülkeyi terk etmeyi düşünmediğini savunmuştu.
Bolsonaro, kararı siyasi baskı olarak nitelendirerek Brezilya'da kalacağını ve Lula yönetimine karşı muhalefeti örgütlemeye devam edeceğini açıklamıştı.
Ancak bu açıklamadan bir gün sonra pasaportlarını teslim etmediği ve ABD'ye gittiği ortaya çıktı.
İKİ AYRI YOLSUZLUK VE KARA PARA AKLAMA SORUŞTURMASI
Bolsonaro'nun ülkeden ayrılması, hakkında devam eden iki ayrı adli soruşturma nedeniyle ayrıca önem taşıyor. Brezilya Federal Yüksek Mahkemesinde yürütülen soruşturmalarda Bolsonaro'nun yolsuzluk, kara para aklama ve vergi kaçırma iddialarıyla bağlantısı inceleniyor.
Soruşturmalardan biri, eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'nun hayatını konu alan Dark Horse adlı film projesinin finansmanına odaklanıyor.
Brezilya basınına yansıyan bilgilere göre soruşturmada Banco Master bağlantılı milyonlarca dolarlık mali işlemler araştırılıyor.
Diğer soruşturmada ise Bolsonaro'nun avukat Willer Tomaz ile bağlantıları ve bahis sektörü üzerinden gerçekleştirildiği öne sürülen kara para aklama işlemleri inceleniyor.
Flávio Bolsonaro, hakkındaki suçlamaları reddediyor.
SENATÖRLÜK DOKUNULMAZLIĞI OCAK AYINDA SONA ERECEK
Bolsonaro hakkındaki soruşturmaların bir diğer önemli yönünü, siyasetçinin parlamentodaki görevinin sona yaklaşması oluşturuyor.
Halen senatör olan Flávio Bolsonaro'nun görev süresi 31 Ocak 2027'de dolacak.
Böylece Bolsonaro, senatörlük görevinin kendisine sağladığı özel yargılanma statüsünü kaybedecek.
Brezilya hukukçuları ise görev süresinin sona ermesine rağmen, görev döneminde işlendiği ileri sürülen suçlarla ilgili mevcut dosyaların Federal Yüksek Mahkemede görülmeye devam edebileceğini belirtiyor.
LULA'YA 4,4 MİLYON OY FARKLA KAYBETTİ
Flávio Bolsonaro, 25 Ekim'de yapılan başkanlık seçiminin ikinci turunda Luiz Inácio Lula da Silva karşısında yenilgiye uğramıştı. Lula oyların yaklaşık yüzde 51,8'ini, Bolsonaro ise yüzde 48,2'sini almıştı. İki aday arasındaki fark yaklaşık 4,4 milyon oy olmuştu.
Bolsonaro, seçim gecesi sonuçlara itiraz ederek bazı usulsüzlükler yaşandığını öne sürmüş ve seçimin iptalini isteyeceğini açıklamıştı.
Ancak Liberal Parti yönetimi ertesi gün Lula'nın seçim zaferini kabul ettiğini duyurmuştu.
BABASI JAIR BOLSONARO DA SEÇİMİ KAYBEDİNCE ABD'YE GİTMİŞTİ
Flávio Bolsonaro'nun ABD'ye gitmesi, babası Jair Bolsonaro'nun 2022 seçim yenilgisinin ardından attığı adımı hatırlattı. Jair Bolsonaro, 2022'de Lula da Silva karşısında seçimi kaybetmesinin ardından ülkesinden ayrılarak ABD'ye gitmişti.
Daha sonra Brezilya'ya dönen eski cumhurbaşkanı, seçim sonuçlarını tersine çevirmeye yönelik darbe girişimi davasında 27 yılı aşan hapis cezasına çarptırılmıştı. Flávio Bolsonaro'nun kardeşi Eduardo Bolsonaro da ABD'de yaşıyor.
Eduardo Bolsonaro, 25 Ekim seçiminden önce yaptığı açıklamada kardeşinin seçimi kaybetmesi halinde Brezilya'dan ayrılmasını destekleyeceğini söylemişti.
