Brezilya’nın tartışmalı başkanlık yarışında solcu Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, sağcı Senatör Flavio Bolsonaro’yu mağlup etti. İlk turda aldığı yenilgi ülkedeki siyasi sağı harekete geçirmişti. Lula, ikinci turda oyların çoğunluğunu alarak dikkat çekici bir geri dönüşe imza attı.
LULA BREZİLYA TARİHİNE GEÇTİ
Brezilya Yüksek Seçim Kurulu, akşam saatlerinde yarışı Lula’nın kazandığını ilan etti. Lula oyların yüzde 51’ini aldı. Görevdeki başkan için 51,49 milyondan fazla oy kullanıldı. Bolsonaro ise yüzde 48,68 oy oranıyla 48,8 milyon seçmenin tecihi oldu.
Lula bu zaferle tarihe geçti. Modern Brezilya tarihinde başka hiçbir siyasetçi, başkanlık seçiminin ilk turunu kaybedip ikinci turu kazanamamıştı.
SANDIKLAR BEKLENENDEN İKİ SAAT GEÇ KAPANDI
Oy verme süreci, bazı bölgelerde toplu taşımanın durdurulduğu yönündeki haberlerin ortaya çıkmasının ardından seçmen katılımını engelleme iddialarıyla gölgelendi. Başkan'ın tarafı, Bolsonaro destekçilerini Lula’nın işçi sınıfı tabanının katılımını azaltmak amacıyla toplu taşımayı kısıtlamakla suçladı. Öte yandan şiddetli yağışlar, Bolsonaro’nun kalesi olarak görülen güney bölgelerini etkiledi.
Her iki aday da oy verme süresinin uzatılması için Yüksek Seçim Kurulu'na başvurdu. Ülke genelinde sandıklar beklenenden iki saat fazla açık tutuldu.
Başkan adayının kardeşi hakkında derhal tutuklama kararı çıkarıldı
LATİN AMERİKA'DA SAĞ RÜZGARI BREZİLYA'DA TERSTEN ESTİ
Lula'nın ikinci turdaki zaferi, Latin Amerika’nın en büyük ülkesinin başkanlığını koruyacağı ve bölgedeki sağın kritik bir zafer elde etmesini engelleyeceği anlamına geliyor. Son yıllarda Peru, Kolombiya, Arjantin, Bolivya ve Ekvador gibi yakın ülkelerdeki başkanlık yarışlarını sağcı liderler kazandı. Bunların çoğu, mevcut iktidarlara karşı oluşan tepki dalgasını arkasına aldı ve Ocak 2025’te göreve dönen ABD Başkanı Donald Trump’ın desteğini gördü.
Eski bir metal işçileri sendikası lideri olan Lula, 80 yaşında 5 Ocak 2027’de yemin edecek. Lula, ülkenin demokrasiye dönüşünden bu yana görev yemini eden en yaşlı Brezilya Devlet Başkanı olarak kendi rekorunu kıracak.
DÖRDÜNCÜ KEZ BAŞKAN SEÇİLDİ
Başkanlık yarışını dördüncü kez kazanan Lula, ikinci tura dezavantajlı aday olarak girmişti. Seçim öncesinde az farkla önde görünse de 4 Ekim’de yapılan ilk tur oylamasında Bolsonaro’nun gerisinde kalmıştı. İlk turda oyların yüzde 45’ini alan Lula’ya karşılık sağcı senatör yüzde 47’de oranında oy almıştı.
Ancak ilk turdan sonraki haftalarda Lula, destekçilerini hayat pahalılığı konuları etrafında topladı. Bu ay kabul edilen ve Brezilya’da çalışma haftasını kısaltan anayasa değişikliğini savundu. Hafta sonları ücretsiz toplu taşıma sağlama olasılığını da gündeme getirdi.
1980’lerde, ülkedeki askeri diktatörlüğün son döneminde siyasete atılan Lula, devlet başkanlığı için yedi kez yarıştı. Lula, 2002’den 2010’a kadar üst üste iki dönem, ardından 2022’de o döneme kadarki modern Brezilya tarihinin en çekişmeli yarışında üçüncü dönem kazandı.
O seçimdeki rakibi aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Lula’nın bu yarıştaki rakibi Senatör Flavio Bolsonaro’nun babası. Jair Bolsonaro, Lula’ya kaybettikten sonra darbe planındaki rolü nedeniyle 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Lula, üçüncü döneminde yoksulluğun azalmasına ve işsizliğin düşük seyretmesi için adımlar atmış olsa da yaşı, suçla mücadele kapasitesi ve ülkenin kutuplaşmış siyasi tablosu konusunda sorularla karşılaştı. Hanehalkı borçluluk oranındaki patlama da birçok Brezilyalının ekonomik koşullarının kötüleştiği hissine kapılmasına yol açtı.
SAĞCI KONGRE LULA'NIN ÖNÜNÜ KESEBİLİR
Bolsonaro karşısındaki zaferi, Lula’nın Brezilya’nın modern tarihindeki en önemli ve etkili figürlerden biri olduğu konumunu pekiştirse de dördüncü döneminde yasama önceliklerini ilerletme çabaları, yakın dönemin en sağcı kongresi tarafından sekteye uğratılabilir.
